I-ñe' yiwö
Bahasa Bribri
Rumpun Chibcha
Bribri (secara autonim I-ñe' yiwö, "bahasa masyarakat saya sendiri") adalah bahasa Chibcha dari subcabang Talamanca, dituturkan oleh sekitar 7.000 orang pribumi Bribri di dataran tinggi Talamanca di tenggara Kosta Rika dan sebagian kecil Panama. Secara linguistik, Bribri paling dekat kekerabatannya dengan Cabécar (cjp) — bahasa Talamanca saudaranya — dan lebih jauh dengan bahasa-bahasa Chibcha lain di kawasan Tanah Genting-Kolombia. Bribri menunjukkan ciri-ciri khas Chibcha: kontras nada (rendah/turun/tinggi), inventaris bunyi yang tidak lazim dengan konsonan retrofleks dan labialisasi, penjajaran kasus ergatif-absolutif, dan kelas nomina berdasarkan keberanian (animacy). Orang Bribri telah mempertahankan identitas budaya yang kuat melalui struktur klan matrilineal mereka dan perdukunan tradisional (tradisi awá), dengan upaya revitalisasi yang signifikan sejak Undang-Undang Pribumi Kosta Rika tahun 1977 menetapkan perlindungan teritorial Bribri.
Tempat dituturkan
31 kata inti dalam Bahasa Bribri
Air
díʼ
/diʔ/
Api
kö
/kø/
Matahari
siwa
/siwa/
Bulan
tulùr
/tuluɾ/
Bintang
bák
/bák/
Ibu
ami'
/amiʔ/
Ayah
yámi'
/jamiʔ/
Saya
yeʼ
/jeʔ/
Kamu
beʼ
/beʔ/
Nama
kie
/kie/
Mata
wö'
/wøʔ/
Tangan
kjö
/kjø/
Hati
sû'
/suʔ/
Cinta
shkö
/ʃkø/
Pohon
kál
/kal/
Rumah
huʼ
/huʔ/
Anjing
tchö'
/tʃøʔ/
Kucing
mishi
/miʃi/
Makan
dö'
/døʔ/
Minum
yök
/jøk/
Satu
ètöm
/etøm/
Dua
bö́l
/bɵ́l/
Halo
iri'
/iɾiʔ/
Terima kasih
wëʼs
/wəʔs/
Baik
bua
/bua/
Sumber
Perbandingan kata
Dibandingkan dengan bahasa Chibchan terkait
| Arti | Bahasa Bribri | Bahasa Chontal Tabasco | Bahasa Berom | Tzeltal | Bahasa Chol | Qʼeqchiʼ | Bahasa Tzotzil |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Air | díʼ /diʔ/ | jaʼ /haʔ/ | bí /bi/ | jaʼ /haʔ/ | jaʼ /haʔ/ | haʼ /haʔ/ | voʼ /voʔ/ |
| Api | kö /kø/ | kʼakʼ /kʼakʼ/ | cá /tʃa/ | kʼajkʼ /kʼahkʼ/ | kʼajk /kʼahk/ | xam /ʃam/ | kʼokʼ /kʼokʼ/ |
| Matahari | siwa /siwa/ | kʼin /kʼin/ | kọs /kɔs/ | kʼajkʼal /kʼahkʼal/ | kʼiñ /kʼiɲ/ | saqʼe /saqʼe/ | kʼakʼal /kʼakʼal/ |
| Bulan | tulùr /tuluɾ/ | ä /æ/ | cwèl /tʃwel/ | u /u/ | uw /uw/ | poo /poː/ | u /u/ |
| Bintang | bák /bák/ | ekʼ /ʔekʼ/ | taŋaten /taŋaˈten/ | ekʼ /ekʼ/ | ekʼ /ʔekʼ/ | chahim /tʃahim/ | kʼanal /kʼanal/ |
| Ibu | ami' /amiʔ/ | naʼ /naʔ/ | ne /ne/ | meʼ /meʔ/ | ñaʼ /ɲaʔ/ | naʼ /naʔ/ | meʼ /meʔ/ |
