Kmhmu'

Kikhmu

Kiaustroasia (Mon-Khmer, Khmuic)

FamiliaKiaustroasia (Mon-Khmer, Khmuic) Wasemaji~700K HatiKilatini (multiple competing orthographies; hakuna kiwango kimoja cha kitaifa) NchiLaosi, Vietnamu, Thailandi, China Lugha rasmiHapana (Kilao ndiyo lugha pekee rasmi ya Laos; Kikhmu ni lugha ya wachache inayotambuliwa) Uhai wa lughasalama ISO 639-3kjg

Khmu (ISO 639-3: kjg), ambalo pia huandikwa Kmhmu au Kammu, ni lugha ya Kikhmuiki katika familia ya Kiaustroasia inayozungumzwa na takribani watu 700,000, hasa kaskazini mwa Laos na katika maeneo jirani ya Vietnam, Thailand na kusini mwa China. Huunda mfululizo mpana wa lahaja bila aina moja sanifu. Lahaja za mashariki huhifadhi upambanuzi wa konsonanti za mwanzo zenye sauti, zisizo na sauti na zilizopuliziwa, ilhali lahaja nyingi za magharibi zimebadilisha utoaji sauti wa awali kuwa rejista wazi dhidi ya yenye pumzi au kuwa toni, na hivyo kufanya Khmu kuwa muhimu katika utafiti wa kuzuka kwa toni. Khmu ni lugha tenganishi sana, haina mofolojia ya unyambulishaji na ina mpangilio msingi wa SVO, huku unyambulishaji na miundo ya vitenzi mfululizo ikiendelea kuwa zalishi. Huandikwa kwa tahajia mbalimbali za hati ya Kilao, Kithai na za msingi wa Kilatini, ambazo matumizi yake hutofautiana kwa nchi na jamii.

Inakozungumzwa

Maneno 31 ya msingi katika Kikhmu

Maji

ɔm

/ʔɔm/

Moto

ʔus

/ʔus/

Jua

maŋ

/maŋ/

Mwezi

kee

/keː/

Nyota

sənʔaang

/sənʔaːŋ/

Mama

mɔɔʔ

/mɔːʔ/

Baba

ʔaaʔ

/ʔaːʔ/

Mimi

/ʔoʔ/

Wewe

meʔ

/meʔ/

Jina

hmɔh

/hmɔh/

Jicho

ŋtaa

/ŋtaː/

Mkono

tii

/tiː/

Moyo

kruɛŋ

/kruɛŋ/

Upendo

kɔɔh

/kɔːh/

Mti

cmuul

/tʃmuːl/

Nyumba

kaaŋ

/kaːŋ/

Mbwa

/tʃɔ/

Paka

meeo

/meːo/

Kula

caa

/tʃaː/

Kunywa

ɲɔɔp

/ɲɔːp/

Moja

muei

/muei/

Mbili

baar

/baːr/

Habari

lɔh

/lɔh/

Asante

ɔrkun

/ʔɔrkun/

Nzuri

gee

/ɡeː/

Ulinganishaji wa maneno

Imelinganishwa na lugha za Austroasiatic (Mon-Khmer, Khmuic) zinazohusiana

Maana KikhmuKiparauk WaKimlabriKishwepalaungKikhmer cha KaskaziniKiwaKibru cha Mashariki
Maji ɔm /ʔɔm/ tʃɔː /tʃɔː/ om /om/ ʔoːm /ʔoːm/ ទឹក /tək/ rom /rɔm/ daak /daːk/
Moto ʔus /ʔus/ miː /miː/ ʔus /ʔus/ ŋal /ŋal/ ភ្លើង /pʰlɤːŋ/ ngo /ŋo/ oih /ʔoiʔ/
Jua maŋ /maŋ/ waː /waː/ ŋay /ŋai/ saŋi /saŋi/ ថ្ងៃ /tŋai/ cangaiʔ /tʃaŋaiʔ/ mat plei /mat plei/
Mwezi kee /keː/ lɔː /lɔː/ thel /tʰel/ kɨr /kɨr/ ខែ /kʰae/ khaiʔ /kʰaiʔ/ kasai /kasai/
Nyota sənʔaang /sənʔaːŋ/ si-ngai /sŋaɪ/ smaːŋ /smaːŋ/ hərngɔ /hərŋɔ/ ផ្កាយ /pkaːj/ si-ngai /səŋaɪ/ mansơ /mənsɤ/
Mama mɔɔʔ /mɔːʔ/ maː /maː/ mɛʔ /mɛʔ/ mɛʔ /mɛʔ/ ម៉ែ /maɛ/ yaʔ /jaʔ/ amey /amej/
Baba ʔaaʔ /ʔaːʔ/ pʰaː /pʰaː/ paʔ /paʔ/ paʔ /paʔ/ ប៉ា /paː/ paiʔ /paiʔ/ amung /amuŋ/
Mimi /ʔoʔ/ ê /ʔɤʔ/ oh /ʔoh/ ʔɔ /ʔɔ/ អញ /ʔaɲ/ ex /ʔɤ/ cứq /kɯʔ/
Ukurasa 1/4

Sehemu ya LangMap — mradi wa kuonyesha lugha kwa picha. Huu ni muhtasari tuli unaoweza kutambaliwa; ramani shirikishi hutoa sauti ya matamshi, vichujio, na mwonekano wa dunia.