Kimbundu
Bahasa Kimbundu
Rumpun Niger-Kongo (Atlantik-Kongo, Bantu; Zona Guthrie H.20 — Mbundu Utara)
Kimbundu (juga disebut Mbundu Utara) adalah bahasa Bantu dari rumpun Niger-Kongo, dituturkan oleh sekitar dua juta orang di Angola barat laut, termasuk ibu kota Luanda serta provinsi Bengo, Kwanza Norte, dan Malanje. Bahasa ini ditulis dengan aksara Latin dan merupakan salah satu bahasa nasional Angola yang diakui, meskipun bahasa Portugis adalah satu-satunya bahasa resmi. Kimbundu menyumbang beberapa kata kepada bahasa Portugis dan Portugis Brasil, termasuk 'samba', 'marimba', dan 'banjo'.
Tempat dituturkan
31 kata inti dalam Bahasa Kimbundu
Air
menha
/meɲa/
Api
tubia
/tubja/
Matahari
muanya
/mwaɲa/
Bulan
ngonde
/ŋɡonde/
Bintang
tetembwa
/teˈtembwa/
Ibu
mama
/mama/
Ayah
tata
/tata/
Saya
eme
/eme/
Kamu
eie
/eje/
Nama
dijina
/diˈʒina/
Mata
dixi
/diʃi/
Tangan
lukwaku
/lukwaku/
Hati
muxima
/muʃima/
Cinta
henda
/henda/
Pohon
mukune
/mukune/
Rumah
inzo
/inzo/
Anjing
imbwa
/imbwa/
Kucing
kasalu
/kasalu/
Makan
kudya
/kudja/
Minum
kunwa
/kunwa/
Satu
-moxi
/moʃi/
Dua
-iadi
/jaːdi/
Halo
kiebi
/kiebi/
Terima kasih
kishukutu
/kiʃukutu/
Baik
kiá
/kja/
Perbandingan kata
Dibandingkan dengan bahasa Niger-Congo (Atlantic-Congo, Bantu; Guthrie Zone H.20 — North Mbundu) terkait
| Arti | Bahasa Kimbundu | Lunda | Bahasa Kongo | Luvale | Bahasa Luba-Kasai | Bahasa Kaonde | Kirundi |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Air | menha /meɲa/ | meji /medʒi/ | maza /maza/ | meya /meja/ | mâyi /maːji/ | mema /mema/ | amazi /amaːzi/ |
| Api | tubia /tubja/ | kesi /kesi/ | tiya /tija/ | kakahya /kakahja/ | kapia /kapia/ | mujilo /mudʒilo/ | umuriro /umuɾiɾo/ |
| Matahari | muanya /mwaɲa/ | itaŋwa /itaŋwa/ | ntangu /ntaŋɡu/ | likumbi /likumbi/ | dîba /diːba/ | juba /dʒuba/ | izuba /izuba/ |
| Bulan | ngonde /ŋɡonde/ | kakweji /kakwedʒi/ | ngonda /ŋɡonda/ | kakweji /kakwedʒi/ | ngondo /ŋɡondo/ | ñondo /ɲondo/ | ukwezi /ukwezi/ |
| Bintang | tetembwa /teˈtembwa/ | katumbwa /katumbwa/ | mbwetete /mbwetete/ | tanganyeka /taŋɡaˈɲeka/ | mutoto /mutoto/ | lutanda /lutanda/ | inyenyeri /iɲeɲeri/ |
| Ibu | mama /mama/ | mama /mama/ | mama /mama/ | mama /mama/ | mâmu /maːmu/ | bama /bama/ | mama /maːma/ |
| Ayah | tata /tata/ | tata /tata/ | tata /tata/ | tata /tata/ | tâtu /taːtu/ | batata /batata/ | data /data/ |
| Saya | eme /eme/ | ami /ami/ | mono /mono/ | ami /ami/ | meme /meme/ | amiwa /amiwa/ | jewe /dʒewe/ |
