Agta
Bahasa Agta Cagayan Tengah
Austronesian
Central Cagayan Agta is one of the small Negrito-associated Austronesian languages of Northern Luzon, Philippines, spoken by ~600 hunter-gatherer Agta people in the Cagayan Valley and Isabela Province. Despite the Negrito physical phenotype (Australo-Melanesian descent) of its speakers, the language itself is fully Austronesian — the result of centuries of language shift after contact with Austronesian-speaking lowlanders, while genetically the Agta represent one of the oldest human lineages in the Philippines (~30,000-50,000 years). Linguistically, Central Cagayan Agta shares Northern Philippine features with neighbouring Ibanag and Itawit, but with distinctive lexical retentions and Negrito-traditional vocabulary. SIL fieldwork by Mayfield (1972) is the major linguistic documentation. UNESCO classifies it as severely endangered due to small speaker numbers, ongoing language shift to Ilocano and Tagalog, and the marginalization of Negrito communities.
Tempat dituturkan
20 kata inti dalam Bahasa Agta Cagayan Tengah
Air
danum
/danum/
Api
apuy
/ʔaˈpuj/
Matahari
agew
/ˈʔaɡew/
Bulan
bulan
/bulan/
Ibu
ina
/ʔiˈna/
Ayah
ama
/ʔaˈma/
Makan
mangan
/maŋan/
Minum
uminom
/ʔumiˈnom/
Cinta
ayat
/ʔaˈjat/
Hati
poso
/poso/
Pohon
kayo
/kajo/
Rumah
balay
/balaj/
Anjing
atu
/ˈʔatu/
Kucing
kuti
/kuti/
Tangan
lima
/lima/
Mata
mata
/mata/
Halo
kumusta
/kumusta/
Terima kasih
salamat
/salamat/
Satu
isa
/ʔiˈsa/
Baik
napya
/napja/
Sumber
Perbandingan kata
Dibandingkan dengan bahasa Austronesian terkait
| Arti | Bahasa Agta Cagayan Tengah | Ilocano | Bahasa Tagalog | bahasa Maranao | bahasa Maguindanao | bahasa Hiligaynon | bahasa Tausug |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Air | danum /danum/ | danum /danum/ | tubig /tubiɡ/ | ig /iɡ/ | ig /ʔiɡ/ | tubig /tubiɡ/ | tubig /tubiɡ/ |
| Api | apuy /ʔaˈpuj/ | apoy /ʔaˈpoj/ | apoy /ʔaˈpoj/ | apoy /apoj/ | apoy /ʔaˈpoj/ | kalayo /kalajɔ/ | kayu /kaju/ |
| Matahari | agew /ˈʔaɡew/ | init /ʔinit/ | araw /ˈʔaɾaw/ | alongan /aloŋan/ | senang /seˈnaŋ/ | adlaw /ʔadlaw/ | adlaw /adlaw/ |
| Bulan | bulan /bulan/ | bulan /bulan/ | buwan /buwan/ | bolan /bolan/ | bulan /buˈlan/ | bulan /bulan/ | bulan /bulan/ |
| Ibu | ina /ʔiˈna/ | ina /ʔiˈna/ | ina /ʔiˈna/ | ina /ina/ | ina /ˈʔina/ | nanay /nanaj/ | inaꞌ /inaʔ/ |
| Ayah | ama /ʔaˈma/ | ama /ʔaˈma/ | ama /ʔaˈma/ | ama /ama/ | ama /ˈʔama/ | tatay /tataj/ | amaꞌ /amaʔ/ |
| Makan | mangan /maŋan/ | mangan /maŋan/ | kumain /kumaˈʔin/ | mangan /maŋan/ | kakan /kaˈkan/ | kaon /kaʔɔn/ | kaun /kaʔun/ |
| Minum | uminom /ʔumiˈnom/ | uminom /ʔumiˈnom/ | uminom /ʔumiˈnom/ | minom /minom/ | inum /ʔiˈnum/ | inom /ʔinɔm/ | minum /minum/ |
| Cinta | ayat /ʔaˈjat/ | ayat /ʔaˈjat/ | pag-ibig /paɡʔibiɡ/ | kalimo /kalimo/ | kalini /kaˈlini/ | gugma /ɡuɡma/ | lasa /lasa/ |
| Hati | poso /poso/ | puso /puso/ | puso /puˈsoʔ/ | pusoʔ /pusoʔ/ | pusong /puˈsoŋ/ | tagipusoon /taɡipusɔʔɔn/ | pusuꞌ /pusuʔ/ |
| Pohon | kayo /kajo/ | kayo /kajo/ | puno /puno/ | kayo /kajo/ | kayu /kaˈju/ | kahoy /kahɔj/ | kahuy /kahuj/ |
| Rumah | balay /balaj/ | balay /balaj/ | bahay /bahaj/ | walay /walaj/ | walay /waˈlaj/ | balay /balaj/ | bāy /baːj/ |
| Anjing | atu /ˈʔatu/ | aso /ˈʔaso/ | aso /ˈʔaso/ | aso /aso/ | aso /ˈʔaso/ | ido /ʔidɔ/ | iruꞌ /iruʔ/ |
| Kucing | kuti /kuti/ | pusa /pusa/ | pusa /pusa/ | pusa /pusa/ | kuting /kuˈtiŋ/ | kuting /kutiŋ/ | kuting /kutiŋ/ |
| Tangan | lima /lima/ | ima /ʔima/ | kamay /kamaj/ | lima /lima/ | lima /liˈma/ | kamot /kamɔt/ | lima /lima/ |
| Mata | mata /mata/ | mata /mata/ | mata /mata/ | mata /mata/ | mata /maˈta/ | mata /mata/ | mata /mata/ |
| Halo | kumusta /kumusta/ | kablaaw /kablaʔaw/ | kamusta /kamusta/ | kapian /kapijan/ | assalamu alaikum /assaˈlamu ʔaˈlajkum/ | kamusta /kamusta/ | kumusta /kumusta/ |
| Terima kasih | salamat /salamat/ | agyamanak /ʔaɡjamanak/ | salamat /salamat/ | salamat /salamat/ | sukran /ˈsukɾan/ | salamat /salamat/ | magsukul /maɡsukul/ |
| Satu | isa /ʔiˈsa/ | maysa /majsa/ | isa /ʔiˈsa/ | isa /isa/ | isa /ˈʔisa/ | isa /ʔisa/ | isa /isa/ |
| Baik | napya /napja/ | nasayaat /nasajaʔat/ | mabuti /mabuti/ | mapia /mapija/ | mapiya /maˈpija/ | maayo /maʔajɔ/ | marayaw /marajaw/ |
Bagian dari LangMap — proyek visualisasi linguistik. Ini ringkasan statis yang dapat dirayapi; peta interaktif menyediakan audio pelafalan, filter, dan tampilan globe.