Qʼeqchiʼ
Maya (Quichean)
Q'eqchi' adalah bahasa Maya terbesar kedua, dituturkan terutama di Guatemala bagian tengah dan utara. Berbeda dari K'iche' karena memiliki akar pra-Columbus yang lebih dalam di Belize/Petén dan tradisi kuat organisasi keagamaan cofradía.
Tempat dituturkan
31 kata inti dalam Qʼeqchiʼ
Air
haʼ
/haʔ/
Api
xam
/ʃam/
Matahari
saqʼe
/saqʼe/
Bulan
poo
/poː/
Bintang
chahim
/tʃahim/
Ibu
naʼ
/naʔ/
Ayah
yuwaʼ
/juwaʔ/
Saya
laʼin
/laʔin/
Kamu
laʼat
/laʔat/
Nama
kʼabaʼ
/kʼaɓaʔ/
Mata
xnaqʼ ru
/ʃnaqʼ ru/
Tangan
ruqʼ
/ruqʼ/
Hati
chʼoolej
/tʃʼoːlej/
Cinta
rahok
/rahok/
Pohon
cheʼ
/tʃeʔ/
Rumah
ochoch
/otʃotʃ/
Anjing
tzʼiʼ
/tsʼiʔ/
Kucing
mes
/mes/
Makan
taawaʼ
/tawaʔ/
Minum
ukʼ
/ukʼ/
Satu
jun
/hun/
Dua
wiibʼ
/wiːɓ/
Halo
ma saʼ laachʼool
/ma sa laːtʃʼoːl/
Terima kasih
bantyox
/bantjoʃ/
Baik
us
/us/
Burung kangkok
ixnam
/iʃˈnam/
Perbandingan kata
Dibandingkan dengan bahasa Mayan (Quichean) terkait
| Arti | Qʼeqchiʼ | Bahasa Uspanteko | Kaqchikel | Maya Klasik | Kʼicheʼ | Bahasa Chontal Tabasco | Bahasa Tojolabal |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Air | haʼ /haʔ/ | jaʼ /haʔ/ | yaʼ /jaʔ/ | haʼ /haʔ/ | jaʼ /xaʔ/ | jaʼ /haʔ/ | jaʼ /haʔ/ |
| Api | xam /ʃam/ | qʼaqʼ /qʼaqʼ/ | qʼaqʼ /qʼaqʼ/ | kʼahkʼ /kʼahkʼ/ | qʼaqʼ /qʼaqʼ/ | kʼakʼ /kʼakʼ/ | kʼakʼ /kʼakʼ/ |
| Matahari | saqʼe /saqʼe/ | qʼiij /qʼiːh/ | qʼij /qʼix/ | kʼin /kʼin/ | qʼij /qʼix/ | kʼin /kʼin/ | kʼakʼu /kʼakʼu/ |
| Bulan | poo /poː/ | ikʼ /ikʼ/ | ikʼ /ikʼ/ | uh /uh/ | ikʼ /ikʼ/ | ä /æ/ | ixaw /iʃaw/ |
| Bintang | chahim /tʃahim/ | ch'umil /tʃʼumil/ | chʼumil /tʃʼumil/ | ek' /eːkʼ/ | chʼumil /tʃʼumil/ | ekʼ /ʔekʼ/ | kʼanal /kʼanal/ |
| Ibu | naʼ /naʔ/ | nan /nan/ | teʼ /teʔ/ | naʼ /naʔ/ | nan /nan/ | naʼ /naʔ/ | nan /nan/ |
| Ayah | yuwaʼ /juwaʔ/ | tat /tat/ | tataʼ /tataʔ/ | yuum /juːm/ | tat /tat/ | tat /tat/ | tat /tat/ |
| Saya | laʼin /laʔin/ | in /in/ | rïn /rɨn/ | hiin /hiːn/ | in /in/ | noʼon /noʔon/ | keʼn /keʔn/ |
| Kamu | laʼat /laʔat/ | at /at/ | rat /rat/ | hat /hat/ | at /at/ | neʼet /neʔet/ | weʼn /weʔn/ |
