Kinavaho

Pia hujulikana kama: Navajo, Diné, Dine

Kinavajo (Diné Bizaad) ni lugha ya Kiatabaska cha Kusini inayozungumzwa katika Taifa la Navajo huko Arizona, New Mexico na Utah na katika jamii za Diné kwingineko. Ni mojawapo ya lugha za kiasili zinazozungumzwa zaidi Marekani, lakini urithishaji kati ya vizazi umepungua, na kusababisha shule za uzamishaji, programu za familia, mafunzo ya walimu na juhudi nyingine za ufufuaji. Desemba 2024 Taifa la Navajo liliteua Diné Bizaad kuwa lugha yake rasmi, na amri ya utendaji ya 2025 ikafuata ili itekelezwe serikalini. Tahajia yake ya Kilatini huonyesha urefu na unusishaji wa vokali, toni ya juu na kizuio cha glota; lugha pia ina toni ya chini, konsonanti zenye pumzi na za kurushwa pamoja na mofolojia changamano sana inayotawaliwa na kitenzi. Katika Vita vya Pili vya Dunia, wanamaji wa Navajo walitengeneza msimbo maalumu wa kijeshi uliojengwa kwa lugha hiyo kwa mawasiliano ya Pasifiki; Kinavajo chenyewe hakikuwa msimbo tu.