| Ayah | yámi' /jamiʔ/ | tat /tat/ | da /da/ | tat /tat/ | tat /tat/ | yuwaʼ /juwaʔ/ | tot /tot/ |
| Saya | yeʼ /jeʔ/ | noʼon /noʔon/ | mé /me/ | joʼon /hoʔon/ | joñoñ /hoɲoɲ/ | laʼin /laʔin/ | voʼon /voʔon/ |
| Kamu | beʼ /beʔ/ | neʼet /neʔet/ | hó /ho/ | jaʼat /haʔat/ | jatyet /hatʲet/ | laʼat /laʔat/ | voʼot /voʔot/ |
| Nama | kie /kie/ | kʼabaʼ /kʼaɓaʔ/ | reza /ˈrɛza/ | biil /ɓiːl/ | kʼabaʼ /kʼaɓaʔ/ | kʼabaʼ /kʼaɓaʔ/ | biil /ɓiːl/ |
| Mata | wö' /wøʔ/ | wich /witʃ/ | nyíí /ɲiː/ | sit /sit/ | wut /wut/ | xnaqʼ ru /ʃnaqʼ ru/ | sat /sat/ |
| Tangan | kjö /kjø/ | kʼä /kʼæ/ | kpàá /kpaː/ | kʼab /kʼab/ | kʼabʼ /kʼaɓ/ | ruqʼ /ruqʼ/ | kʼob /kʼob/ |
| Hati | sû' /suʔ/ | pixan /piʃan/ | kúgú /kuɡu/ | oʼtan /oʔtan/ | pusʼikʼal /pusʼikʼal/ | chʼoolej /tʃʼoːlej/ | oʼon /oʔon/ |
| Cinta | shkö /ʃkø/ | kʼuxbe /kʼuʃbe/ | shìr /ʃiɾ/ | kʼanbey /kʼanbej/ | kʼuxbiñ /kʼuʃbiɲ/ | rahok /rahok/ | kʼanel /kʼanel/ |
| Pohon | kál /kal/ | teʼ /teʔ/ | kàn /kan/ | teʼ /teʔ/ | teʼ /teʔ/ | cheʼ /tʃeʔ/ | teʼ /teʔ/ |
| Rumah | huʼ /huʔ/ | otot /otot/ | wùm /wum/ | na /na/ | otyot /otjot/ | ochoch /otʃotʃ/ | na /na/ |
| Anjing | tchö' /tʃøʔ/ | pekʼ /pekʼ/ | cà /tʃa/ | tsʼiʼ /tsʼiʔ/ | tsʼiʼ /tsʼiʔ/ | tzʼiʼ /tsʼiʔ/ | tzʼiʼ /tsʼiʔ/ |
| Kucing | mishi /miʃi/ | mis /mis/ | mìshí /miʃi/ | mis /mis/ | mis /mis/ | mes /mes/ | mis /mis/ |
| Makan | dö' /døʔ/ | weʼ /weʔ/ | rì /ɾi/ | weʼel /weʔel/ | kʼux /kʼuʃ/ | taawaʼ /tawaʔ/ | veʼel /veʔel/ |
| Minum | yök /jøk/ | ukʼe /ukʼe/ | nyaŋ /ɲaŋ/ | uchʼel /utʃʼel/ | ucʼ /utsʼ/ | ukʼ /ukʼ/ | uchʼ /utʃʼ/ |
| Satu | ètöm /etøm/ | un /un/ | kòp /kop/ | jun /xun/ | juñ /huɲ/ | jun /hun/ | jun /hun/ |
| Dua | bö́l /bɵ́l/ | chaʼ /tʃaʔ/ | bà /ba/ | cheb /tʃeb/ | chaʼ /tʃaʔ/ | wiibʼ /wiːɓ/ | chib /tʃiɓ/ |
| Halo | iri' /iɾiʔ/ | bin a bel /bin a bel/ | kèèlé /keːle/ | banti winik /banti winik/ | kabʼ /kaɓ/ | ma saʼ laachʼool /ma sa laːtʃʼoːl/ | kʼusi avokoluk /kʼusi avokoluk/ |
| Terima kasih | wëʼs /wəʔs/ | dios boʼtik /dios boʔtik/ | gèyak /ɡejak/ | wokol awal /wokol awal/ | wokox /wokoʃ/ | bantyox /bantjoʃ/ | kolaval /kolaval/ |
| Baik | bua /bua/ | tsʼak /tsʼak/ | mwa /mwa/ | lek /lek/ | utsat /utsat/ | us /us/ | lek /lek/ |
Bagian dari LangMap — proyek visualisasi linguistik. Ini ringkasan statis yang dapat dirayapi; peta interaktif menyediakan audio pelafalan, filter, dan tampilan globe.