Gagana Sāmoa
Samoano
Austronésia (Polinésia)
O samoano (Gagana Sāmoa; ISO 639-1: sm) é uma língua polinésia da família austronésia, falada sobretudo no Estado Independente de Samoa, na Samoa Americana e nas comunidades da diáspora. Escreve-se com um alfabeto latino no qual o mácron marca a duração vocálica e o koma liliu (ʻ) marca a oclusiva glotal fonémica; ambas as distinções podem alterar o significado. O samoano apresenta uma alternância de registos de fala T/K condicionada socialmente: a fala cuidada e formal geralmente conserva /t/ e /n/, enquanto a conversa familiar costuma realizar os sons correspondentes como /k/ e /ŋ/; trata-se de um contraste de estilo oral, não de uma diferença de gravação. As orações básicas seguem frequentemente a ordem verbo–sujeito–objeto, e os pronomes distinguem a primeira pessoa inclusiva da exclusiva, além do singular, dual e plural. A posse opõe as classes a e o, e a reduplicação é produtiva na formação de palavras.
Onde é falada
31 palavras essenciais em Samoano
Água
vai
/vai/
Fogo
afi
/afi/
Sol
lā
/laː/
Lua
māsina
/maːsina/
Estrela
fetū
/fetuː/
Mãe
tinā
/tinaː/
Pai
tamā
/tamaː/
Eu
a'u
/aʔu/
Tu
'oe
/ʔoe/
Nome
igoa
/iŋoa/
Olho
mata
/mata/
Mão
lima
/lima/
Coração
loto
/loto/
Amor
alofa
/alofa/
Árvore
laʻau
/laʔau/
Casa
fale
/fale/
Cão
maile
/maile/
Gato
pusi
/pusi/
Comer
ʻai
/ʔai/
Beber
inu
/inu/
Um
tasi
/tasi/
Dois
lua
/lua/
Olá
talofa
/talofa/
Obrigado
faʻafetai
/faʔafetai/
Bom
lelei
/lelei/
Cuco
aleva
/aˈleva/
Computador
komipiuta
/komiˈpiuta/
Fontes
Palavras comparadas
Comparado com línguas Austronesian (Polynesian) relacionadas
| Significado | Samoano | Tuvaluano | Toquelauano | Tonganês | Niueano | Pukapukan | Futuniano oriental |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Água | vai /vai/ | vai /vai/ | vai /vai/ | vai /vai/ | vai /vai/ | wai /wai/ | vai /vai/ |
| Fogo | afi /afi/ | afi /afi/ | afi /afi/ | afi /afi/ | afi /afi/ | awi /ˈawi/ | afi /ˈafi/ |
| Sol | lā /laː/ | laa /laː/ | la /la/ | laʻā /laʔaː/ | lā /laː/ | la /la/ | la'ā /laˈʔaː/ |
| Lua | māsina /maːsina/ | masina /masina/ | malama /malama/ | māhina /maːhina/ | mahina /mahina/ | malama /maˈlama/ | māsina /maːˈsina/ |
| Estrela | fetū /fetuː/ | fetū /feˈtuː/ | fetu /fetu/ | fetuʻu /fetuʔu/ | fetū /feˈtuː/ | wetū /wetuː/ | fetu'u /feˈtuʔu/ |
| Mãe | tinā /tinaː/ | maatua /maːtua/ | mātua /maːtua/ | faʻē /faʔeː/ | matua fifine /matua fifine/ | mama /ˈmama/ | tinana /tiˈnana/ |
| Pai | tamā /tamaː/ | tamana /tamana/ | tamana /tamana/ | tamai /tamai/ | matua taane /matua taːne/ | matua /maˈtua/ | tamana /taˈmana/ |
