Ajagbe
Bahasa Aja
Niger-Kongo
Bahasa Aja (autonim Ajagbe) adalah bahasa Gbe dari rumpun Niger-Kongo, dituturkan oleh sekitar 600.000 orang di Benin barat daya dan Togo timur yang bersebelahan. Secara historis, orang Aja adalah masyarakat Gbe "leluhur" yang darinya orang Fon (Dahomey) dan Ewe (Ghana/Togo) bermigrasi ke selatan pada abad ke-17 — sehingga bahasa Aja dianggap lebih dekat dengan tanah asal Proto-Gbe daripada ragam Fon dan Ewe yang lebih ke selatan. Kerajaan Aja Tado merupakan negara prakolonial besar di kawasan Teluk Benin. Secara linguistik, bahasa Aja merupakan bagian dari kontinum dialek Gbe bersama Ewe (ee) dan Fon (fon), dengan keterpahaman timbal balik yang signifikan untuk dialek-dialek yang berkerabat dekat namun memiliki identitas tersendiri. Kerajaan Allada dan Dahomey abad ke-17 berakar Aja meskipun bahasa dinasti mereka akhirnya beralih ke Fon.
Tempat dituturkan
31 kata inti dalam Bahasa Aja
Air
esi
/esi/
Api
ezo
/ezo/
Matahari
ewe
/ewe/
Bulan
esun
/esun/
Bintang
ɣletivi
/ɣletivi/
Ibu
nɔ
/nɔ/
Ayah
to
/to/
Saya
nyɛ
/ɲɛ/
Kamu
wo
/wo/
Nama
nyikɔ
/ɲikɔ/
Mata
ŋku
/ŋku/
Tangan
alɔ
/alɔ/
Hati
dzi
/dzi/
Cinta
lɔ̃
/lɔ̃/
Pohon
ati
/ati/
Rumah
avia
/avia/
Anjing
avu
/avu/
Kucing
ami
/ami/
Makan
ɖu
/ɖu/
Minum
nu
/nu/
Satu
ɖeka
/ɖeka/
Dua
eve
/eve/
Halo
nɛnɛ
/nɛnɛ/
Terima kasih
amɛ akpe
/amɛ akpe/
Baik
nyo
/ɲo/
Sumber
Perbandingan kata
Dibandingkan dengan bahasa Niger-Congo terkait
| Arti | Bahasa Aja | Bahasa Gen | Bahasa Ewe | Bahasa Fon | Adangme | Bahasa Ga | Bahasa Degema |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Air | esi /esi/ | tsi /tsi/ | tsi /tsi/ | sin /sĩ/ | nyu /ɲu/ | nu /nu/ | mọn /mɔn/ |
| Api | ezo /ezo/ | dzo /dzo/ | dzo /dzo/ | zo /zo/ | la /la/ | la /la/ | ọmạrị /ɔmaɾi/ |
| Matahari | ewe /ewe/ | ɣe /ɣe/ | ɣe /ɣe/ | hwe /ɦʷe/ | hyɛ /çɛ/ | hulu /hulu/ | ọvịnị /ɔvini/ |
| Bulan | esun /esun/ | dzinkɛ /dʒinkɛ/ | ɣleti /ɣleti/ | sun /sũ/ | nyɔnyɔɛ /ɲɔɲɔɛ/ | ŋɔɔŋmɔ /ŋɔɔŋmɔ/ | ọsọ /ɔsɔ/ |
| Bintang | ɣletivi /ɣletivi/ | ɣletsivi /ɣletsivi/ | ɣletivi /ɣletivi/ | sunví /sṹví/ | ŋulami /ŋulami/ | ŋulami /ŋùlámi/ | esi /esi/ |