| Kamu | eie /eje/ | eyi /eji/ | ngeye /ŋɡeje/ | ove /ove/ | wewe /wewe/ | obewa /obewa/ | wewe /wewe/ |
| Nama | dijina /diˈʒina/ | ijina /idʒina/ | nkumbu /nkumbu/ | lijina /liˈʒina/ | dîna /diːna/ | jizhina /dʒiʒina/ | izina /izina/ |
| Mata | dixi /diʃi/ | disu /disu/ | disu /disu/ | liso /liso/ | dîsu /diːsu/ | jiso /dʒiso/ | ijisho /idʒiʃo/ |
| Tangan | lukwaku /lukwaku/ | chikasa /tʃikasa/ | koko /koko/ | livoko /livoko/ | tshianza /tʃianza/ | kuboko /kuboko/ | ikiganza /ikiganza/ |
| Hati | muxima /muʃima/ | muchima /mutʃima/ | ntima /ntima/ | mutima /mutima/ | mucima /mutʃima/ | muchima /mutʃima/ | umutima /umutima/ |
| Cinta | henda /henda/ | kukeŋa /kukeŋa/ | zola /zola/ | zangi /zaŋɡi/ | dinanga /dinaŋɡa/ | butemwe /butemwe/ | urukundo /uɾukundo/ |
| Pohon | mukune /mukune/ | mutondu /mutondu/ | nti /nti/ | mutondo /mutondo/ | mutshi /mutʃi/ | kichi /kitʃi/ | igiti /iɡiti/ |
| Rumah | inzo /inzo/ | itala /itala/ | nzo /nzo/ | zuvo /zuvo/ | nzubu /nzubu/ | nzubo /nzubo/ | inzu /inzu/ |
| Anjing | imbwa /imbwa/ | kawa /kawa/ | mbwa /mbwa/ | kawa /kawa/ | mbwa /mbwa/ | mbwa /mbwa/ | imbwa /imbwa/ |
| Kucing | kasalu /kasalu/ | — /—/ | nyau /ɲau/ | katako /katako/ | nyao /ɲao/ | kapuso /kapuso/ | akayabu /akajabu/ |
| Makan | kudya /kudja/ | kudya /kudja/ | ku dia /ku dja/ | kulya /kuʎa/ | kudia /kudia/ | kuja /kudʒa/ | kurya /kuɾja/ |
| Minum | kunwa /kunwa/ | kunwa /kunwa/ | ku nua /ku nwa/ | kunwa /kunwa/ | kunua /kunua/ | kutoma /kutoma/ | kunywa /kuɲwa/ |
| Satu | -moxi /moʃi/ | wumu /wumu/ | mosi /mosi/ | -mwe /mwe/ | umue /umue/ | umo /umo/ | rimwe /ɾimwe/ |
| Dua | -iadi /jaːdi/ | ayedi /ajedi/ | zole /zole/ | -vali /vali/ | bibidi /bibidi/ | bibili /bibili/ | kabiri /kabiri/ |
| Halo | kiebi /kiebi/ | mwani /mwani/ | mboté /mbote/ | mwane /mwane/ | moyo /mojo/ | mwapoñai /mwapoɲai/ | amahoro /amahoɾo/ |
| Terima kasih | kishukutu /kiʃukutu/ | nasakalili /nasakalili/ | matondo /matondo/ | nasakwilila /nasakwilila/ | tuasakidila /tuasakidila/ | nasakwilila /nasakwilila/ | murakoze /muɾakoze/ |
| Baik | kiá /kja/ | chachiwahi /tʃatʃiwahi/ | mbote /mbote/ | -mwaza /mwaza/ | bimpe /bimpe/ | kyawama /kjawama/ | nziza /nziza/ |
Bagian dari LangMap — proyek visualisasi linguistik. Ini ringkasan statis yang dapat dirayapi; peta interaktif menyediakan audio pelafalan, filter, dan tampilan globe.