文言(宋)

Kichina cha kale

Kisiniti (Kichina cha Kati cha Baadaye) · aina ya kihistoria / iliyofichwa

FamiliaKisiniti (Kichina cha Kati cha Baadaye) Wasemajiiliyotoweka HatiHerufi za Kichina NchiUchina wa Enzi ya Song (960–1279) Lugha rasmiNasaba ya Song Uhai wa lughaimepotea ISO 639-3lzh

Kichina cha Nasaba ya Song (960–1279) ni rejista ya kifasihi ya Kichina cha Kati cha Baadaye, kinachoakisi mpito wa lugha kuelekea Kimandarini cha awali. Mji mkuu wa Song ya Kaskazini ulikuwa Bianjing (Kaifeng) na mji mkuu wa Song ya Kusini ulikuwa Lin'an (Hangzhou). Kipindi hiki kilikuwa msingi wa historia ya kifikra ya China: Zhu Xi (1130–1200) aliupanga Uneokonfusi (shule ya Cheng-Zhu) kuwa itikadi ya dola iliyodumu hadi mwaka 1905, na wakati wa Song ulibuniwa uchapishaji wa herufi zinazohamishika (Bi Sheng, mnamo 1040) huku kukiwa na upanuzi mkubwa wa uchapishaji wa vibao vya mbao uliokuwa umeanzishwa wakati wa Nasaba ya Tang, sambamba na ushairi wa ci (Su Shi, Li Qingzhao), miongozo ya uchoraji, na makusanyo ya kiensaiklopidia.

Inakozungumzwa

Maneno 31 ya msingi katika Kichina cha kale

Maji

/ɕy˧˩˧/

Moto

/xwo˧˩˧/

Jua

/ʐi˥˩/

Mwezi

/ŋyat/

Nyota

/siajŋ˧/

Mama

/mu˧˩˧/

Baba

/fu˥˩/

Mimi

/ŋɔ˧˩/

Wewe

/ʐiə˧˩/

Jina

/miajŋ˧/

Jicho

/məwk/

Mkono

/ʂou˧˩˧/

Moyo

/sim/

Upendo

/ai˥˩/

Mti

/mu˥˩/

Nyumba

/u˥/

Mbwa

/kʰɥɛn˧˩˧/

Paka

/mau˧˥/

Kula

/ʂʐ˧˥/

Kunywa

/jin˧˩˧/

Moja

/i˥/

Mbili

/ʐɿ˥˩/

Habari

萬福

/wan˥˩fu˧˥/

Asante

/ɕjɛ˥˩/

Nzuri

/ʂan˥˩/

Kekeo

布穀

/puH kuwk/

Kompyuta

算盤

/suanpʰuan/

Sushi

/tʂaːʔ/

Vyanzo

Ulinganishaji wa maneno

Imelinganishwa na lugha za Sinitic (Late Middle Chinese) zinazohusiana

Maana Kichina cha kaleKigan (Jiʼan)Kimandarini cha TianjinKichina Hui (Wuyuan)Usomaji wa Kichina-Kivietinamu (Kichina cha Kale)Kixiang (Hengyang)Kigan
Maji /ɕy˧˩˧/ /sui˨˩˧/ /ʂwei˩˧/ /ɕy˥˧/ /tʰwi˧˩˧/ /ɕyei˥˩/ /sui˨˩˧/
Moto /xwo˧˩˧/ /fo˨˩˧/ /xwo˨˩˧/ /xu˥˧/ /hwa˧˩˧/ /xo˥˩/ /fo˨˩˧/
Jua /ʐi˥˩/ 日头 /ɲit˥tʰɛu˨/ 日头 /ʐʅ˥˩tʰoʊ˨˦/ /—/ /ɲət˨˩/ 太陽 /tʰai˥˩ iaŋ˥˩/ 日头 /ɲit˥tʰɛu/
Mwezi /ŋyat/ 月光 /ŋyot˥kuɔŋ˦˨/ 月亮 /ɥɛ˥˩ljaŋ/ 月光 /yo˧˩kuaŋ˧˥/ /ŋwiət˨˩/ 月亮 /ye˨˩ liaŋ˥˩/ 月光 /ŋyot˥kuɔŋ˦˨/
Nyota /siajŋ˧/ /ɕiaŋ˧˧/ /ɕiŋ˨˩/ /ɕiã˧˩/ /tïŋ˧˧/ /ɕin˧˧/ /ɕiaŋ˦˨/
Mama /mu˧˩˧/ 妈妈 /ma˦˨ma˦˨/ /ma˩˩/ /ma˧˧/ /məw˧˥/ 媽媽 /ma˥˩ ma˥˩/ 妈妈 /ma˦˨ma/
Baba /fu˥˩/ 爸爸 /pa˥pa˥/ /pa˥˩/ /pa˥˧/ /fu˨˩˨/ 爸爸 /pa˨˩ pa˥˩/ 爸爸 /pa˥pa/
Mimi /ŋɔ˧˩/ /ŋo˧˩/ /wo˩˧/ /ŋo˧˩/ /ŋaː˧˥/ /ŋo˨˩/ /ŋo˨˩˧/
Ukurasa 1/4

