閩南語

Kitaiwani

Sinitic (Min)

FamiliaSinitic (Min) Wasemaji約4900万人 Uandishi wa KilatiniTâi-lô (臺羅 / 臺灣閩南語羅馬字) UsomajiMin Nan — Hokkien (Pe̍h-ōe-jī)

Min Nan ni mfano bora wa mfumo wa usomaji maradufu wa kisanaa/kienyeji (文白異讀). Safu ya kienyeji (白) inatokana na Kimin cha Kusini kabla ya enzi ya Tang na ni safu ya kifonolojia ya kale zaidi kati ya aina zote za Kisemiti zilizo hai; safu ya kisanaa (文) iliongezwa baadaye kutoka kwa lugha ya kifahari ya enzi ya Tang. Vipengele vya kipekee: irabu za kinasalia na uhifadhi wa konsonanti za mwanzo zenye sauti za Kichina cha Kale katika usomaji wa kienyeji. Mfumo wa kiandishi: Pe̍h-ōe-jī.

Inakozungumzwa

Usomaji wa herufi za Han katika Kitaiwani

Herufi Maana Usomaji Umbo IPA
one 白讀 tsi̍t /t͡sit̚˦/
文讀 it /it̚˦/
two 白讀 nn̄g /n̩˨˩/
文讀 /d͡ʑi˨˩/
three 白讀 sann /sã˥˥/
文讀 sam /sam˥˥/
four /si˨˩/
five 白讀 gōo /ɡo˨˦/
文讀 ngóo /ŋɔ˥˧/
six 白讀 la̍k /lak̚˦/
文讀 lio̍k /liɔk̚˦/
seven tshit /tsʰit̚˦/
eight 白讀 peh /peʔ˦/
文讀 pat /pat̚˦/
nine 白讀 káu /kau˥˧/
文讀 kiú /kiu˥˧/
ten 白讀 tsa̍p /t͡sap̚˦/
文讀 si̍p /sip̚˦/
sun 白讀 ji̍t /d͡ʑit̚˦/
文讀 li̍t /lit̚˦/
moon 白讀 gue̍h /ɡueʔ˦/
文讀 gua̍t /ɡuat̚˦/
mountain 白讀 suann /suã˥˥/
文讀 san /san˥˥/
water 白讀 tsúi /t͡sui˥˧/
文讀 suí /sui˥˧/
fire 白讀 hué /hue˥˧/
文讀 /hɔ˥˧/
tree 白讀 ba̍k /bak̚˦/
文讀 bo̍k /bɔk̚˦/
soil thóo /tʰɔ˥˧/
sky 白讀 thinn /tʰĩ˥˥/
文讀 thian /tʰian˥˥/
ground 白讀 /te˨˩/
文讀 /ti˨˩/
sea hái /hai˥˧/
dragon 文讀 liông /liɔŋ˨˦/
白讀 lêng /leŋ˨˦/
tiger hóo /hɔ˥˧/
dog 白讀 khián /kʰian˥˧/
文讀 khuán /kʰuan˥˧/
horse 白讀 /be˥˧/
文讀 /ma˥˧/
bird 白讀 tsiáu /t͡siau˥˧/
文讀 niáu /niau˥˧/
fish 白讀 /hi˨˦/
文讀 /ɡu˨˦/
ox 白讀 /ɡu˨˦/
文讀 ngiû /ŋiu˨˦/
sheep 白讀 iûnn /iũ˨˦/
文讀 iông /iɔŋ˨˦/
cat 白讀 niau /niau˥˥/
文讀 biâu /biau˨˦/
person 訓讀(儂) lâng /laŋ˨˦/
文讀 jîn /d͡ʑin˨˦/
hand 白讀 tshiú /tsʰiu˥˧/
文讀 siú /siu˥˧/
foot 白讀 tsiok /t͡siɔk̚˦/
文讀 tsok /t͡sɔk̚˦/
eye 白讀 ba̍k /bak̚˦/
文讀 bo̍k /bɔk̚˦/
ear 白讀 hīnn /hĩ˨˩/
文讀 /ni˥˧/
mouth 白讀 kháu /kʰau˥˧/
文讀 khió /kʰiɔ˥˧/
head 白讀 thâu /tʰau˨˦/
文讀 tôo /tɔ˨˦/
heart sim /sim˥˥/
blood 白讀 hueh /hueʔ˦/
文讀 hiat /hiat̚˦/
meat 訓讀(本字未詳) bah /baʔ˦/
文讀 jio̍k /d͡ʑiɔk̚˦/
up 白讀 tsiūnn /t͡siũ˨˩/
文讀 siōng /siɔŋ˨˩/
down 白讀 ē /e˨˩/
文讀 /ha˨˩/
middle tiong /tiɔŋ˥˥/
hit tiòng /tiɔŋ˨˩/
center 文讀 iong /iɔŋ˥˥/
白讀 ng /ŋ˥˥/
left 白讀 tsó /tsɔ˥˧/
文讀 tsó /t͡sɔ˥˧/
right 白讀 /iu˨˩/
文讀 /iu˥˧/
east 白讀 tang /taŋ˥˥/
文讀 tong /tɔŋ˥˥/
西 west 白讀 sai /sai˥˥/
文讀 se /se˥˥/
south 白讀 lâm /lam˨˦/
文讀 /na˨˦/
north pak /pak̚˦/
go 白讀 kiânn /kiã˨˦/
文讀 hêng /heŋ˨˦/
row hâng /haŋ˨˦/
come lâi /lai˨˦/
leave 白讀 khì /kʰi˨˩/
文讀 khù /kʰu˨˩/
see 白讀 kìnn /kĩ˨˩/
文讀 kiàn /kian˨˩/
hear 訓讀(鼻) phīnn /pʰĩ˨˩/
文讀 bûn /bun˨˦/
eat 白讀 tsia̍h /t͡ɕiaʔ˦/
文讀 si̍t /sit̚˦/
drink 訓讀(啉) lim /lim˥˥/
文讀 ím /im˥˧/
run 白讀 tsáu /t͡sau˥˧/
文讀 tsóo /t͡sɔ˥˧/
sit 白讀 tsē /t͡se˨˩/
文讀 tsō /t͡sɔ˨˩/
stand 白讀 la̍p /lap̚˦/
文讀 li̍p /lip̚˦/

