Agta
Central Cagayan Agta
Austronesian
Central Cagayan Agta is one of the small Negrito-associated Austronesian languages of Northern Luzon, Philippines, spoken by ~600 hunter-gatherer Agta people in the Cagayan Valley and Isabela Province. Despite the Negrito physical phenotype (Australo-Melanesian descent) of its speakers, the language itself is fully Austronesian — the result of centuries of language shift after contact with Austronesian-speaking lowlanders, while genetically the Agta represent one of the oldest human lineages in the Philippines (~30,000-50,000 years). Linguistically, Central Cagayan Agta shares Northern Philippine features with neighbouring Ibanag and Itawit, but with distinctive lexical retentions and Negrito-traditional vocabulary. SIL fieldwork by Mayfield (1972) is the major linguistic documentation. UNESCO classifies it as severely endangered due to small speaker numbers, ongoing language shift to Ilocano and Tagalog, and the marginalization of Negrito communities.
Onde é falada
20 palavras essenciais em Central Cagayan Agta
Água
danum
/danum/
Fogo
apuy
/ʔaˈpuj/
Sol
agew
/ˈʔaɡew/
Lua
bulan
/bulan/
Mãe
ina
/ʔiˈna/
Pai
ama
/ʔaˈma/
Comer
mangan
/maŋan/
Beber
uminom
/ʔumiˈnom/
Amor
ayat
/ʔaˈjat/
Coração
poso
/poso/
Árvore
kayo
/kajo/
Casa
balay
/balaj/
Cão
atu
/ˈʔatu/
Gato
kuti
/kuti/
Mão
lima
/lima/
Olho
mata
/mata/
Olá
kumusta
/kumusta/
Obrigado
salamat
/salamat/
Um
isa
/ʔiˈsa/
Bom
napya
/napja/
Fontes
Palavras comparadas
Comparado com línguas Austronesian relacionadas
| Significado | Central Cagayan Agta | Ilocano | Tagalo | maranao | maguindanao | hiligaynon | tausug |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Água | danum /danum/ | danum /danum/ | tubig /tubiɡ/ | ig /iɡ/ | ig /ʔiɡ/ | tubig /tubiɡ/ | tubig /tubiɡ/ |
| Fogo | apuy /ʔaˈpuj/ | apoy /ʔaˈpoj/ | apoy /ʔaˈpoj/ | apoy /apoj/ | apoy /ʔaˈpoj/ | kalayo /kalajɔ/ | kayu /kaju/ |
| Sol | agew /ˈʔaɡew/ | init /ʔinit/ | araw /ˈʔaɾaw/ | alongan /aloŋan/ | senang /seˈnaŋ/ | adlaw /ʔadlaw/ | adlaw /adlaw/ |
| Lua | bulan /bulan/ | bulan /bulan/ | buwan /buwan/ | bolan /bolan/ | bulan /buˈlan/ | bulan /bulan/ | bulan /bulan/ |
| Mãe | ina /ʔiˈna/ | ina /ʔiˈna/ | ina /ʔiˈna/ | ina /ina/ | ina /ˈʔina/ | nanay /nanaj/ | inaꞌ /inaʔ/ |
| Pai | ama /ʔaˈma/ | ama /ʔaˈma/ | ama /ʔaˈma/ | ama /ama/ | ama /ˈʔama/ | tatay /tataj/ | amaꞌ /amaʔ/ |
| Comer | mangan /maŋan/ | mangan /maŋan/ | kumain /kumaˈʔin/ | mangan /maŋan/ | kakan /kaˈkan/ | kaon /kaʔɔn/ | kaun /kaʔun/ |
| Beber | uminom /ʔumiˈnom/ | uminom /ʔumiˈnom/ | uminom /ʔumiˈnom/ | minom /minom/ | inum /ʔiˈnum/ | inom /ʔinɔm/ | minum /minum/ |
| Amor | ayat /ʔaˈjat/ | ayat /ʔaˈjat/ | pag-ibig /paɡʔibiɡ/ | kalimo /kalimo/ | kalini /kaˈlini/ | gugma /ɡuɡma/ | lasa /lasa/ |
| Coração | poso /poso/ | puso /puso/ | puso /puˈsoʔ/ | pusoʔ /pusoʔ/ | pusong /puˈsoŋ/ | tagipusoon /taɡipusɔʔɔn/ | pusuꞌ /pusuʔ/ |
| Árvore | kayo /kajo/ | kayo /kajo/ | puno /puno/ | kayo /kajo/ | kayu /kaˈju/ | kahoy /kahɔj/ | kahuy /kahuj/ |
| Casa | balay /balaj/ | balay /balaj/ | bahay /bahaj/ | walay /walaj/ | walay /waˈlaj/ | balay /balaj/ | bāy /baːj/ |
| Cão | atu /ˈʔatu/ | aso /ˈʔaso/ | aso /ˈʔaso/ | aso /aso/ | aso /ˈʔaso/ | ido /ʔidɔ/ | iruꞌ /iruʔ/ |
| Gato | kuti /kuti/ | pusa /pusa/ | pusa /pusa/ | pusa /pusa/ | kuting /kuˈtiŋ/ | kuting /kutiŋ/ | kuting /kutiŋ/ |
| Mão | lima /lima/ | ima /ʔima/ | kamay /kamaj/ | lima /lima/ | lima /liˈma/ | kamot /kamɔt/ | lima /lima/ |
| Olho | mata /mata/ | mata /mata/ | mata /mata/ | mata /mata/ | mata /maˈta/ | mata /mata/ | mata /mata/ |
| Olá | kumusta /kumusta/ | kablaaw /kablaʔaw/ | kamusta /kamusta/ | kapian /kapijan/ | assalamu alaikum /assaˈlamu ʔaˈlajkum/ | kamusta /kamusta/ | kumusta /kumusta/ |
| Obrigado | salamat /salamat/ | agyamanak /ʔaɡjamanak/ | salamat /salamat/ | salamat /salamat/ | sukran /ˈsukɾan/ | salamat /salamat/ | magsukul /maɡsukul/ |
| Um | isa /ʔiˈsa/ | maysa /majsa/ | isa /ʔiˈsa/ | isa /isa/ | isa /ˈʔisa/ | isa /ʔisa/ | isa /isa/ |
| Bom | napya /napja/ | nasayaat /nasajaʔat/ | mabuti /mabuti/ | mapia /mapija/ | mapiya /maˈpija/ | maayo /maʔajɔ/ | marayaw /marajaw/ |
Parte do LangMap — um projeto de visualização linguística. Este é um resumo estático e rastreável; os mapas interativos oferecem áudio de pronúncia, filtros e uma vista de globo.