Шор тили
Tiếng Shor
ngữ hệ Turk (nhánh Siberia)
Tiếng Shor (ISO 639-3: cjs) là một ngôn ngữ Turk Nam Siberia bị đe dọa nghiêm trọng, được sử dụng tại vùng Núi Shoria ở phía nam tỉnh Kemerovo, Nga. Một số liệu năm 2010 được trích dẫn rộng rãi ghi nhận khoảng 2.800 người nói, ít hơn nhiều so với dân số Shor, và việc truyền ngôn ngữ giữa các thế hệ rất yếu. Ngôn ngữ này có hai phương ngữ chính là Mrassu và Kondoma, thuộc loại hình chắp dính, có hài hòa nguyên âm và trật tự cơ bản chủ ngữ–tân ngữ–động từ. Tiếng Shor dùng chính tả Kirin; truyền thống chữ viết bị gián đoạn từ năm 1942 đến 1988, nhưng sau đó đã được phục hồi và hiện được giảng dạy cũng như xuất bản trong một số môi trường giáo dục và văn hóa hạn chế.
Nơi được sử dụng
31 từ cốt lõi trong Tiếng Shor
Nước
су
/su/
Lửa
от
/ot/
Mặt trời
кӱн
/kʉn/
Mặt trăng
ай
/aj/
Sao
чылтыс
/tʃɯltɯs/
Mẹ
эне
/ene/
Cha
ада
/ɑdɑ/
Tôi
мен
/men/
Bạn
сен
/sen/
Tên
ат
/at/
Mắt
қарақ
/qɑrɑq/
Tay
қол
/qol/
Tim
чӱрек
/tʃʉrek/
Yêu
сӱве
/sʉve/
Cây
ағаш
/ɑɣɑʃ/
Nhà
ӧй
/øj/
Chó
адай
/ɑdɑj/
Mèo
мъскъ
/mɯsqɯ/
Ăn
чии
/tʃiː/
Uống
иш
/iʃ/
Một
пир
/pir/
Hai
ийги
/ijɡi/
Xin chào
сәләм
/sæləm/
Cảm ơn
рахмат
/rɑxmɑt/
Tốt
чақшы
/tʃɑqʃɯ/
Chim cu cu
кӧӧк
/køːk/
So sánh từ vựng
So sánh với các ngôn ngữ Turkic (Siberian) liên quan
| Nghĩa | Tiếng Shor | Tiếng Kyrgyz | Tiếng Altai | Tiếng Tofa | Tiếng Nogai | Tiếng Karakhanid | Tiếng Khakas |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Nước | су /su/ | суу /suː/ | суу /suː/ | суғ /suɣ/ | сув /suv/ | suw /suw/ | суғ /suɣ/ |
| Lửa | от /ot/ | от /ot/ | от /ot/ | от /ot/ | от /ot/ | ot /ot/ | от /ot/ |
| Mặt trời | кӱн /kʉn/ | күн /kyn/ | кӱн /kyn/ | хүн /xyn/ | күн /kyn/ | kün /kyn/ | кӱн /kyn/ |
| Mặt trăng | ай /aj/ | ай /ɑj/ | ай /aj/ | ай /aj/ | ай /aj/ | ay /aj/ | ай /aj/ |
| Sao | чылтыс /tʃɯltɯs/ | жылдыз /dʒɯɫˈdɯz/ | јылдыс /dʲɯlˈdɯs/ | сылдыс /sɯldɯs/ | юлдыз /juldɯz/ | yultuz /jultuz/ | чылтыс /tʃɯlˈtɯs/ |
| Mẹ | эне /ene/ | эне /ene/ | эне /ene/ | ийе /ije/ | ана /ana/ | ana /ana/ | иҷе /idʑe/ |
| Cha | ада /ɑdɑ/ | ата /ɑtɑ/ | ада /ada/ | ача /atʃa/ | атай /ataj/ | ata /ata/ | паба /paba/ |
