Bruu
Kibru cha Mashariki
Kiaustroasia
Kibru cha Mashariki (jina la kujiita Bruu) ni lugha ya Kikatui ya familia ya Mon-Khmer (Austroasiatic), inayozungumzwa na watu wapatao 135,000 katika nyanda za juu za Trường Sơn (Milima ya Annam) kandokando ya mpaka wa Vietnam na Laos. Wabru ni watu wenyeji wa nyanda za juu ambao wameishi katika nyanda za juu za kati za Vietnam na Laos kwa karne nyingi, wakiwa na mwendelezo mkubwa wa kitamaduni licha ya mgawanyiko wa kisiasa kati ya makundi ya Wabru wa Vietnam na wa Laos baada ya Mikataba ya Geneva ya 1954. Kiisimu, Kibru ni sehemu ya tawi la Kikatui la Mon-Khmer pamoja na Kipacoh, Kikatu, na lugha nyingine zinazohusiana. Jamii ya Wabru iliathiriwa sana na Vita vya Vietnam (nyanda za juu za Trường Sơn ziliandaa Njia ya Ho Chi Minh), na vijiji vingi vya Wabru vilihamishwa. Kipindi cha baada ya vita kimeshuhudia juhudi za uhuishaji kupitia tafsiri ya kibiblia ya SIL na programu za elimu ya msingi za serikali za Vietnam na Laos.
Inakozungumzwa
Maneno 31 ya msingi katika Kibru cha Mashariki
Maji
daak
/daːk/
Moto
oih
/ʔoiʔ/
Jua
mat plei
/mat plei/
Mwezi
kasai
/kasai/
Nyota
mansơ
/mənsɤ/
Mama
amey
/amej/
Baba
amung
/amuŋ/
Mimi
cứq
/kɯʔ/
Wewe
mới
/mɤːj/
Jina
ramoh
/rəmɔːh/
Jicho
mat
/mat/
Mkono
ati
/ati/
Moyo
plong
/ploŋ/
Upendo
hong
/hoŋ/
Mti
aleng
/aleŋ/
Nyumba
dung
/duŋ/
Mbwa
acho
/atʃo/
Paka
miew
/mieu/
Kula
cha
/tʃa/
Kunywa
ngoot
/ŋoːt/
Moja
muoi
/muoi/
Mbili
bar
/ɓaːr/
Habari
te
/te/
Asante
kuhng
/kuhŋ/
Nzuri
huom
/huom/
Vyanzo
Ulinganishaji wa maneno
Imelinganishwa na lugha za Austroasiatic zinazohusiana
| Maana | Kibru cha Mashariki | Kibahnar | Kishwepalaung | Kikhmu | Kimuong | Kimon cha Kale | Kilawa cha Mashariki |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Maji | daak /daːk/ | dak /dak/ | ʔoːm /ʔoːm/ | ɔm /ʔɔm/ | đác /ɗaːk/ | ဍာက် /ɗaːk/ | lo /lo/ |
| Moto | oih /ʔoiʔ/ | unh /uɲ/ | ŋal /ŋal/ | ʔus /ʔus/ | lửa /lɨə/ | ပ်ၟ /pmaʔ/ | nem /nem/ |
| Jua | mat plei /mat plei/ | mat trơ /mat trə/ | saŋi /saŋi/ | maŋ /maŋ/ | mặt côi /mət koːi/ | တ္ၚဲ /tŋai/ | vüa /vɨa/ |
| Mwezi | kasai /kasai/ | khe /kʰe/ | kɨr /kɨr/ | kee /keː/ | rằng /raŋ/ | ဂျိုၚ် /klɔŋ/ | mëi /məi/ |
| Nyota | mansơ /mənsɤ/ | hmang /hmaːŋ/ | hərngɔ /hərŋɔ/ | sənʔaang /sənʔaːŋ/ | sao /saːw/ | ကၟာဲ /həmoa/ | sngaɰ /sŋaɰ/ |