| Eu | a'u /aʔu/ | au /au/ | au /au/ | au /au/ | au /au/ | au /au/ | au /au/ |
| Tu | 'oe /ʔoe/ | koe /koe/ | koe /koe/ | koe /koe/ | koe /koe/ | koe /koe/ | koe /ˈkoe/ |
| Nome | igoa /iŋoa/ | igoa /iˈŋoa/ | igoa /iŋoa/ | hingoa /hiŋoa/ | higoa /hiˈŋoa/ | ingoa /iŋoa/ | igoa /iˈŋoa/ |
| Olho | mata /mata/ | mata /mata/ | mata /mata/ | mata /mata/ | mata /mata/ | mata /ˈmata/ | mata /ˈmata/ |
| Mão | lima /lima/ | lima /lima/ | lima /lima/ | nima /nima/ | lima /lima/ | lima /ˈlima/ | lima /ˈlima/ |
| Coração | loto /loto/ | fatu /fatu/ | fatu /fatu/ | loto /loto/ | fatu /fatu/ | loto /ˈloto/ | mafu /ˈmafu/ |
| Amor | alofa /alofa/ | alofa /alofa/ | alofa /alofa/ | ʻofa /ʔofa/ | fakaalofa /fakaalofa/ | aloa /aˈloa/ | alofa /aˈlofa/ |
| Árvore | laʻau /laʔau/ | laakau /laːkau/ | lakau /lakau/ | ʻakau /ʔakau/ | akau /akau/ | lākau /laːˈkau/ | la'akau /laʔaˈkau/ |
| Casa | fale /fale/ | fale /fale/ | fale /fale/ | fale /fale/ | fale /fale/ | wale /ˈwale/ | fale /ˈfale/ |
| Cão | maile /maile/ | kuli /kuli/ | kuli /kuli/ | kulī /kuliː/ | kuli /kuli/ | kulī /kuˈliː/ | kulī /kuˈliː/ |
| Gato | pusi /pusi/ | pusi /pusi/ | pusi /pusi/ | pusi /pusi/ | pusi /pusi/ | pusi /ˈpusi/ | pūsi /ˈpuːsi/ |
| Comer | ʻai /ʔai/ | kai /kai/ | kai /kai/ | kai /kai/ | kai /kai/ | kai /kai/ | kai /kai/ |
| Beber | inu /inu/ | inu /inu/ | inu /inu/ | inu /inu/ | inu /inu/ | inu /ˈinu/ | inu /ˈinu/ |
| Um | tasi /tasi/ | tasi /tasi/ | tahi /tahi/ | taha /taha/ | taha /taha/ | tayi /ˈtaji/ | tasi /ˈtasi/ |
| Dois | lua /lua/ | lua /ˈlua/ | lua /lua/ | ua /ua/ | ua /ua/ | lua /lua/ | lua /ˈlua/ |
| Olá | talofa /talofa/ | taalofa /taːlofa/ | malo ni /malo ni/ | mālō e lelei /maːloː e lelei/ | fakaalofa atu /fakaalofa atu/ | kia orana /kia oˈɾana/ | mālō /maːˈloː/ |
| Obrigado | faʻafetai /faʔafetai/ | fakafetai /fakafetai/ | fakafetai /fakafetai/ | mālō /maːloː/ | fakaaue /fakaaue/ | meitaki /meiˈtaki/ | mālō /maːˈloː/ |
| Bom | lelei /lelei/ | lei /lei/ | lelei /lelei/ | lelei /lelei/ | mitaki /mitaki/ | lelei /leˈlei/ | mālie /maːˈlie/ |
| Cuco | aleva /aˈleva/ | — | — | — | — | — | kāleva /kaːˈleva/ |
| Computador | komipiuta /komiˈpiuta/ | — | — | komipiuta /komiˈpiuta/ | — | — | masini /maˈsini/ |
Ordem das palavras comparada
Comparar com as principais línguas do mundo
Comparar com línguas proximamente aparentadas
Parte do LangMap — um projeto de visualização linguística. Este é um resumo estático e rastreável; os mapas interativos oferecem áudio de pronúncia, filtros e uma vista de globo.