Tangkhul
טנגכול נגה
Sino-Tibetan
Tangkhul Naga is one of the largest Naga languages, spoken by ~140,000 Tangkhul people in the Ukhrul District of Manipur, India, and the Somra Hills of Sagaing Region, Myanmar. The Tangkhul are part of the broader Naga ethnopolitical complex (~3M Nagas across NE India and Myanmar) but linguistically distinct: Tangkhulic is one of the most divergent groups within Naga linguistics, separated from other Naga and Kuki-Chin languages by significant grammatical and lexical differences. Tangkhul has classical Tibeto-Burman features (tonal, SOV, polypersonal verb morphology) but unique Tangkhulic phonological features. The London Missionary Society introduced Latin literacy in the early 20th century, and the New Testament was translated into Tangkhul (Pettigrew 1925).
היכן מדוברת
20 מילים בסיסיות בטנגכול נגה
מים
ze
/ze/
אש
mei
/mei/
שמש
nyithui
/ɲitʰui/
ירח
lai
/lai/
אמא
ina
/ina/
אבא
apa
/apa/
לאכול
ngui
/ŋui/
לשתות
rai
/rai/
אהבה
cha
/tʃa/
לב
mokyaba
/mokjaba/
עץ
leiyik
/leijik/
בית
shim
/ʃim/
כלב
ui
/ui/
חתול
mibu
/mibu/
יד
phei
/pʰei/
עין
mi
/mi/
שלום
hayau
/hajau/
תודה
ase
/ase/
אחד
kha
/kʰa/
טוב
kahei
/kahei/
מקורות
השוואת מילים
בהשוואה לשפות Sino-Tibetan קשורות
| משמעות | טנגכול נגה | נגה זמה | הקה צ׳ין | קורטופ | מיזו | איבן | מייטיי |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| מים | ze /ze/ | nki /nki/ | ti /ti/ | khwe /kʰwe/ | tui /tui/ | ai /ai/ | ꯏꯁꯤꯡ /isiŋ/ |
| אש | mei /mei/ | mei /mei/ | mei /mei/ | mi /mi/ | mei /mei/ | api /api/ | ꯃꯩ /mei/ |
| שמש | nyithui /ɲitʰui/ | sʰeu /sʰeu/ | ni /ni/ | ningpe /niŋpe/ | ni /ni/ | mata-ari /mataari/ | ꯅꯨꯃꯤꯠ /numit/ |
| ירח | lai /lai/ | kʰu /kʰu/ | thla /tʰla/ | lai /lai/ | thla /tʰla/ | bulan /bulan/ | ꯊꯥ /tʰaː/ |
| אמא | ina /ina/ | nem /nem/ | nu /nu/ | amai /amai/ | nu /nu/ | indai /indai/ | ꯏꯃꯥ /ima/ |
| אבא | apa /apa/ | ape /ape/ | pa /pa/ | apai /apai/ | pa /pa/ | apai /apai/ | ꯏꯄꯥ /ipa/ |
| לאכול | ngui /ŋui/ | so /so/ | ei /ei/ | za /za/ | ei /ei/ | makai /makai/ | ꯆꯥꯕ /tʃaːba/ |
| לשתות | rai /rai/ | hʷu /hʷu/ | din /din/ | thung /tʰuŋ/ | in /in/ | ngirup /ŋirup/ | ꯊꯛꯄ /tʰakpa/ |
| אהבה | cha /tʃa/ | kihai /kihai/ | daw /daw/ | ga /ɡa/ | hmangaih /hmaŋai/ | rinduai /rinduai/ | ꯅꯨꯡꯁꯤꯕ /nuŋsiba/ |
| לב | mokyaba /mokjaba/ | heisia /heisia/ | lung /luŋ/ | nying /ɲiŋ/ | thinlung /tʰinluŋ/ | ati /ati/ | ꯊꯃꯣꯏ /tʰamoi/ |
| עץ | leiyik /leijik/ | rik /rik/ | thingkung /tʰiŋkuŋ/ | shing /ɕiŋ/ | thingkung /tʰiŋkuŋ/ | kayu /kaju/ | ꯐꯨꯂꯥꯡ /pʰulaŋ/ |
| בית | shim /ʃim/ | ki /ki/ | inn /in/ | khim /kʰim/ | in /in/ | rumah /rumah/ | ꯌꯨꯝ /jum/ |
| כלב | ui /ui/ | hui /hui/ | ui /ui/ | khwi /kʰwi/ | ui /ui/ | ukui /ukui/ | ꯍꯨꯏ /hui/ |
| חתול | mibu /mibu/ | kʰemi /kʰemi/ | minu /minu/ | byila /bila/ | zawhte /zɔʔte/ | mayau /majau/ | ꯍꯧꯗꯣꯡ /houdoŋ/ |
| יד | phei /pʰei/ | hak /hak/ | kut /kut/ | lak /lak/ | kut /kut/ | jari /dʒari/ | ꯈꯨꯠ /kʰut/ |
| עין | mi /mi/ | mik /mik/ | mit /mit/ | mik /mik/ | mit /mit/ | mata /mata/ | ꯃꯤꯠ /mit/ |
| שלום | hayau /hajau/ | hangba /haŋba/ | na dam maw /na dam maw/ | kuzu zangpo /kuzu zaŋpo/ | chibai /tʃibai/ | salam /salam/ | ꯈꯨꯔꯨꯝꯖꯔꯤ /kʰuɾumdʒaɾi/ |
| תודה | ase /ase/ | kazi /kazi/ | ka lawm /ka lawm/ | kadrinche /kadrintɕe/ | ka lawm e /ka lɔːm e/ | terima kasih /terima kasih/ | ꯊꯥꯒꯠꯆꯔꯤ /tʰaːɡattʃaɾi/ |
| אחד | kha /kʰa/ | kha /kʰa/ | pakhat /pakʰat/ | thê /tʰe/ | pakhat /pakʰat/ | satu /satu/ | ꯑꯃ /ama/ |
| טוב | kahei /kahei/ | ahei /ahei/ | tha /tʰa/ | lekpo /lekpo/ | tha /tʰa/ | manah /manah/ | ꯐꯕ /pʰaba/ |
חלק מ-LangMap — פרויקט להמחשת שפות. זהו סיכום סטטי הניתן לסריקה; המפות האינטראקטיביות מציעות שמע הגייה, מסננים ותצוגת גלובוס.