Hiri Motu
Bahasa Hiri Motu
Austronesia
Hiri Motu (Police Motu) adalah varietas kontak yang disederhanakan dari bahasa Motu di Papua Nugini, awalnya dikembangkan sebagai lingua franca perdagangan untuk ekspedisi dagang Hiri antara masyarakat Motu di Port Moresby dan masyarakat Provinsi Gulf. Varietas ini kemudian disederhanakan dan dibakukan lebih lanjut oleh Royal Papuan Constabulary (Police Motu) dan pemerintahan kolonial Australia pada abad ke-19 hingga awal abad ke-20 untuk berfungsi sebagai lingua franca regional. Hiri Motu menjadi salah satu dari tiga bahasa resmi Papua Nugini berdasarkan Konstitusi Kemerdekaan 1975, bersama bahasa Inggris dan Tok Pisin. Namun, sejak kemerdekaan Hiri Motu terus kehilangan pijakan terhadap Tok Pisin (tpi), yang telah muncul sebagai lingua franca dominan se-PNG, khususnya di kalangan generasi muda. Secara linguistik, Hiri Motu menggunakan fonologi dan tata bahasa Motu yang disederhanakan dengan kata-kata serapan dari bahasa Inggris Australia untuk teknologi modern.
Tempat dituturkan
31 kata inti dalam Bahasa Hiri Motu
Air
ranu
/ɾanu/
Api
lahi
/lahi/
Matahari
dina
/dina/
Bulan
hua
/hua/
Bintang
hisiu
/hisiu/
Ibu
sina
/sina/
Ayah
tama
/tama/
Saya
lau
/lau/
Kamu
oi
/oi/
Nama
ladana
/laˈdana/
Mata
matana
/matana/
Tangan
ima
/ima/
Hati
kudouna
/kudouna/
Cinta
lalokau
/lalokau/
Pohon
au
/au/
Rumah
ruma
/ɾuma/
Anjing
sisia
/sisia/
Kucing
pusi
/pusi/
Makan
ania
/ania/
Minum
inua
/inua/
Satu
ta
/ta/
Dua
rua
/rua/
Halo
namona
/namona/
Terima kasih
tanikiu
/tanikiu/
Baik
namo
/namo/
Sumber
Perbandingan kata
Dibandingkan dengan bahasa Austronesian terkait
| Arti | Bahasa Hiri Motu | Motu | Bahasa Fiji | Bahasa Tokelau | Bahasa Niue | Bahasa Tuvalu | Bahasa Puyuma |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Air | ranu /ɾanu/ | ranu /ɾanu/ | wai /wai/ | vai /vai/ | vai /vai/ | vai /vai/ | enay /enai/ |
| Api | lahi /lahi/ | lahi /lahi/ | buka /mbuka/ | afi /afi/ | afi /afi/ | afi /afi/ | apuy /apui/ |
| Matahari | dina /dina/ | dina /dina/ | matanisiga /matanisiŋa/ | la /la/ | lā /laː/ | laa /laː/ | kadaw /kadaw/ |
| Bulan | hua /hua/ | hua /hua/ | vula /βula/ | malama /malama/ | mahina /mahina/ | masina /masina/ | bulan /buɭan/ |
| Bintang | hisiu /hisiu/ | hisiu /hisiu/ | kalokalo /kalokalo/ | fetu /fetu/ | fetū /feˈtuː/ | fetū /feˈtuː/ | vituwan /vituwan/ |
| Ibu | sina /sina/ | sinana /sinana/ | tina /tina/ | mātua /maːtua/ | matua fifine /matua fifine/ | maatua /maːtua/ | ina /ina/ |
| Ayah | tama /tama/ | tamana /tamana/ | tama /tama/ | tamana /tamana/ | matua taane /matua taːne/ | tamana /tamana/ | ama /ama/ |
| Saya | lau /lau/ | lau /lau/ | au /au/ | au /au/ | au /au/ | au /au/ | kuiku /kuiku/ |
| Kamu | oi /oi/ | oi /oi/ | iko /iko/ | koe /koe/ | koe /koe/ | koe /koe/ | yu /ju/ |
| Nama | ladana /laˈdana/ | ladana /ladana/ | yaca /jaða/ | igoa /iŋoa/ | higoa /hiˈŋoa/ | igoa /iˈŋoa/ | ngadan /ŋadan/ |
| Mata | matana /matana/ | matana /matana/ | mata /mata/ | mata /mata/ | mata /mata/ | mata /mata/ | mata /mata/ |
| Tangan | ima /ima/ | ima /ima/ | liga /liŋa/ | lima /lima/ | lima /lima/ | lima /lima/ | lima /lima/ |
| Hati | kudouna /kudouna/ | kudouna /kudouna/ | uto /uto/ | fatu /fatu/ | fatu /fatu/ | fatu /fatu/ | kalumetan /kalumetan/ |
| Cinta | lalokau /lalokau/ | lalokau /lalokau/ | loloma /loloma/ | alofa /alofa/ | fakaalofa /fakaalofa/ | alofa /alofa/ | ulaw /ulaw/ |
| Pohon | au /au/ | au /au/ | kau /kau/ | lakau /lakau/ | akau /akau/ | laakau /laːkau/ | kawi /kawi/ |
| Rumah | ruma /ɾuma/ | ruma /ɾuma/ | vale /βale/ | fale /fale/ | fale /fale/ | fale /fale/ | ruma /ɾuma/ |
| Anjing | sisia /sisia/ | sisia /sisia/ | koli /koli/ | kuli /kuli/ | kuli /kuli/ | kuli /kuli/ | suwan /suwan/ |
| Kucing | pusi /pusi/ | gosi /ɡosi/ | pusi /pusi/ | pusi /pusi/ | pusi /pusi/ | pusi /pusi/ | kating /katiŋ/ |
| Makan | ania /ania/ | aniani /aniani/ | kana /kana/ | kai /kai/ | kai /kai/ | kai /kai/ | kuman /kuman/ |
| Minum | inua /inua/ | inuinu /inuinu/ | gunu /ŋunu/ | inu /inu/ | inu /inu/ | inu /inu/ | enpa /enpa/ |
| Satu | ta /ta/ | ta /ta/ | dua /ndua/ | tahi /tahi/ | taha /taha/ | tasi /tasi/ | sa /sa/ |
| Dua | rua /rua/ | rua /rua/ | rua /rua/ | lua /lua/ | ua /ua/ | lua /ˈlua/ | zua /ʐua/ |
| Halo | namona /namona/ | namo gida /namo ɡida/ | bula /mbula/ | malo ni /malo ni/ | fakaalofa atu /fakaalofa atu/ | taalofa /taːlofa/ | marayas /maɾajas/ |
| Terima kasih | tanikiu /tanikiu/ | oi namo /oi namo/ | vinaka /βinaka/ | fakafetai /fakafetai/ | fakaaue /fakaaue/ | fakafetai /fakafetai/ | kasapakan /kasapakan/ |
| Baik | namo /namo/ | namo /namo/ | vinaka /βinaka/ | lelei /lelei/ | mitaki /mitaki/ | lei /lei/ | mauruway /mauɾuwai/ |
Bagian dari LangMap — proyek visualisasi linguistik. Ini ringkasan statis yang dapat dirayapi; peta interaktif menyediakan audio pelafalan, filter, dan tampilan globe.