Tiv
Bahasa Tiv
Niger-Kongo
Tiv adalah bahasa utama kelompok etnis Tiv, populasi non-Hausa-Fulani terbesar di Nigeria tengah, dengan sekitar 5 juta penutur yang terpusat di Negara Bagian Benue di sekitar Gboko dan Makurdi. Secara linguistik, Tiv termasuk subkelompok Tivoid dari Bantoid (cabang saudara dari rumpun bahasa Bantu), tetapi sebagian besar bahasa Tivoid lainnya berada di Kamerun, sehingga Tiv terisolasi secara geografis dalam subkelompoknya. Tiv memiliki ciri-ciri klasik Niger-Kongo: sistem kelas nomina (~10 kelas), bersifat tonal (3 nada dengan downstep), dan urutan konstituen SVO. Tiv-English Dictionary karya Abraham (1940) tetap menjadi rujukan fundamental. Tiv memiliki tradisi sastra yang kuat sejak tahun 1930-an, dengan karya-karya besar termasuk Perjanjian Baru berbahasa Tiv (1936) dan surat kabar berbahasa Tiv "Tion".
Tempat dituturkan
31 kata inti dalam Bahasa Tiv
Air
mngerem
/mŋɡɛɾɛm/
Api
usu
/usu/
Matahari
iyange
/ijaŋɡe/
Bulan
uwer
/uwɛɾ/
Bintang
ishan
/iˈʃan/
Ibu
ngo
/ŋɡo/
Ayah
ter
/tɛɾ/
Saya
mo
/mɔ/
Kamu
we
/we/
Nama
iti
/iˈti/
Mata
ishe
/iʃe/
Tangan
ave
/ave/
Hati
ishima
/iʃima/
Cinta
dooshima
/doːʃima/
Pohon
kon
/kon/
Rumah
ya
/ja/
Anjing
iyou
/ijou/
Kucing
anyam
/aɲam/
Makan
yan
/jan/
Minum
mba
/mba/
Satu
mom
/mom/
Dua
uhar
/uˈhar/
Halo
m sugh
/m suɣ/
Terima kasih
m sugh u
/m suɣ u/
Baik
dedoo
/dedoː/
Sumber
Perbandingan kata
Dibandingkan dengan bahasa Niger-Congo terkait
| Arti | Bahasa Tiv | Bahasa Kimbundu | Bahasa Kongo | Bahasa Luba-Kasai | Bahasa Aymara | Bahasa Zulu | Lunda |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Air | mngerem /mŋɡɛɾɛm/ | menha /meɲa/ | maza /maza/ | mâyi /maːji/ | uma /uma/ | amanzi /amanzi/ | meji /medʒi/ |
| Api | usu /usu/ | tubia /tubja/ | tiya /tija/ | kapia /kapia/ | nina /nina/ | umlilo /umlilo/ | kesi /kesi/ |
| Matahari | iyange /ijaŋɡe/ | muanya /mwaɲa/ | ntangu /ntaŋɡu/ | dîba /diːba/ | inti /inti/ | ilanga /ilaŋɡa/ | itaŋwa /itaŋwa/ |
| Bulan | uwer /uwɛɾ/ | ngonde /ŋɡonde/ | ngonda /ŋɡonda/ | ngondo /ŋɡondo/ | phaxsi /pʰaχsi/ | inyanga /iɲaŋɡa/ | kakweji /kakwedʒi/ |
| Bintang | ishan /iˈʃan/ | tetembwa /teˈtembwa/ | mbwetete /mbwetete/ | mutoto /mutoto/ | warawara /waɾawaɾa/ | inkanyezi /iŋkaˈɲeːzi/ | katumbwa /katumbwa/ |
| Ibu | ngo /ŋɡo/ | mama /mama/ | mama /mama/ | mâmu /maːmu/ | mama /mama/ | umama /umama/ | mama /mama/ |
| Ayah | ter /tɛɾ/ | tata /tata/ | tata /tata/ | tâtu /taːtu/ | tata /tata/ | ubaba /uɓaɓa/ | tata /tata/ |
