Toki Pona

Pia hujulikana kama: Toki Pona

Toki Pona ("lugha njema") ni lugha bandia yenye mtindo wa udogo iliyobuniwa na mwanaisimu wa Kanada Sonja Lang, na kuchapishwa mtandaoni kwa mara ya kwanza mwaka 2001 (Toronto), huku kitabu rasmi Toki Pona: The Language of Good kikitoka mwaka 2014. Hutumia maneno-shina 120 tu (kanuni rasmi ya "pu") — haina mfumo wa asili wa kuhesabu zaidi ya "mbili," haina neno mahususi la "ndugu" (uhusiano wa kifamilia huelezwa kwa maneno ambatani, ilhali mama humaanisha "mzazi" kwa mapana), wala nyakati mahususi za vitenzi; maana hufikishwa kupitia vishazi ambatani na muktadha. Msamiati wake umekopwa kwa mchanganyiko kutoka Kiingereza, Tok Pisin, Kifini, Kimandarini, Kikantoni, Kiesperanto, Kikroeshia, Kifaransa cha Acadia, Kijojia, Kiholanzi na Kiwelisi. Fonolojia: fonimu 14 — konsonanti 9 /p t k s m n l j w/ na irabu 5 /a e i o u/ — orodha ndogo sana, ingawa si ndogo kuliko zote miongoni mwa lugha zinazotumia hati ya Kilatini (Kirotokas, karibu 11, na Kihawai, 13, zina chache zaidi). Imechochewa na udogo wa kifalsafa wa Utao (kadiri usemi unavyokuwa rahisi, ndivyo unavyokaribia ukweli) na kutokushikamana kwa Kibuddha. Jumuiya imeendeleza mifumo kadhaa ya uandishi zaidi ya Kilatini: sitelen pona (kilogografia, 2014), sitelen sitelen (kielelezo, 2012), na sitelen suwi.