Бай тоны

Kienets cha Msitu

Urali

FamiliaUrali Wasemaji~30 wanaozungumza vizuri HatiKisirili NchiUrusi Lugha rasmiHapana (inayotambuliwa asilia) Uhai wa lughahatari kubwa sana ISO 639-3enf

Kienets cha Msituni (kwa jina la asili Бай тоны) ni lugha ya Kisamoyedi cha Kaskazini ya familia ya Kiurali, iliyo ukingoni mwa kutoweka huku kukiwa na wazungumzaji wazee fasaha wapatao 30 tu waliobaki. Jumuiya ya Kienets cha Msituni inaishi katika eneo la msitu wa taiga la sehemu ya chini ya Mto Yenisei katika Krai ya Krasnoyarsk, Urusi, hasa katika makazi ya Potapovo na Vorontsovo. Kiisimu, Kienets cha Msituni ni sehemu ya tawi la Kisamoyedi cha Kaskazini pamoja na Kienets cha Tundra (enh) na Kinenets cha Tundra (yrk) kikubwa zaidi, ambavyo pamoja na Kinganasan (nio) huunda kundi la Kisamoyedi cha Kaskazini. Watu wa Enets wamepatwa na shinikizo kali la kidemografia na kiutamaduni chini ya ukusanyaji wa pamoja wa Kisovieti (kulazimishwa kukaa mahali pamoja katika miaka ya 1930-50), kisha kuvurugika kwa uchumi baada ya Usovieti, jambo lililosababisha karibu uhamiaji kamili wa lugha kuelekea Kirusi. Juhudi za hivi karibuni za uhuishaji kupitia Idara ya Masuala ya Wenyeji ya Krai ya Krasnoyarsk zinakabiliwa na changamoto kali za kivitendo kutokana na jumuiya ndogo ya wazungumzaji iliyobaki.

Inakozungumzwa

Maneno 31 ya msingi katika Kienets cha Msitu

Maji

biː

/biː/

Moto

too

/toː/

Jua

kayua

/kajua/

Mwezi

ireʔ

/ireʔ/

Nyota

nuga

/nuga/

Mama

ebya

/ebja/

Baba

niʃe

/niʃe/

Mimi

mody

/modʲ/

Wewe

uu

/uː/

Jina

nii

/niː/

Jicho

ʃeʔ

/ʃeʔ/

Mkono

udaʔ

/udaʔ/

Moyo

ʃeyə

/ʃejə/

Upendo

sodaʔ

/sodaʔ/

Mti

piʔ

/piʔ/

Nyumba

/mɛ/

Mbwa

weʔ

/weʔ/

Paka

katuʔ

/katuʔ/

Kula

nyaʔ

/ɲaʔ/

Kunywa

ya

/ja/

Moja

ŋoʔ

/ŋoʔ/

Mbili

sizi

/sʲizi/

Habari

anyo

/aɲo/

Asante

spasibo

/spasibo/

Nzuri

sawa

/sawa/

Vyanzo

Ulinganishaji wa maneno

Imelinganishwa na lugha za Uralic zinazohusiana

Maana Kienets cha MsituKinenetsKiyaeyamaKievenkiKisotho cha KaskaziniKikaondeKijiamao
Maji biː /biː/ ӣд /iːd/ /midzɨ/ мӯ /muː/ meetse /meːtse/ mema /mema/ noːm /noːm/
Moto too /toː/ ту /tu/ /pɨː/ того /toɡo/ mollo /molːo/ mujilo /mudʒilo/ hoːi /hoːi/
Jua kayua /kajua/ хаер /xajer/ てぃだ /tida/ дылача /dɯlatɕa/ letšatši /letʃatʃi/ juba /dʒuba/ mau /mau/
Mwezi ireʔ /ireʔ/ ирий /irij/ /tsɨkɨ/ бега /beɡa/ ngwedi /ŋwedi/ ñondo /ɲondo/ naː /naː/
Nyota nuga /nuga/ нумгы /numˈɡɨ/ ぷし /puɕi/ осикта /oˈsikta/ naledi /naledi/ lutanda /lutanda/ dau /dau˧/
Mama ebya /ebja/ небя /nebja/ あっぱ /appa/ эни /eni/ mma /mːa/ bama /bama/ miə /miə/
Baba niʃe /niʃe/ нися /nʲisʲa/ あっちゃ /attʃa/ амин /amin/ tate /tate/ batata /batata/ paː /paː/
Mimi mody /modʲ/ мань /manʲ/ ばぬ /banu/ би /bi/ nna /nna/ amiwa /amiwa/ hou /hou˧/
Ukurasa 1/4

Sehemu ya LangMap — mradi wa kuonyesha lugha kwa picha. Huu ni muhtasari tuli unaoweza kutambaliwa; ramani shirikishi hutoa sauti ya matamshi, vichujio, na mwonekano wa dunia.