| Tôi | мен /men/ | мен /men/ | мен /men/ | мен /men/ | мен /men/ | men /men/ | мин /min/ |
| Bạn | сен /sen/ | сен /sen/ | сен /sen/ | сен /sen/ | сен /sen/ | sen /sen/ | син /sin/ |
| Tên | ат /at/ | ат /at/ | ат /at/ | ат /at/ | ат /at/ | at /at/ | ат /at/ |
| Mắt | қарақ /qɑrɑq/ | көз /køz/ | кӧс /køs/ | карак /karak/ | коьз /køz/ | köz /køz/ | харах /xarax/ |
| Tay | қол /qol/ | кол /kol/ | кол /kol/ | хол /xol/ | къол /qol/ | qol /qol/ | хол /xol/ |
| Tim | чӱрек /tʃʉrek/ | жүрөк /dʒyɾøk/ | јӱрек /dʒyrek/ | чүрек /tʃyrek/ | юрек /jyrek/ | yürek /jyrek/ | чӱрек /tɕyrek/ |
| Yêu | сӱве /sʉve/ | сүйүү /syjyː/ | сӱӱш /syːʃ/ | — /—/ | суьюв /syjyv/ | sevgü /sevɡy/ | хынығ /xɯnɯɣ/ |
| Cây | ағаш /ɑɣɑʃ/ | жыгач /dʒɯɡɑtʃ/ | агаш /aɡaʃ/ | ыъаш /ɯʔaʃ/ | терек /terek/ | ığač /ɯɣatʃ/ | ағас /aɣas/ |
| Nhà | ӧй /øj/ | үй /yj/ | айыл /ajɯl/ | өг /øɣ/ | уьй /yj/ | ev /ev/ | иб /ib/ |
| Chó | адай /ɑdɑj/ | ит /ɪt/ | ийт /ijt/ | ыът /ɯʔt/ | ит /it/ | it /it/ | адай /adaj/ |
| Mèo | мъскъ /mɯsqɯ/ | мышык /mɯʃɯk/ | киске /kiske/ | — /—/ | мысык /məsəq/ | piši /piʃi/ | міс /mis/ |
| Ăn | чии /tʃiː/ | жеш /dʒeʃ/ | јиир /dʒiːr/ | чиир /tʃiːr/ | аш /aʃ/ | yi- /ji/ | чиир /tɕiːr/ |
| Uống | иш /iʃ/ | ичүү /ɪtʃyː/ | ичер /itʃer/ | иъжер /iʔʒer/ | иш /iʃ/ | ič- /itʃ/ | ісерге /iserɡe/ |
| Một | пир /pir/ | бир /bɪɾ/ | бир /bir/ | бир /bir/ | бир /bir/ | bir /bir/ | пір /pir/ |
| Hai | ийги /ijɡi/ | эки /eˈki/ | эки /eˈki/ | ийи /iji/ | эки /eki/ | iki /iki/ | ікі /iˈki/ |
| Xin chào | сәләм /sæləm/ | салам /sɑlɑm/ | эзен /ezen/ | — /—/ | ассаламу алейкум /asːalamu alejkum/ | salām /salaːm/ | изеннер /izenner/ |
| Cảm ơn | рахмат /rɑxmɑt/ | рахмат /ɾɑxmɑt/ | быйан /bɯjan/ | — /—/ | сав бол /sav bol/ | tabug /tabuɡ/ | алғыс /alɣɯs/ |
| Tốt | чақшы /tʃɑqʃɯ/ | жакшы /dʒɑkʃɯ/ | јакшы /dʒaqʃɯ/ | эъки /eʔki/ | яксы /jaksə/ | yaqšı /jaqʃɯ/ | чахсы /tɕaxsɯ/ |
| Chim cu cu | кӧӧк /køːk/ | күкүк /kyˈkyk/ | кӱӱк /kyːk/ | — | коькек /køˈkek/ | — | кӧӧк /køːk/ |
Một phần của LangMap — dự án trực quan hóa ngôn ngữ. Đây là bản tóm tắt tĩnh, có thể thu thập; bản đồ tương tác cung cấp âm thanh phát âm, bộ lọc và chế độ xem địa cầu.