Fäeag Rotuạm
Rotuman
Austronésia
O rotumano (Fäeag Rotuạm) é a língua da ilha de Rotuma, uma pequena dependência autônoma de Fiji situada a cerca de 600 km ao norte das principais ilhas fijianas. Linguisticamente é uma língua polinésia periférica (outlier) com ampla mistura lexical e estrutural polinésia ocidental (tonganês/samoano) e melanésia (fijiano), refletindo a posição de Rotuma na interface polinésia-melanésia. É famosa pelo seu complexo sistema de metátese baseado na metafonia (umlaut): fases alternadas "completa" (palavra inteira) e "incompleta" (truncada) que marcam contrastes gramaticais. Apesar da sua pequena base de falantes, mantém um uso intergeracional ativo em Rotuma.
Onde é falada
31 palavras essenciais em Rotuman
Água
tạnu
/ˈtɔnu/
Fogo
rahi
/ˈrahi/
Sol
asa
/asa/
Lua
hula
/hula/
Estrela
hefu
/hefu/
Mãe
ö'honi
/øʔhoni/
Pai
ö'fā
/øʔˈfaː/
Eu
gou
/ŋou/
Tu
'äe
/ʔæe/
Nome
asa
/asa/
Olho
mafa
/mafa/
Mão
si'u
/siʔu/
Coração
huga
/huŋa/
Amor
hanis
/hanis/
Árvore
rou
/ɾou/
Casa
ri
/ɾi/
Cão
kak'i
/kakʔi/
Gato
kotok
/kotok/
Comer
te'a
/teʔa/
Beber
inum
/inum/
Um
ta
/ta/
Dois
rua
/rua/
Olá
noa'ia
/noaʔia/
Obrigado
fai'aksia
/faiʔaksia/
Bom
lelei
/lelei/
Fontes
Palavras comparadas
Comparado com línguas Austronesian relacionadas
| Significado | Rotuman | Hiri Motu | Motu | Samoano | Toquelauano | Rapanui | Tausug |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Água | tạnu /ˈtɔnu/ | ranu /ɾanu/ | ranu /ɾanu/ | vai /vai/ | vai /vai/ | vai /vai/ | tubig /tubiɡ/ |
| Fogo | rahi /ˈrahi/ | lahi /lahi/ | lahi /lahi/ | afi /afi/ | afi /afi/ | ahi /ahi/ | kayu /kaju/ |
| Sol | asa /asa/ | dina /dina/ | dina /dina/ | lā /laː/ | la /la/ | raʻā /raʔaː/ | adlaw /adlaw/ |
| Lua | hula /hula/ | hua /hua/ | hua /hua/ | māsina /maːsina/ | malama /malama/ | mahina /mahina/ | bulan /bulan/ |
| Estrela | hefu /hefu/ | hisiu /hisiu/ | hisiu /hisiu/ | fetū /fetuː/ | fetu /fetu/ | hetuʻu /heˈtuʔu/ | bituun /bituʔun/ |
| Mãe | ö'honi /øʔhoni/ | sina /sina/ | sinana /sinana/ | tinā /tinaː/ | mātua /maːtua/ | matuʻa vahine /matuʔa vahine/ | inaꞌ /inaʔ/ |
| Pai | ö'fā /øʔˈfaː/ | tama /tama/ | tamana /tamana/ | tamā /tamaː/ | tamana /tamana/ | matuʻa tāne /matuʔa taːne/ | amaꞌ /amaʔ/ |
| Eu | gou /ŋou/ | lau /lau/ | lau /lau/ | a'u /aʔu/ | au /au/ | au /au/ | aku /aku/ |
| Tu | 'äe /ʔæe/ | oi /oi/ | oi /oi/ | 'oe /ʔoe/ | koe /koe/ | koe /koe/ | ikaw /ikaw/ |
| Nome | asa /asa/ | ladana /laˈdana/ | ladana /ladana/ | igoa /iŋoa/ | igoa /iŋoa/ | ingoa /iˈŋoa/ | ngan /ŋan/ |
| Olho | mafa /mafa/ | matana /matana/ | matana /matana/ | mata /mata/ | mata /mata/ | mata /mata/ | mata /mata/ |
| Mão | si'u /siʔu/ | ima /ima/ | ima /ima/ | lima /lima/ | lima /lima/ | rima /ɾima/ | lima /lima/ |
| Coração | huga /huŋa/ | kudouna /kudouna/ | kudouna /kudouna/ | loto /loto/ | fatu /fatu/ | mahatu /mahatu/ | pusuꞌ /pusuʔ/ |
| Amor | hanis /hanis/ | lalokau /lalokau/ | lalokau /lalokau/ | alofa /alofa/ | alofa /alofa/ | hanga /haŋa/ | lasa /lasa/ |
| Árvore | rou /ɾou/ | au /au/ | au /au/ | laʻau /laʔau/ | lakau /lakau/ | tumu rākau /tumu raːkau/ | kahuy /kahuj/ |
| Casa | ri /ɾi/ | ruma /ɾuma/ | ruma /ɾuma/ | fale /fale/ | fale /fale/ | hare /haɾe/ | bāy /baːj/ |
| Cão | kak'i /kakʔi/ | sisia /sisia/ | sisia /sisia/ | maile /maile/ | kuli /kuli/ | paihega /paiheŋa/ | iruꞌ /iruʔ/ |
| Gato | kotok /kotok/ | pusi /pusi/ | gosi /ɡosi/ | pusi /pusi/ | pusi /pusi/ | kati /kati/ | kuting /kutiŋ/ |
| Comer | te'a /teʔa/ | ania /ania/ | aniani /aniani/ | ʻai /ʔai/ | kai /kai/ | kai /kai/ | kaun /kaʔun/ |
| Beber | inum /inum/ | inua /inua/ | inuinu /inuinu/ | inu /inu/ | inu /inu/ | unu /unu/ | minum /minum/ |
| Um | ta /ta/ | ta /ta/ | ta /ta/ | tasi /tasi/ | tahi /tahi/ | tahi /tahi/ | isa /isa/ |
| Dois | rua /rua/ | rua /rua/ | rua /rua/ | lua /lua/ | lua /lua/ | rua /ˈrua/ | duwa /duwa/ |
| Olá | noa'ia /noaʔia/ | namona /namona/ | namo gida /namo ɡida/ | talofa /talofa/ | malo ni /malo ni/ | ʻiorana /ʔioɾana/ | kumusta /kumusta/ |
| Obrigado | fai'aksia /faiʔaksia/ | tanikiu /tanikiu/ | oi namo /oi namo/ | faʻafetai /faʔafetai/ | fakafetai /fakafetai/ | maururu /mauɾuɾu/ | magsukul /maɡsukul/ |
| Bom | lelei /lelei/ | namo /namo/ | namo /namo/ | lelei /lelei/ | lelei /lelei/ | riva /ɾiva/ | marayaw /marajaw/ |
Parte do LangMap — um projeto de visualização linguística. Este é um resumo estático e rastreável; os mapas interativos oferecem áudio de pronúncia, filtros e uma vista de globo.