| Mama | amey /amej/ | mei /mei/ | mɛʔ /mɛʔ/ | mɔɔʔ /mɔːʔ/ | mệ /meː/ | မိ /mi/ | ame /ame/ |
| Baba | amung /amuŋ/ | bă /bə/ | paʔ /paʔ/ | ʔaaʔ /ʔaːʔ/ | bố /bo/ | ဖ /pʰɛʔ/ | apa /apa/ |
| Mimi | cứq /kɯʔ/ | inh /iɲ/ | ʔɔ /ʔɔ/ | oʔ /ʔoʔ/ | tôi /toj/ | အဲ /ʔua/ | ʔoʔ /ʔoʔ/ |
| Wewe | mới /mɤːj/ | ih /ʔih/ | miʔ /miʔ/ | meʔ /meʔ/ | mầy /məj/ | ဗှ်ေ /peh/ | maiʔ /maɪʔ/ |
| Jina | ramoh /rəmɔːh/ | anĕ /anɛ/ | yum /jum/ | hmɔh /hmɔh/ | tên /ten/ | ယု /jəmu/ | yum /jɔm/ |
| Jicho | mat /mat/ | mat /mat/ | ŋai /ŋai/ | ŋtaa /ŋtaː/ | mặt /mət/ | မတ် /mat/ | mat /mat/ |
| Mkono | ati /ati/ | ti /ti/ | tiː /tiː/ | tii /tiː/ | thay /tʰaːi/ | တၟုိ /toi/ | miŋ /miŋ/ |
| Moyo | plong /ploŋ/ | blei /blei/ | rɔŋ /rɔŋ/ | kruɛŋ /kruɛŋ/ | tlái côi /tlaːi koːi/ | စိုတ် /cət/ | kavüa /kavɨa/ |
| Upendo | hong /hoŋ/ | rơngư /rəŋɨ/ | ʔiŋ /ʔiŋ/ | kɔɔh /kɔːh/ | thương /tʰɨəŋ/ | ဆာန် /cʰan/ | kruŋ /kɾuŋ/ |
| Mti | aleng /aleŋ/ | lông /loŋ/ | siʔ /siʔ/ | cmuul /tʃmuːl/ | cẳl /kal/ | ဆု /tɕu/ | ŋoŋ /ŋoŋ/ |
| Nyumba | dung /duŋ/ | hnam /hnam/ | ɲɛh /ɲɛh/ | kaaŋ /kaːŋ/ | nhà /ɲaː/ | သ္ၚိ /sŋiʔ/ | nyëa /ɲəa/ |
| Mbwa | acho /atʃo/ | cho /tʃo/ | so /so/ | cɔ /tʃɔ/ | chó /tʃɔ/ | ခၠဵု /kʰlou/ | ke /ke/ |
| Paka | miew /mieu/ | miao /miao/ | mioʔ /mioʔ/ | meeo /meːo/ | meo /meo/ | ဂျိ /kluj/ | mai /mai/ |
| Kula | cha /tʃa/ | sa /sa/ | cha /tʃa/ | caa /tʃaː/ | ăn /an/ | စိ /tɕiʔ/ | ngui /ŋui/ |
| Kunywa | ngoot /ŋoːt/ | ngoah /ŋoah/ | ʔoːk /ʔoːk/ | ɲɔɔp /ɲɔːp/ | uống /uəŋ/ | သုက် /sok/ | ndüet /ndɨət/ |
| Moja | muoi /muoi/ | minh /miɲ/ | mu /mu/ | muei /muei/ | mộch /moːtʃ/ | မွဲ /mwɛ/ | mvüa /mvɨa/ |
| Mbili | bar /ɓaːr/ | bar /ɓaːr/ | ar /ʔar/ | baar /baːr/ | hal /haːl/ | ၜါ /ɓa/ | lʔua /lʔua/ |
| Habari | te /te/ | ô /o/ | vaː piə /vaː piə/ | lɔh /lɔh/ | đám rộ /ɗaːm roː/ | — /—/ | lavüa /lavɨa/ |
| Asante | kuhng /kuhŋ/ | kơbi /kəbi/ | kun cɔm /kun tʃɔm/ | ɔrkun /ʔɔrkun/ | cám ơn /kaːm ɤn/ | — /—/ | kop khun /kop kʰun/ |
| Nzuri | huom /huom/ | ling /liŋ/ | ʔɔm /ʔɔm/ | gee /ɡeː/ | lành /laːɲ/ | ခိုဟ် /kʰɔh/ | hua /hua/ |
Sehemu ya LangMap — mradi wa kuonyesha lugha kwa picha. Huu ni muhtasari tuli unaoweza kutambaliwa; ramani shirikishi hutoa sauti ya matamshi, vichujio, na mwonekano wa dunia.