Ta-ang

Kishwepalaung

Kiaustroasia

FamiliaKiaustroasia Wasemaji~560K Hatihati ya Kiburma iliyorekebishwa kwa fonolojia ya Palaung NchiMyanmar Lugha rasmiHapana (Kiburma ndiyo lugha pekee rasmi ya Myanmar; Kipalaung ni lugha ya jamii inayotambuliwa) Uhai wa lughasalama ISO 639-3pll

Shwe Palaung (Ta-ang, kwa jina la asili Ta-ang) ni lugha ya Mon-Khmer ya kundi la Kipalaungiki inayozungumzwa na watu wapatao 560,000 katika kaskazini mwa Jimbo la Shan nchini Myanmar (karibu na kituo cha kitamaduni cha Namhsan), wenye makundi madogo zaidi huko Yunnan, China, na jamii za wakimbizi nchini Thailand kufuatia migogoro ya wenyewe kwa wenyewe ya Myanmar baada ya mwaka 2011. Familia ya Kipalaungiki (Palaung, Wa, Lawa, Lamet, Bulang/Blang — takriban lugha 25, jumla ya wazungumzaji wapatao milioni 2) ni mojawapo ya makundi madogo makuu ya Mon-Khmer, tofauti na kundi la Wa (wbm, n.k.) ingawa zote ni za Kipalaungiki. Kiisimu, Shwe Palaung inashiriki na Wa sifa za Kipalaungiki: mpangilio wa viambajengo wa SVO, vihusishi, mofolojia ya sesquisilabiki (muundo wa silabi ndogo + kuu), na hazina tajiri ya konsonanti. Kitabu cha Milne cha mwaka 1921 cha Elementary Palaung Grammar ndicho uandikishaji wa kimisionari wa kikale; kazi za kisasa za kitaaluma za Janzen (1976) zinashughulikia hasa fonolojia ya Shwe Palaung. Jeshi la Ukombozi wa Kitaifa la Ta-ang (TNLA) limekuwa nguvu kubwa ya kisiasa inayotetea uhuru wa Palaung na haki za lugha tangu mwaka 2009.

Inakozungumzwa

Maneno 31 ya msingi katika Kishwepalaung

Maji

ʔoːm

/ʔoːm/

Moto

ŋal

/ŋal/

Jua

saŋi

/saŋi/

Mwezi

kɨr

/kɨr/

Nyota

hərngɔ

/hərŋɔ/

Mama

mɛʔ

/mɛʔ/

Baba

paʔ

/paʔ/

Mimi

ʔɔ

/ʔɔ/

Wewe

miʔ

/miʔ/

Jina

yum

/jum/

Jicho

ŋai

/ŋai/

Mkono

tiː

/tiː/

Moyo

rɔŋ

/rɔŋ/

Upendo

ʔiŋ

/ʔiŋ/

Mti

siʔ

/siʔ/

Nyumba

ɲɛh

/ɲɛh/

Mbwa

so

/so/

Paka

mioʔ

/mioʔ/

Kula

cha

/tʃa/

Kunywa

ʔoːk

/ʔoːk/

Moja

mu

/mu/

Mbili

ar

/ʔar/

Habari

vaː piə

/vaː piə/

Asante

kun cɔm

/kun tʃɔm/

Nzuri

ʔɔm

/ʔɔm/

Kekeo

pak-tu

/pək tuʔ/

Vyanzo

Ulinganishaji wa maneno

Imelinganishwa na lugha za Austroasiatic zinazohusiana

Maana KishwepalaungKiwaKikhmuKimlabriKibru cha MasharikiKimon cha KaleKiparauk Wa
Maji ʔoːm /ʔoːm/ rom /rɔm/ ɔm /ʔɔm/ om /om/ daak /daːk/ ဍာက် /ɗaːk/ tʃɔː /tʃɔː/
Moto ŋal /ŋal/ ngo /ŋo/ ʔus /ʔus/ ʔus /ʔus/ oih /ʔoiʔ/ ပ်ၟ /pmaʔ/ miː /miː/
Jua saŋi /saŋi/ cangaiʔ /tʃaŋaiʔ/ maŋ /maŋ/ ŋay /ŋai/ mat plei /mat plei/ တ္ၚဲ /tŋai/ waː /waː/
Mwezi kɨr /kɨr/ khaiʔ /kʰaiʔ/ kee /keː/ thel /tʰel/ kasai /kasai/ ဂျိုၚ် /klɔŋ/ lɔː /lɔː/
Nyota hərngɔ /hərŋɔ/ si-ngai /səŋaɪ/ sənʔaang /sənʔaːŋ/ smaːŋ /smaːŋ/ mansơ /mənsɤ/ ကၟာဲ /həmoa/ si-ngai /sŋaɪ/
Mama mɛʔ /mɛʔ/ yaʔ /jaʔ/ mɔɔʔ /mɔːʔ/ mɛʔ /mɛʔ/ amey /amej/ မိ /mi/ maː /maː/
Baba paʔ /paʔ/ paiʔ /paiʔ/ ʔaaʔ /ʔaːʔ/ paʔ /paʔ/ amung /amuŋ/ /pʰɛʔ/ pʰaː /pʰaː/
Mimi ʔɔ /ʔɔ/ ex /ʔɤ/ /ʔoʔ/ oh /ʔoh/ cứq /kɯʔ/ အဲ /ʔua/ ê /ʔɤʔ/
Ukurasa 1/4

Sehemu ya LangMap — mradi wa kuonyesha lugha kwa picha. Huu ni muhtasari tuli unaoweza kutambaliwa; ramani shirikishi hutoa sauti ya matamshi, vichujio, na mwonekano wa dunia.