Vyanzo

Ulinganishaji wa maneno

Imelinganishwa na lugha za Sinitic (Min Nan) zinazohusiana

Maana KitaiwaniKihokkien cha XiamenKihokkien cha QuanzhouKiteochewKihokkien cha ZhangzhouKihokkien cha PenangMin Bei
Maji /t͡sui˥˧/ /tsui˥˧/ /t͡sui˧˥/ /t͡sui˥˧/ /tsui˥˧/ /tsui˥˧/ /sui˧˧/
Moto /hue˥˧/ /hue˥˧/ /hə˧˥/ /hue˥˧/ /he˥˧/ /hue˥˧/ /xui˧˧/
Jua 日頭 /lit˦tʰau˧˥/ 日頭 /dzit̚˦ tʰau˨˦/ 日頭 /d͡ʑit˨˨tʰau˨˦/ 日头 /ʒik˥˥tʰau˥˥/ 日頭 /dzit̚˩˨˩ tʰau˩˧/ 日頭 /lit˥˥tʰau˨˨/ 日头 /ni˥˥tʰau˨˨/
Mwezi 月娘 /ɡueʔ˦niũ˧˥/ 月娘 /ɡueʔ̚˦ niũ˨˦/ /ɡəʔ˨˦/ 月娘 /ɡueʔ˥˥niũ˥˥/ 月娘 /ɡeʔ̚˩˨˩ niũ˩˧/ 月娘 /ɡueʔ˥˥niũ˨˦/ 月光 /ŋye˦˦kɔŋ˥˦/
Mama 媽媽 /ma˥ma/ 老母 /lau˨˨ bu˥˧/ 老母 /lau˦˩bo˧˧/ /ma˧˧/ 老母 /lau˨˨ bu˥˧/ 阿媽 /a˧˧ma˧˧/ /ma˧˧/
Baba 爸爸 /pa˥pa/ 老爸 /lau˨˨ pe˨˨/ 老父 /lau˦˩pɛ˧˧/ /pa˧˧/ 老爸 /lau˨˨ pe˨˨/ 阿爸 /a˧˧pa˥˥/ /tia˥˦/
Kula /t͡siaʔ̚˦/ /tsiaʔ̚˦/ /t͡siaʔ˨˦/ /t͡siaʔ˥˥/ /tsiaʔ̚˩˨˩/ /tsiaʔ˥˥/ /sie˦˦/
Kunywa /lim˦/ /lim˦/ /lim˨˦/ /lim˧˧/ /lim˦/ /lim˧˧/ /t͡ʃʰœ˦˦/
Ukurasa 1/3

