Tangkhul
Тангкхул нага
Sino-Tibetan
Tangkhul Naga is one of the largest Naga languages, spoken by ~140,000 Tangkhul people in the Ukhrul District of Manipur, India, and the Somra Hills of Sagaing Region, Myanmar. The Tangkhul are part of the broader Naga ethnopolitical complex (~3M Nagas across NE India and Myanmar) but linguistically distinct: Tangkhulic is one of the most divergent groups within Naga linguistics, separated from other Naga and Kuki-Chin languages by significant grammatical and lexical differences. Tangkhul has classical Tibeto-Burman features (tonal, SOV, polypersonal verb morphology) but unique Tangkhulic phonological features. The London Missionary Society introduced Latin literacy in the early 20th century, and the New Testament was translated into Tangkhul (Pettigrew 1925).
Где на нём говорят
20 основных слов на языке Тангкхул нага
Вода
ze
/ze/
Огонь
mei
/mei/
Солнце
nyithui
/ɲitʰui/
Луна
lai
/lai/
Мать
ina
/ina/
Отец
apa
/apa/
Есть
ngui
/ŋui/
Пить
rai
/rai/
Любовь
cha
/tʃa/
Сердце
mokyaba
/mokjaba/
Дерево
leiyik
/leijik/
Дом
shim
/ʃim/
Собака
ui
/ui/
Кошка
mibu
/mibu/
Рука
phei
/pʰei/
Глаз
mi
/mi/
Привет
hayau
/hajau/
Спасибо
ase
/ase/
Один
kha
/kʰa/
Хороший
kahei
/kahei/
Источники
Сравнение слов
Сравнение с родственными языками Sino-Tibetan
| Значение | Тангкхул нага | Земе нага | Хакха-чин | Куртёп | Мизо | Ибан | Манипури |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Вода | ze /ze/ | nki /nki/ | ti /ti/ | khwe /kʰwe/ | tui /tui/ | ai /ai/ | ꯏꯁꯤꯡ /isiŋ/ |
| Огонь | mei /mei/ | mei /mei/ | mei /mei/ | mi /mi/ | mei /mei/ | api /api/ | ꯃꯩ /mei/ |
| Солнце | nyithui /ɲitʰui/ | sʰeu /sʰeu/ | ni /ni/ | ningpe /niŋpe/ | ni /ni/ | mata-ari /mataari/ | ꯅꯨꯃꯤꯠ /numit/ |
| Луна | lai /lai/ | kʰu /kʰu/ | thla /tʰla/ | lai /lai/ | thla /tʰla/ | bulan /bulan/ | ꯊꯥ /tʰaː/ |
| Мать | ina /ina/ | nem /nem/ | nu /nu/ | amai /amai/ | nu /nu/ | indai /indai/ | ꯏꯃꯥ /ima/ |
| Отец | apa /apa/ | ape /ape/ | pa /pa/ | apai /apai/ | pa /pa/ | apai /apai/ | ꯏꯄꯥ /ipa/ |
| Есть | ngui /ŋui/ | so /so/ | ei /ei/ | za /za/ | ei /ei/ | makai /makai/ | ꯆꯥꯕ /tʃaːba/ |
| Пить | rai /rai/ | hʷu /hʷu/ | din /din/ | thung /tʰuŋ/ | in /in/ | ngirup /ŋirup/ | ꯊꯛꯄ /tʰakpa/ |
| Любовь | cha /tʃa/ | kihai /kihai/ | daw /daw/ | ga /ɡa/ | hmangaih /hmaŋai/ | rinduai /rinduai/ | ꯅꯨꯡꯁꯤꯕ /nuŋsiba/ |
| Сердце | mokyaba /mokjaba/ | heisia /heisia/ | lung /luŋ/ | nying /ɲiŋ/ | thinlung /tʰinluŋ/ | ati /ati/ | ꯊꯃꯣꯏ /tʰamoi/ |
| Дерево | leiyik /leijik/ | rik /rik/ | thingkung /tʰiŋkuŋ/ | shing /ɕiŋ/ | thingkung /tʰiŋkuŋ/ | kayu /kaju/ | ꯐꯨꯂꯥꯡ /pʰulaŋ/ |
| Дом | shim /ʃim/ | ki /ki/ | inn /in/ | khim /kʰim/ | in /in/ | rumah /rumah/ | ꯌꯨꯝ /jum/ |
| Собака | ui /ui/ | hui /hui/ | ui /ui/ | khwi /kʰwi/ | ui /ui/ | ukui /ukui/ | ꯍꯨꯏ /hui/ |
| Кошка | mibu /mibu/ | kʰemi /kʰemi/ | minu /minu/ | byila /bila/ | zawhte /zɔʔte/ | mayau /majau/ | ꯍꯧꯗꯣꯡ /houdoŋ/ |
| Рука | phei /pʰei/ | hak /hak/ | kut /kut/ | lak /lak/ | kut /kut/ | jari /dʒari/ | ꯈꯨꯠ /kʰut/ |
| Глаз | mi /mi/ | mik /mik/ | mit /mit/ | mik /mik/ | mit /mit/ | mata /mata/ | ꯃꯤꯠ /mit/ |
| Привет | hayau /hajau/ | hangba /haŋba/ | na dam maw /na dam maw/ | kuzu zangpo /kuzu zaŋpo/ | chibai /tʃibai/ | salam /salam/ | ꯈꯨꯔꯨꯝꯖꯔꯤ /kʰuɾumdʒaɾi/ |
| Спасибо | ase /ase/ | kazi /kazi/ | ka lawm /ka lawm/ | kadrinche /kadrintɕe/ | ka lawm e /ka lɔːm e/ | terima kasih /terima kasih/ | ꯊꯥꯒꯠꯆꯔꯤ /tʰaːɡattʃaɾi/ |
| Один | kha /kʰa/ | kha /kʰa/ | pakhat /pakʰat/ | thê /tʰe/ | pakhat /pakʰat/ | satu /satu/ | ꯑꯃ /ama/ |
| Хороший | kahei /kahei/ | ahei /ahei/ | tha /tʰa/ | lekpo /lekpo/ | tha /tʰa/ | manah /manah/ | ꯐꯕ /pʰaba/ |
Часть LangMap — проекта визуализации языков. Это статическое, индексируемое резюме; интерактивные карты предлагают аудио произношения, фильтры и вид глобуса.