Ulinganishaji wa mpangilio wa maneno

Linganisha na lugha kuu za dunia

Kichina cha kale
試穿 客棧 對面 店鋪 看著其 套西裝
试穿 酒店 对面的 商店 看到的 那套西装
أنا أريد أن أجرب بدلة رأيتها في محل مقابل الفندق
मैं होटल के सामने एक दुकान में देखा सूट को पहनकर देखना चाहता हूँ
I want to try on a suit I saw ‌in a shop across from the hotel
私は ホテルの 向かいの お店 見た スーツを 試着 したいです
Ich möchte einen Anzug anprobieren den ich in einem Geschäft gegenüber vom Hotel gesehen habe
Я хочу примерить костюм который я увидел в магазине напротив отеля

Linganisha na lugha zenye uhusiano wa karibu

Kichina cha kale
試穿 客棧 對面 店鋪 看著其 套西裝
客舍 對面 所見之
试穿 酒店 对面的 商店 看到的 那套西装
逆旅 對面 邸店 所見之
𠊎 試著 旅館 對門 看著个 西裝

Ulinganishaji wa usomaji wa Han

Imelinganishwa na lugha za Sinitic (Late Middle Chinese) zinazohusiana

Herufi Kichina cha kaleKichina (Tang)Kihakka cha HailuHuiyang HakkaHakka ya MeixianKihakka cha TaiwanKihakka
ʔjit /ʔjit̚/ ʔjiɪt /ʔjiɪt̚/ yit /jit̚˥/ yit /jit̚˩/ yit /jit̚˩/ id5 /it̚˨/ yit /jit̚˨/
ɲi⁵¹ /ɲi˥˩/ ɲiɪ⁵¹ /ɲiɪ˥˩/ ngì /ŋi˧˧/ ngì /ŋi˥˧/ ngì /ŋi˥˧/ ngi4 /ŋi˥˥/ ngi /ŋi˥˥/
sam¹³ /sam˩˧/ sam¹²³ /sam˩˨˧/ sâm /sam˥˧/ sâm /sam˧˧/ sâm /sam˦˦/ sam1 /sam˨˦/ sâm /sam˦˦/
sz̩⁵¹ /sz̩˥˩/ siɪ⁵¹ /siɪ˥˩/ /si˩˩/ /si˥˧/ /sɿ˥˧/ si4 /si˥˥/ si /si˥˥/
ŋu²⁴ /ŋu˨˦/ ŋuo²¹⁴ /ŋuo˨˩˦/ ńg /ŋ̩˨˦/ ńg /ŋ̍˧˩/ ńg /ŋ̍˧˩/ ng3 /ŋ̩˧˩/ ńg /ŋ̩˧˩/
liuk /liuk̚/ liuɪk /liuɪk̚/ liu̍k /liuk̚˨/ liu̍k /liuk̚˥/ liu̍k /liuk̚˥/ liug6 /liuk̚˥/ liuk /liuk̚˥/
tsʰit /tsʰit̚/ tsʰiɪt /tsʰiɪt̚/ chhit /tsʰit̚˥/ chhit /tsʰit̚˩/ chhit /tsʰit̚˩/ cid5 /tsʰit̚˨/ chhit /tsʰit̚˨/
pat /pat̚/ pɛt /pɛt̚/ pat /pat̚˥/ pat /pat̚˩/ pat /pat̚˩/ bad5 /pat̚˨/ pat /pat̚˨/
kiw²⁴ /kiw˨˦/ kiuɪ²¹⁴ /kiuɪ˨˩˦/ kiú /kiu˨˦/ kiú /kiu˧˩/ kiú /kiu˧˩/ giu3 /kiu˧˩/ kiú /kiu˧˩/
ʑip /ʑip̚/ dʑip /dʑip̚/ shi̍p /ʃip̚˨/ si̍p /sip̚˥/ sṳ̍p /sɨp̚˥/ siib6 /sɨp̚˥/ sṳ̍p /sɨp̚˥/
Ukurasa 1/7

Sehemu ya LangMap — mradi wa kuonyesha lugha kwa picha. Huu ni muhtasari tuli unaoweza kutambaliwa; ramani shirikishi hutoa sauti ya matamshi, vichujio, na mwonekano wa dunia.