Ulinganishaji wa mpangilio wa maneno

Linganisha na lugha kuu za dunia

Kitaiwani
試穿 旅館 對面 看著的 西裝
试穿 酒店 对面的 商店 看到的 那套西装
أنا أريد أن أجرب بدلة رأيتها في محل مقابل الفندق
मैं होटल के सामने एक दुकान में देखा सूट को पहनकर देखना चाहता हूँ
I want to try on a suit I saw ‌in a shop across from the hotel
私は ホテルの 向かいの お店 見た スーツを 試着 したいです
Ich möchte einen Anzug anprobieren den ich in einem Geschäft gegenüber vom Hotel gesehen habe
Я хочу примерить костюм который я увидел в магазине напротив отеля

Linganisha na lugha zenye uhusiano wa karibu

Kitaiwani
試穿 旅館 對面 看著的 西裝
客舍 對面 所見之
试穿 酒店 对面的 商店 看到的 那套西装
逆旅 對面 邸店 所見之
試穿 客棧 對面 店鋪 看著其 套西裝

Ulinganishaji wa usomaji wa Han

Imelinganishwa na lugha za Sinitic (Min) zinazohusiana

Herufi KitaiwaniKihokkien cha XiamenKihokkien cha QuanzhouKihokkien cha PenangKihokkien cha SingaporeKihokkien cha IndonesiaKihokkien cha Malaysia
白讀tsi̍t /t͡sit̚˦/文讀it /it̚˦/ 白讀tsi̍t /t͡sit̚˦/文讀it /it̚˧˨/ 白讀tsi̍t /t͡sit̚˦˩/文讀it /it̚˦˩/ 白讀tsi̍t /t͡sit̚˧˨/文讀it /it̚˧˨/ 白讀tsi̍t /t͡sit̚˦/文讀it /it̚˦/ 白讀tsi̍t /t͡siʔ˦/文讀it /it̚˦/ 文讀it /it̚˧˨/白讀tsi̍t /tsit̚˥/
白讀nn̄g /n̩˨˩/文讀 /d͡ʑi˨˩/ 白讀nn̄g /n̩˨˨/文讀 /d͡ʑi˨˨/ 白讀nn̄g /n̩˨˦/文讀 /li˨˩/ 白讀nn̄g /n̩˨˦/文讀 /d͡ʑi˨˩/ 白讀nn̄g /n̩˧˧/文讀 /d͡ʑi˧˧/ 白讀nn̄g /n̩˨/文讀 /d͡ʑi˨/ 文讀 /dzi˨˩/白讀nn̄g /nŋ˨˩/
白讀sann /sã˥˥/文讀sam /sam˥˥/ 白讀sann /sã˥˥/文讀sam /sam˥˥/ 白讀sann /sã˥˥/文讀sam /sam˥˥/ 白讀sann /sã˦˦/文讀sam /sam˦˦/ 白讀sann /sã˦/文讀sam /sam˦/ 白讀sann /sã˦/文讀sam /sam˦/ 白讀sann /sã˦/文讀sam /sam˦/