| Nama | kʼabaʼ /kʼaɓaʔ/ | b'ii /ɓiː/ | bʼiʼ /ɓiʔ/ | k'aba' /kʼaˈɓaʔ/ | bʼiʼ /ɓiʔ/ | kʼabaʼ /kʼaɓaʔ/ | bʼiʼil /ɓiʔil/ |
| Mata | xnaqʼ ru /ʃnaqʼ ru/ | wach /watʃ/ | bʼaqʼ wach /ɓaqʼ watʃ/ | ich /itʃ/ | bʼaqʼwach /ɓaqʼwatʃ/ | wich /witʃ/ | satej /sateh/ |
| Tangan | ruqʼ /ruqʼ/ | qʼab /qʼab/ | qʼaʼ /qʼaʔ/ | kʼab /kʼab/ | qʼabʼ /qʼaɓ/ | kʼä /kʼæ/ | kʼabʼ /kʼaɓ/ |
| Hati | chʼoolej /tʃʼoːlej/ | kʼuʼx /kʼuʔʃ/ | k'u'x /kʼuʔʃ/ | pixan /piʃan/ | animaʼ /animaʔ/ | pixan /piʃan/ | altzil /altsil/ |
| Cinta | rahok /rahok/ | lóqʼ /lóqʼ/ | ajowabʼäl /axowaɓəl/ | yaah /jaːh/ | loqʼoj /loqʼox/ | kʼuxbe /kʼuʃbe/ | skʼana /skʼana/ |
| Pohon | cheʼ /tʃeʔ/ | cheʼ /tʃeʔ/ | cheʼ /tʃeʔ/ | cheʼ /tʃeʔ/ | cheʼ /tʃeʔ/ | teʼ /teʔ/ | teʼ /teʔ/ |
| Rumah | ochoch /otʃotʃ/ | jaa /haː/ | jay /xaj/ | otoch /otoːtʃ/ | ja /xa/ | otot /otot/ | naj /nah/ |
| Anjing | tzʼiʼ /tsʼiʔ/ | tzʼiʼ /tsʼiʔ/ | tzʼiʼ /tsʼiʔ/ | peekʼ /peːkʼ/ | tzʼiʼ /tsʼiʔ/ | pekʼ /pekʼ/ | tsʼiʼ /tsʼiʔ/ |
| Kucing | mes /mes/ | mis /mis/ | mes /mes/ | miis /miːs/ | meʼs /meʔs/ | mis /mis/ | mis /mis/ |
| Makan | taawaʼ /tawaʔ/ | waʼ /waʔ/ | waʼin /waʔin/ | weʼ /weʔ/ | tijow /tixow/ | weʼ /weʔ/ | waʼel /waʔel/ |
| Minum | ukʼ /ukʼ/ | ukʼ /ukʼ/ | kumun /kumun/ | ukʼ /ukʼ/ | ukʼaaj /ukʼaːh/ | ukʼe /ukʼe/ | ukʼ /ukʼ/ |
| Satu | jun /hun/ | jun /hun/ | jun /xun/ | jun /hun/ | jun /xun/ | un /un/ | jun /hun/ |
| Dua | wiibʼ /wiːɓ/ | quiib' /kiːɓ/ | kaʼiʼ /kaʔiʔ/ | cha' /tʃaʔ/ | kebʼ /keɓ/ | chaʼ /tʃaʔ/ | chabʼ /tʃaɓ/ |
| Halo | ma saʼ laachʼool /ma sa laːtʃʼoːl/ | saʼbʼal /saʔbal/ | utz iwäch /uts iwætʃ/ | bix a beel /biʃ a beːl/ | saqarik /saqaɾik/ | bin a bel /bin a bel/ | lekilukʼ /lekilukʼ/ |
| Terima kasih | bantyox /bantjoʃ/ | maltyox /maltjoʃ/ | matyox /matjoʃ/ | nibʼoolal /nibʼoːlal/ | maltyox /maltjoʃ/ | dios boʼtik /dios boʔtik/ | yuj /juh/ |
| Baik | us /us/ | utz /uts/ | utz /uts/ | utz /uts/ | utz /uts/ | tsʼak /tsʼak/ | lek /lek/ |
| Burung kangkok | ixnam /iʃˈnam/ | — | — | — | — | — | — |
Bagian dari LangMap — proyek visualisasi linguistik. Ini ringkasan statis yang dapat dirayapi; peta interaktif menyediakan audio pelafalan, filter, dan tampilan globe.