Zeme
Земе нага
Sino-Tibetan
Zeme Naga (autonymously Zeme) is a Tibeto-Burman language of the Zeme group within Kuki-Chin-Naga, spoken by ~70,000 people across the borderlands of Nagaland, Manipur, and Assam in northeast India. The Zeme people are part of the broader Naga ethnopolitical complex (~3M Nagas across NE India and Myanmar) but linguistically distinct from the more famous Naga languages like Tangkhul, Sumi, and Mao. Zeme has classical Tibeto-Burman features: tonal (low/high), simple noun morphology, polypersonal verb agreement, and SOV constituent order. Naga literacy programs since the 1960s have produced Bible translations and educational materials in Zeme.
Где на нём говорят
20 основных слов на языке Земе нага
Вода
nki
/nki/
Огонь
mei
/mei/
Солнце
sʰeu
/sʰeu/
Луна
kʰu
/kʰu/
Мать
nem
/nem/
Отец
ape
/ape/
Есть
so
/so/
Пить
hʷu
/hʷu/
Любовь
kihai
/kihai/
Сердце
heisia
/heisia/
Дерево
rik
/rik/
Дом
ki
/ki/
Собака
hui
/hui/
Кошка
kʰemi
/kʰemi/
Рука
hak
/hak/
Глаз
mik
/mik/
Привет
hangba
/haŋba/
Спасибо
kazi
/kazi/
Один
kha
/kʰa/
Хороший
ahei
/ahei/
Источники
Сравнение слов
Сравнение с родственными языками Sino-Tibetan
| Значение | Земе нага | Тангкхул нага | Куртёп | Мизо | Хакха-чин | Лимбу | Сиккимский |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Вода | nki /nki/ | ze /ze/ | khwe /kʰwe/ | tui /tui/ | ti /ti/ | ᤇᤘᤠ /tʃʰwaː/ | ཆུ /tɕʰu/ |
| Огонь | mei /mei/ | mei /mei/ | mi /mi/ | mei /mei/ | mei /mei/ | ᤔᤡ /mi/ | མེ /me/ |
| Солнце | sʰeu /sʰeu/ | nyithui /ɲitʰui/ | ningpe /niŋpe/ | ni /ni/ | ni /ni/ | ᤊᤠᤶᤑ /ɲaːmpʰʌ/ | ཉི་མ /ɲima/ |
| Луна | kʰu /kʰu/ | lai /lai/ | lai /lai/ | thla /tʰla/ | thla /tʰla/ | ᤗᤠᤒᤠ /laːba/ | ཟླ་བ /dawa/ |
| Мать | nem /nem/ | ina /ina/ | amai /amai/ | nu /nu/ | nu /nu/ | ᤔᤠᤔᤠ /aːmaː/ | ཨ་མ /ama/ |
| Отец | ape /ape/ | apa /apa/ | apai /apai/ | pa /pa/ | pa /pa/ | ᤀᤠᤒᤠ /aːbaː/ | ཨ་པ /apa/ |
| Есть | so /so/ | ngui /ŋui/ | za /za/ | ei /ei/ | ei /ei/ | ᤆᤠᤔᤠ /tʃaːmaː/ | ཟ /za/ |
| Пить | hʷu /hʷu/ | rai /rai/ | thung /tʰuŋ/ | in /in/ | din /din/ | ᤌᤢᤴᤔᤠ /tʰuŋmaː/ | འཐུང /tʰuŋ/ |
| Любовь | kihai /kihai/ | cha /tʃa/ | ga /ɡa/ | hmangaih /hmaŋai/ | daw /daw/ | ᤔᤡᤌᤡ /mitʰi/ | དགའ /ɡa/ |
| Сердце | heisia /heisia/ | mokyaba /mokjaba/ | nying /ɲiŋ/ | thinlung /tʰinluŋ/ | lung /luŋ/ | ᤛᤡᤰ /sik/ | སྙིང /ɲiŋ/ |
| Дерево | rik /rik/ | leiyik /leijik/ | shing /ɕiŋ/ | thingkung /tʰiŋkuŋ/ | thingkung /tʰiŋkuŋ/ | ᤛᤡᤱ /siŋ/ | ཤིང /ɕiŋ/ |
| Дом | ki /ki/ | shim /ʃim/ | khim /kʰim/ | in /in/ | inn /in/ | ᤜᤡᤶ /him/ | ཁྱིམ /tɕim/ |
| Собака | hui /hui/ | ui /ui/ | khwi /kʰwi/ | ui /ui/ | ui /ui/ | ᤁᤣᤳᤇᤡ /keptʃi/ | ཁྱི /tɕʰi/ |
| Кошка | kʰemi /kʰemi/ | mibu /mibu/ | byila /bila/ | zawhte /zɔʔte/ | minu /minu/ | ᤐᤡᤛᤡ /pisi/ | ཞི་མི /ʑimi/ |
| Рука | hak /hak/ | phei /pʰei/ | lak /lak/ | kut /kut/ | kut /kut/ | ᤜᤢᤰ /huk/ | ལག /lak/ |
| Глаз | mik /mik/ | mi /mi/ | mik /mik/ | mit /mit/ | mit /mit/ | ᤔᤡᤰ /mik/ | མིག /mik/ |
| Привет | hangba /haŋba/ | hayau /hajau/ | kuzu zangpo /kuzu zaŋpo/ | chibai /tʃibai/ | na dam maw /na dam maw/ | ᤐᤣᤜᤢᤙᤣ /peːhuːje/ | ཁམས་བཟང /kʰamsaŋ/ |
| Спасибо | kazi /kazi/ | ase /ase/ | kadrinche /kadrintɕe/ | ka lawm e /ka lɔːm e/ | ka lawm /ka lawm/ | ᤐᤡᤍᤠᤱ /pidaːŋ/ | ཐུགས་རྗེ་ཆེ /tʰuktɕetɕe/ |
| Один | kha /kʰa/ | kha /kʰa/ | thê /tʰe/ | pakhat /pakʰat/ | pakhat /pakʰat/ | ᤌᤡᤰ /tʰik/ | གཅིག /tɕik/ |
| Хороший | ahei /ahei/ | kahei /kahei/ | lekpo /lekpo/ | tha /tʰa/ | tha /tʰa/ | ᤏᤢᤒᤠ /nuba/ | ལེགས་པོ /lekpo/ |
Часть LangMap — проекта визуализации языков. Это статическое, индексируемое резюме; интерактивные карты предлагают аудио произношения, фильтры и вид глобуса.