| Ibu | nɔ /nɔ/ | nɔ /nɔ/ | dada /dada/ | nɔ /nɔ/ | nyɛ /ɲɛ/ | nyɛ /ɲɛ/ | inyeyẹ /iɲɛjɛ/ |
| Ayah | to /to/ | tɔ /tɔ/ | fofo /fofo/ | tɔ /tɔ/ | tsɛ /tsɛ/ | tsɛ /tsɛ/ | etete /etete/ |
| Saya | nyɛ /ɲɛ/ | nyɛ /ɲɛ/ | nye /ɲɛ/ | nyɛ /ɲɛ̀/ | i /i/ | mi /mì/ | mẹ /mɛ/ |
| Kamu | wo /wo/ | wò /wò/ | wò /wò/ | hwɛ /hwɛ̀/ | mo /mo/ | bo /bo/ | wo /wo/ |
| Nama | nyikɔ /ɲikɔ/ | ŋkɔ /ŋkɔ/ | ŋkɔ /ŋkɔ/ | nyikɔ /ɲĩ̌kɔ́/ | biɛ /biɛ/ | gbɛi /gbɛ́i/ | eni /eni/ |
| Mata | ŋku /ŋku/ | ŋku /ŋku/ | ŋku /ŋku/ | nukún /nukṹ/ | hiŋmɛ /hiŋmɛ/ | hiŋmɛi /hiŋmɛi/ | enẹ /enɛ/ |
| Tangan | alɔ /alɔ/ | alɔ /alɔ/ | asi /asi/ | alɔ /alɔ/ | nine /nine/ | nine /nine/ | ọnẹ /ɔnɛ/ |
| Hati | dzi /dzi/ | dzi /dzi/ | dzi /dzi/ | ayi /aji/ | tsui /tsui/ | tsui /tsui/ | ọkọmpọnị /ɔkɔmpɔni/ |
| Cinta | lɔ̃ /lɔ̃/ | lɔ̃lɔ̃ /lɔ̃lɔ̃/ | lɔ̃lɔ̃ /lɔ̃lɔ̃/ | yiwanu /jiwanu/ | suɔmi /suɔmi/ | suɔmɔ /suɔmɔ/ | inyiẹna /iɲjɛna/ |
| Pohon | ati /ati/ | ati /ati/ | ati /ati/ | atin /atĩ/ | tso /tso/ | tso /tso/ | eyo /ejo/ |
| Rumah | avia /avia/ | aƒe /aɸe/ | aƒe /aɸe/ | xwé /xʷé/ | we /we/ | shia /ʃia/ | ọsụnẹ /ɔsunɛ/ |
| Anjing | avu /avu/ | avu /avu/ | avu /avu/ | avun /avũ/ | gbe /ɡbe/ | gbei /ɡbei/ | ifụnị /ifuni/ |
| Kucing | ami /ami/ | agbo /aɡbo/ | dadi /dadi/ | kpɔnyɔ /kpɔɲɔ/ | adi /adi/ | adi /adi/ | ọchẹ /ɔtʃɛ/ |
| Makan | ɖu /ɖu/ | ɖu /ɖu/ | ɖu /ɖu/ | ɖu /ɖu/ | ye /je/ | yɛ /jɛ/ | re /ɾe/ |
| Minum | nu /nu/ | no /no/ | no /no/ | nu /nu/ | nu /nu/ | nu /nu/ | da /da/ |
| Satu | ɖeka /ɖeka/ | ɖeka /ɖeka/ | ɖeka /ɖeka/ | ɖokpó /ɖokpó/ | kake /kake/ | ekome /ekome/ | ọmọ /ɔmɔ/ |
| Dua | eve /eve/ | eve /eve/ | eve /ève/ | wè /wè/ | enyɔ /eɲɔ/ | enyɔ /eɲɔ/ | eva /eva/ |
| Halo | nɛnɛ /nɛnɛ/ | ado /ado/ | ŋdi /ŋdi/ | a fɔn ganji /a fɔ̃ ɡãdʒi/ | daa /daː/ | ɔ jɔ /ɔ jɔ/ | amọn /amɔn/ |
| Terima kasih | amɛ akpe /amɛ akpe/ | akpe /akpe/ | akpe /akpe/ | àwǎnú /àwǎnú/ | ojakuɛ /odʒakwɛ/ | oyiwala /ojiwala/ | nani /nani/ |
| Baik | nyo /ɲo/ | nyo /ɲo/ | nyo /ɲo/ | ɖagbe /ɖaɡbe/ | hɛŋmi /hɛŋmi/ | ekpakpa /ekpakpa/ | ekenẹ /ekenɛ/ |
Bagian dari LangMap — proyek visualisasi linguistik. Ini ringkasan statis yang dapat dirayapi; peta interaktif menyediakan audio pelafalan, filter, dan tampilan globe.