/si˨˩/ /si˨˩/ /si˨˩/ /si˨˩/ /si˩/ /si˥˩/ /si˨˩/
白讀gōo /ɡo˨˦/文讀ngóo /ŋɔ˥˧/ 白讀gōo /ɡɔ˨˩/文讀ngóo /ŋɔ˥˧/ 白讀gōo /ɡɔ˨˦/文讀ngóo /ŋɔ˨˦/ 白讀gōo /ɡɔ˨˩/文讀ngóo /ŋɔ˥˩/ 白讀gōo /ɡɔ˧˧/文讀ngóo /ŋɔ˥˧/ 白讀gōo /ɡɔ˨/文讀ngóo /ŋɔ˥˧/ 白讀gōo /ɡɔ˨˩/文讀ngóo /ŋɔ˥˩/
白讀la̍k /lak̚˦/文讀lio̍k /liɔk̚˦/ 白讀la̍k /lak̚˦/文讀lio̍k /liɔk̚˦/ 白讀la̍k /lak̚˦˩/文讀lio̍k /liɔk̚˦˩/ 白讀la̍k /lak̚˦/文讀lio̍k /liɔk̚˦/ 白讀la̍k /lak̚˦/文讀lio̍k /liɔk̚˦/ 白讀la̍k /lak̚˦/文讀lio̍k /liɔk̚˦/ 白讀la̍k /lak̚˥/文讀lio̍k /liɔk̚˥/
tshit /tsʰit̚˦/ tshit /tsʰit̚˧˨/ tshit /tsʰit̚˥/ tshit /tsʰit̚˧˨/ tshit /t͡sʰit̚˨/ tshit /t͡sʰit̚˧˨/ tshit /tsʰit̚˧˨/
白讀peh /peʔ˦/文讀pat /pat̚˦/ 白讀peh /peʔ˧˨/文讀pat /pat̚˧˨/ 白讀peh /peʔ˥/文讀pat /pat̚˥/ 白讀peh /peʔ˦/文讀pat /pat̚˦/ 白讀pueh /pueʔ˦/文讀pat /pat̚˦/ 白讀peh /peʔ˦/文讀pat /pat̚˦/ 白讀peh /peʔ˥/文讀pat /pat̚˥/
白讀káu /kau˥˧/文讀kiú /kiu˥˧/ 白讀káu /kau˥˧/文讀kiú /kiu˥˧/ 白讀káu /kau˥˥/文讀kiú /kiu˥˥/ 白讀káu /kau˥˧/文讀kiú /kiu˥˧/ 白讀káu /kau˥˧/文讀kiú /kiu˥˧/ 白讀káu /kau˥˧/文讀kiú /kiu˥˧/ 白讀káu /kau˥˩/文讀kiú /kiu˥˩/
白讀tsa̍p /t͡sap̚˦/文讀si̍p /sip̚˦/ 白讀tsa̍p /t͡sap̚˦/文讀si̍p /sip̚˦/ 白讀tsa̍p /t͡sap̚˨˦/文讀si̍p /sip̚˨˦/ 白讀tsa̍p /t͡sap̚˦/文讀si̍p /sip̚˦/ 白讀tsa̍p /t͡sap̚˦/文讀si̍p /sip̚˦/ 白讀tsa̍p /t͡sap̚˦/文讀si̍p /sip̚˦/ 白讀tsa̍p /t͡sap̚˥/文讀si̍p /sip̚˥/
Ukurasa 1/7

Sehemu ya LangMap — mradi wa kuonyesha lugha kwa picha. Huu ni muhtasari tuli unaoweza kutambaliwa; ramani shirikishi hutoa sauti ya matamshi, vichujio, na mwonekano wa dunia.