| Saya | mo /mɔ/ | eme /eme/ | mono /mono/ | meme /meme/ | naya /naja/ | mina /ˈmiːna/ | ami /ami/ |
| Kamu | we /we/ | eie /eje/ | ngeye /ŋɡeje/ | wewe /wewe/ | juma /huma/ | wena /ˈweːna/ | eyi /eji/ |
| Nama | iti /iˈti/ | dijina /diˈʒina/ | nkumbu /nkumbu/ | dîna /diːna/ | suti /suti/ | igama /iˈɡaːma/ | ijina /idʒina/ |
| Mata | ishe /iʃe/ | dixi /diʃi/ | disu /disu/ | dîsu /diːsu/ | nayra /najɾa/ | iso /iso/ | disu /disu/ |
| Tangan | ave /ave/ | lukwaku /lukwaku/ | koko /koko/ | tshianza /tʃianza/ | ampara /ampaɾa/ | isandla /isandɮa/ | chikasa /tʃikasa/ |
| Hati | ishima /iʃima/ | muxima /muʃima/ | ntima /ntima/ | mucima /mutʃima/ | chuyma /tʃujma/ | inhliziyo /inɬizijo/ | muchima /mutʃima/ |
| Cinta | dooshima /doːʃima/ | henda /henda/ | zola /zola/ | dinanga /dinaŋɡa/ | munasiña /munasiɲa/ | uthando /utʰando/ | kukeŋa /kukeŋa/ |
| Pohon | kon /kon/ | mukune /mukune/ | nti /nti/ | mutshi /mutʃi/ | quqa /quqa/ | isihlahla /isiɬaɬa/ | mutondu /mutondu/ |
| Rumah | ya /ja/ | inzo /inzo/ | nzo /nzo/ | nzubu /nzubu/ | uta /uta/ | indlu /indɮu/ | itala /itala/ |
| Anjing | iyou /ijou/ | imbwa /imbwa/ | mbwa /mbwa/ | mbwa /mbwa/ | anu /anu/ | inja /indʒa/ | kawa /kawa/ |
| Kucing | anyam /aɲam/ | kasalu /kasalu/ | nyau /ɲau/ | nyao /ɲao/ | phisi /pʰisi/ | ikati /ikati/ | — /—/ |
| Makan | yan /jan/ | kudya /kudja/ | ku dia /ku dja/ | kudia /kudia/ | manqʼaña /manqʼaɲa/ | ukudla /ukuɮa/ | kudya /kudja/ |
| Minum | mba /mba/ | kunwa /kunwa/ | ku nua /ku nwa/ | kunua /kunua/ | umaña /umaɲa/ | ukuphuza /ukupʰuza/ | kunwa /kunwa/ |
| Satu | mom /mom/ | -moxi /moʃi/ | mosi /mosi/ | umue /umue/ | maya /maja/ | kunye /kuɲe/ | wumu /wumu/ |
| Dua | uhar /uˈhar/ | -iadi /jaːdi/ | zole /zole/ | bibidi /bibidi/ | paya /paja/ | kubili /kuˈɓili/ | ayedi /ajedi/ |
| Halo | m sugh /m suɣ/ | kiebi /kiebi/ | mboté /mbote/ | moyo /mojo/ | kamisaki /kamisaki/ | sawubona /sawuɓona/ | mwani /mwani/ |
| Terima kasih | m sugh u /m suɣ u/ | kishukutu /kiʃukutu/ | matondo /matondo/ | tuasakidila /tuasakidila/ | yuspagara /juspaɣaɾa/ | ngiyabonga /ŋɡijaɓoŋɡa/ | nasakalili /nasakalili/ |
| Baik | dedoo /dedoː/ | kiá /kja/ | mbote /mbote/ | bimpe /bimpe/ | suma /suma/ | kuhle /kuɬe/ | chachiwahi /tʃatʃiwahi/ |
Bagian dari LangMap — proyek visualisasi linguistik. Ini ringkasan statis yang dapat dirayapi; peta interaktif menyediakan audio pelafalan, filter, dan tampilan globe.