Luxembourg Standard German
Kijerumani (Kiluksemburgo)
Kijerumani
Kijerumani nchini Luxemburg (lebo la eneo de-LU) ni Kijerumani Sanifu kama kinavyotumiwa katika maisha ya umma yenye lugha nyingi ya nchi hiyo; ni tofauti na Kiluxemburg, lugha ya Kijerumani cha Magharibi yenye uhusiano wa karibu na lugha ya taifa. Chini ya Sheria ya Lugha ya 1984, Kijerumani, Kifaransa au Kiluxemburg vinaweza kutumiwa katika masuala ya utawala na mahakama, huku sheria zikiandikwa kwa Kifaransa. Kijerumani kina jukumu kuu katika elimu ya awali ya kusoma na kuandika na kinaendelea kuwa njia muhimu katika elimu ya sekondari ya jumla, magazeti, utangazaji na shughuli za kidini. Matumizi ya maandishi hufuata tahajia ya Kijerumani Sanifu, ikiwemo ß, ingawa msamiati, matamshi na ubadilishaji lugha huonyesha mawasiliano na Kiluxemburg na Kifaransa. Kwa hiyo, Kijerumani cha Luxemburg kinaeleweka vizuri zaidi kama matumizi ya kitaifa ya Kijerumani Sanifu kuliko kama lugha tofauti yenye kiwango huru kabisa.
Inakozungumzwa
Maneno 31 ya msingi katika Kijerumani (Kiluksemburgo)
Maji
Wasser
/vasɐ/
Moto
Feuer
/fɔɪ̯ɐ/
Jua
Sonne
/zɔnə/
Mwezi
Mond
/moːnt/
Nyota
Stern
/ʃtɛʁn/
Mama
Mutter
/mʊtɐ/
Baba
Vater
/faːtɐ/
Mimi
ich
/ɪç/
Wewe
du
/duː/
Jina
Name
/ˈnaːmə/
Jicho
Auge
/aʊ̯ɡə/
Mkono
Hand
/hant/
Moyo
Herz
/hɛʁts/
Upendo
Liebe
/liːbə/
Mti
Baum
/baʊ̯m/
Nyumba
Haus
/haʊ̯s/
Mbwa
Hund
/hʊnt/
Paka
Katze
/katsə/
Kula
essen
/ɛsn̩/
Kunywa
trinken
/tʁɪŋkn̩/
Moja
eins
/aɪ̯ns/
Mbili
zwei
/tsvaɪ/
Habari
Hallo
/haloː/
Asante
danke
/daŋkə/
Nzuri
gut
/ɡuːt/
Kekeo
Kuckuck
/ˈkʊkʊk/
Ulinganishaji wa maneno
Imelinganishwa na lugha za Germanic zinazohusiana
| Maana | Kijerumani (Kiluksemburgo) | Kijerumani | Kijerumani (Austria) | Kijerumani (Uswisi) | Kijerumani cha Juu Kipya cha Mapema (enzi ya Luther) | Kijerumani cha Pennsylvania | Kikölsch |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Maji | Wasser /vasɐ/ | Wasser /vasɐ/ | Wasser /vasɐ/ | Wasser /ˈvasər/ | Wasser /ˈvasːər/ | Wasser /vasər/ | Wasser /vasɐ/ |
| Moto | Feuer /fɔɪ̯ɐ/ | Feuer /fɔɪ̯ɐ/ | Feuer /fɔɪɐ/ | Feuer /ˈfɔɪ̯ər/ | Fewr /foɪ̯r/ | Feier /faɪər/ | Füer /fyːɐ/ |
| Jua | Sonne /zɔnə/ | Sonne /zɔnə/ | Sonne /sɔnə/ | Sonne /ˈsɔnə/ | Sonne /ˈzɔnə/ | Sunn /sʊn/ | Sonn /zɔn/ |
| Mwezi | Mond /moːnt/ | Mond /moːnt/ | Mond /moːnt/ | Mond /moːnt/ | Mond /moːnt/ | Muun /muːn/ | Mond /moːnt/ |
| Nyota | Stern /ʃtɛʁn/ | Stern /ʃtɛʁn/ | Stern /ʃtɛʁn/ | Stern /ʃtɛrn/ | Stern /ʃtɛrn/ | Schteern /ʃteːrn/ | Stään /ʃtɛːn/ |
