Taetae ni Kiribati
Кірибаті
австронезійський (мікронезійський)
Гілбертська мова (Te taetae ni Kiribati) — державна мова Кірибаті; вона має дуже невеликий набір приголосних, лише близько 13, проте її система з п'яти голосних розрізняє довготу, тож загалом налічується приблизно 23 фонеми. Це також єдина велика мікронезійська мова, що має значні спільноти носіїв поза межами основного ареалу: усталені групи мовців є на фіджійському острові Рабі (переселені банабанці) та на острові Шуазель на Соломонових Островах. Гілбертська мова має порядок слів VOS і багату австронезійську систему інклюзивних/ексклюзивних займенників та присвійних класифікаторів.
Де нею розмовляють
31 основних слів мовою Кірибаті
Вода
ran
/ɾan/
Вогонь
ai
/ai/
Сонце
taai
/taːi/
Місяць
namwakaina
/namʷakaina/
Зірка
itoi
/iˈtoi/
Мати
tinau
/tinau/
Батько
tamau
/tamau/
Я
ngai
/ŋai/
Ти
ngkoe
/ŋkoe/
Ім'я
ara
/ˈara/
Око
mata
/mata/
Рука
bai
/bai/
Серце
nano
/nano/
Любов
tangira
/taŋiɾa/
Дерево
kai
/kai/
Дім
auti
/auti/
Собака
kamea
/kamea/
Кішка
katu
/katu/
Їсти
amwarake
/amʷaɾake/
Пити
nima
/nima/
Один
teuana
/teuana/
Два
uoua
/uˈoua/
Привіт
mauri
/mauɾi/
Дякую
ko rabwa
/ko ɾabʷa/
Добрий
raoiroi
/ɾaoiɾoi/
Порівняння слів
Порівняння зі спорідненими мовами Austronesian (Micronesian)
| Значення | Кірибаті | Рапануйська | Тувалу | Маорі островів Кука | Ніуе | Токелау | Атоні |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Вода | ran /ɾan/ | vai /vai/ | vai /vai/ | vai /vai/ | vai /vai/ | vai /vai/ | oe /oe/ |
| Вогонь | ai /ai/ | ahi /ahi/ | afi /afi/ | ahi /ahi/ | afi /afi/ | afi /afi/ | ai /ai/ |
| Сонце | taai /taːi/ | raʻā /raʔaː/ | laa /laː/ | rā /raː/ | lā /laː/ | la /la/ | manas /manas/ |
| Місяць | namwakaina /namʷakaina/ | mahina /mahina/ | masina /masina/ | marama /marama/ | mahina /mahina/ | malama /malama/ | fun /fun/ |
| Зірка | itoi /iˈtoi/ | hetuʻu /heˈtuʔu/ | fetū /feˈtuː/ | etū /eˈtuː/ | fetū /feˈtuː/ | fetu /fetu/ | kfu /kfuʔ/ |
| Мати | tinau /tinau/ | matuʻa vahine /matuʔa vahine/ | maatua /maːtua/ | māmā /maːmaː/ | matua fifine /matua fifine/ | mātua /maːtua/ | ainaf /ainaf/ |
| Батько | tamau /tamau/ | matuʻa tāne /matuʔa taːne/ | tamana /tamana/ | pāpā /paːpaː/ | matua taane /matua taːne/ | tamana /tamana/ | amat /amat/ |
| Я | ngai /ŋai/ | au /au/ | au /au/ | au /au/ | au /au/ | au /au/ | au /au/ |
| Ти | ngkoe /ŋkoe/ | koe /koe/ | koe /koe/ | koe /koe/ | koe /koe/ | koe /koe/ | ho /ho/ |
| Ім'я | ara /ˈara/ | ingoa /iˈŋoa/ | igoa /iˈŋoa/ | ingoa /iˈŋoa/ | higoa /hiˈŋoa/ | igoa /iŋoa/ | kanan /ˈkanan/ |
| Око | mata /mata/ | mata /mata/ | mata /mata/ | mata /mata/ | mata /mata/ | mata /mata/ | matan /matan/ |
| Рука | bai /bai/ | rima /ɾima/ | lima /lima/ | rima /ɾima/ | lima /lima/ | lima /lima/ | ʼniman /ʔniman/ |
| Серце | nano /nano/ | mahatu /mahatu/ | fatu /fatu/ | ngākau /ŋaːkau/ | fatu /fatu/ | fatu /fatu/ | nesa /nesa/ |
| Любов | tangira /taŋiɾa/ | hanga /haŋa/ | alofa /alofa/ | aro'a /aɾoʔa/ | fakaalofa /fakaalofa/ | alofa /alofa/ | nekat /nekat/ |
| Дерево | kai /kai/ | tumu rākau /tumu raːkau/ | laakau /laːkau/ | rākau /raːkau/ | akau /akau/ | lakau /lakau/ | hau /hau/ |
| Дім | auti /auti/ | hare /haɾe/ | fale /fale/ | 'are /ʔaɾe/ | fale /fale/ | fale /fale/ | ume /ume/ |
| Собака | kamea /kamea/ | paihega /paiheŋa/ | kuli /kuli/ | kurī /kuɾiː/ | kuli /kuli/ | kuli /kuli/ | asu /asu/ |
| Кішка | katu /katu/ | kati /kati/ | pusi /pusi/ | ngiao /ŋiao/ | pusi /pusi/ | pusi /pusi/ | mose /mose/ |
| Їсти | amwarake /amʷaɾake/ | kai /kai/ | kai /kai/ | kai /kai/ | kai /kai/ | kai /kai/ | ah /ah/ |
| Пити | nima /nima/ | unu /unu/ | inu /inu/ | inu /inu/ | inu /inu/ | inu /inu/ | ninu /ninu/ |
| Один | teuana /teuana/ | tahi /tahi/ | tasi /tasi/ | ta'i /taʔi/ | taha /taha/ | tahi /tahi/ | mese /mese/ |
| Два | uoua /uˈoua/ | rua /ˈrua/ | lua /ˈlua/ | rua /ˈrua/ | ua /ua/ | lua /lua/ | nua /ˈnua/ |
| Привіт | mauri /mauɾi/ | ʻiorana /ʔioɾana/ | taalofa /taːlofa/ | kia orāna /kia oɾaːna/ | fakaalofa atu /fakaalofa atu/ | malo ni /malo ni/ | neut /neut/ |
| Дякую | ko rabwa /ko ɾabʷa/ | maururu /mauɾuɾu/ | fakafetai /fakafetai/ | meitaki /meitaki/ | fakaaue /fakaaue/ | fakafetai /fakafetai/ | neno biluk /neno biluk/ |
| Добрий | raoiroi /ɾaoiɾoi/ | riva /ɾiva/ | lei /lei/ | meitaki /meitaki/ | mitaki /mitaki/ | lelei /lelei/ | malaek /malaek/ |
Частина LangMap — проєкту візуалізації мов. Це статичне, індексоване резюме; інтерактивні карти пропонують аудіо вимови, фільтри та вигляд глобуса.