| Mama | Mutter /mʊtɐ/ | Mutter /mʊtɐ/ | Mutter /mʊtɐ/ | Mutter /ˈmʊtər/ | Mutter /ˈmʊtər/ | Mudder /mʊdər/ | Moder /moːdɐ/ |
| Baba | Vater /faːtɐ/ | Vater /faːtɐ/ | Vater /fɑːtɐ/ | Vater /ˈfaːtər/ | Vater /ˈfaːtər/ | Daadi /daːdi/ | Vatter /fatɐ/ |
| Mimi | ich /ɪç/ | ich /ɪç/ | ich /ɪç/ | ich /ɪx/ | ich /ɪç/ | ich /ɪç/ | ich /ɪɕ/ |
| Wewe | du /duː/ | du /duː/ | du /duː/ | du /duː/ | du /duː/ | du /du/ | do /doː/ |
| Jina | Name /ˈnaːmə/ | Name /ˈnaːmə/ | Name /ˈnaːmə/ | Name /ˈnaːmə/ | Name /ˈnaːmə/ | Naame /ˈnaːmə/ | Name /ˈnaːmə/ |
| Jicho | Auge /aʊ̯ɡə/ | Auge /aʊ̯ɡə/ | Auge /aːɡə/ | Auge /ˈaʊɡə/ | Aug /aʊk/ | Aag /aːk/ | Auch /aʊx/ |
| Mkono | Hand /hant/ | Hand /hant/ | Hand /hɑnt/ | Hand /hant/ | Handt /hant/ | Hand /hant/ | Hand /hant/ |
| Moyo | Herz /hɛʁts/ | Herz /hɛʁts/ | Herz /hɛɐts/ | Herz /hɛrts/ | Hertz /hɛrts/ | Hatz /hats/ | Hätz /hɛts/ |
| Upendo | Liebe /liːbə/ | Liebe /liːbə/ | Liebe /liːbə/ | Liebe /ˈliːbə/ | Liebe /ˈliːbə/ | liewe /liːvə/ | Leev /leːf/ |
| Mti | Baum /baʊ̯m/ | Baum /baʊ̯m/ | Baum /baːm/ | Baum /baʊm/ | Bawm /baʊm/ | Baam /baːm/ | Boum /baʊm/ |
| Nyumba | Haus /haʊ̯s/ | Haus /haʊ̯s/ | Haus /haʊs/ | Haus /haʊs/ | Hauß /haʊs/ | Haus /haʊs/ | Huus /huːs/ |
| Mbwa | Hund /hʊnt/ | Hund /hʊnt/ | Hund /hʊnt/ | Hund /hʊnt/ | Hund /hʊnt/ | Hund /hʊnt/ | Hongk /hoŋk/ |
| Paka | Katze /katsə/ | Katze /katsə/ | Katze /kɑtsə/ | Katze /ˈkɑtːsə/ | Katze /ˈkatsə/ | Katz /kats/ | Katz /kats/ |
| Kula | essen /ɛsn̩/ | essen /ɛsn̩/ | essen /ɛsn̩/ | essen /ˈɛsn̩/ | essen /ˈɛsːən/ | esse /ɛsə/ | esse /ɛsə/ |
| Kunywa | trinken /tʁɪŋkn̩/ | trinken /tʁɪŋkn̩/ | trinken /tʁɪŋkŋ/ | trinken /ˈtrɪŋkn̩/ | trincken /ˈtrɪŋkən/ | drinke /dɾɪŋkə/ | drinke /dʁɪŋkə/ |
| Moja | eins /aɪ̯ns/ | eins /aɪ̯ns/ | oans /ɑːns/ | eins /aɪ̯ns/ | eyn /aɪ̯n/ | eens /eːns/ | ein /aɪn/ |
| Mbili | zwei /tsvaɪ/ | zwei /tsvaɪ/ | zwei /tsvai/ | zwei /tsvai/ | zwey /tsvaɪ/ | zwee /tsveː/ | zwei /tsvai/ |
| Habari | Hallo /haloː/ | Hallo /haloː/ | Servus /zɛɐvʊs/ | Hallo /haˈloː/ | Gott zum Gruß /ɡɔt tsʊm ɡruːs/ | Hallo /haloː/ | Tach /tax/ |
| Asante | danke /daŋkə/ | danke /daŋkə/ | Danke /daŋkə/ | danke /ˈdaŋkə/ | Danck /daŋk/ | Denki /dɛŋki/ | Dankeschön /daŋkəʃøːn/ |
| Nzuri | gut /ɡuːt/ | gut /ɡuːt/ | gut /ɡuːt/ | gut /ɡuːt/ | gut /ɡuːt/ | gut /ɡuːt/ | joot /joːt/ |
| Kekeo | Kuckuck /ˈkʊkʊk/ | Kuckuck /ˈkʊkʊk/ | Kuckuck /ˈkʊkʊk/ | Kuckuck /ˈkʊkʊk/ | gukuk /ˈɡukuk/ | — | — |
Sehemu ya LangMap — mradi wa kuonyesha lugha kwa picha. Huu ni muhtasari tuli unaoweza kutambaliwa; ramani shirikishi hutoa sauti ya matamshi, vichujio, na mwonekano wa dunia.