Lai Holh
הקה צ׳ין
סינו-טיבטית (טיבטו-בורמזית, קוקי-צ׳ין, מרכזי)
חאקה צ'ין (לאי הול) היא הווריאנט היוקרתי והלינגואה פרנקה למעשה של שפות הצ'ין (קוקי-צ'ין), שמרכזה בעיר חאקה שבמדינת צ'ין, מיאנמר. היא משמשת כאמצעי תקשורת בין-שבטי לכ-50 קהילות נבדלות הקשורות לצ'ין. שפה טונאלית בעלת שלושה טונים מבחינים, עם מורפולוגיה פועלית מורכבת הכוללת התאם ישיר/הפוך. בולטת בשל תפוצת הפליטים הצ'ינית הגדולה באינדיאנפוליס (כ-25 אלף) ובטולסה (כ-15 אלף) בעקבות הרדיפה הפוליטית במיאנמר משנות ה-90 ואילך.
היכן מדוברת
31 מילים בסיסיות בהקה צ׳ין
מים
ti
/ti/
אש
mei
/mei/
שמש
ni
/ni/
ירח
thla
/tʰla/
כוכב
arfi
/ʔarfi/
אמא
nu
/nu/
אבא
pa
/pa/
אני
kei
/kei/
אתה
nang
/naŋ/
שם
min
/min/
עין
mit
/mit/
יד
kut
/kut/
לב
lung
/luŋ/
אהבה
daw
/daw/
עץ
thingkung
/tʰiŋkuŋ/
בית
inn
/in/
כלב
ui
/ui/
חתול
minu
/minu/
לאכול
ei
/ei/
לשתות
din
/din/
אחד
pakhat
/pakʰat/
שתיים
pahnih
/pahniʔ/
שלום
na dam maw
/na dam maw/
תודה
ka lawm
/ka lawm/
טוב
tha
/tʰa/
מקורות
השוואת מילים
בהשוואה לשפות Sino-Tibetan (Tibeto-Burman, Kuki-Chin, Central) קשורות
| משמעות | הקה צ׳ין | מיזו | מייטיי | טנגכול נגה | נגה זמה | צ׳יאנג צפוני | דזונגקה |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| מים | ti /ti/ | tui /tui/ | ꯏꯁꯤꯡ /isiŋ/ | ze /ze/ | nki /nki/ | cu /tsu/ | ཆུ /tɕʰu/ |
| אש | mei /mei/ | mei /mei/ | ꯃꯩ /mei/ | mei /mei/ | mei /mei/ | mi /mi/ | མེ /me/ |
| שמש | ni /ni/ | ni /ni/ | ꯅꯨꯃꯤꯠ /numit/ | nyithui /ɲitʰui/ | sʰeu /sʰeu/ | mu /mu/ | ཉི་མ /ɲima/ |
| ירח | thla /tʰla/ | thla /tʰla/ | ꯊꯥ /tʰaː/ | lai /lai/ | kʰu /kʰu/ | nyi /ɲi/ | ཟླ་བ /dawa/ |
| כוכב | arfi /ʔarfi/ | arsi /arsi/ | ꯊꯋꯥꯟꯃꯤꯆꯥꯛ /tʰawanmitɕak/ | sira /siraː/ | tara /taɾa/ | ʁʐə /ʁʐə/ | སྐར་མ /kaːma/ |
| אמא | nu /nu/ | nu /nu/ | ꯏꯃꯥ /ima/ | ina /ina/ | nem /nem/ | ami /ami/ | ཨ་མ /ama/ |
| אבא | pa /pa/ | pa /pa/ | ꯏꯄꯥ /ipa/ | apa /apa/ | ape /ape/ | apa /apa/ | ཨ་པ /apa/ |
| אני | kei /kei/ | kei /kei/ | ꯑꯩ /əi/ | i /i/ | ge /ge/ | qa /qɑ/ | ང /ŋa/ |
| אתה | nang /naŋ/ | nang /naŋ/ | ꯅꯪ /naŋ/ | na /na/ | na /na/ | ʔũ /ʔũ/ | ཁྱོད /tɕʰøː/ |
| שם | min /min/ | hming /hmiŋ/ | ꯃꯤꯡ /miŋ/ | amin /amin/ | min /miŋ/ | mi /mi/ | མིང /miŋ/ |
| עין | mit /mit/ | mit /mit/ | ꯃꯤꯠ /mit/ | mi /mi/ | mik /mik/ | mil /mil/ | མིག /mik/ |
| יד | kut /kut/ | kut /kut/ | ꯈꯨꯠ /kʰut/ | phei /pʰei/ | hak /hak/ | ki /ki/ | ལག་པ /lakpa/ |
| לב | lung /luŋ/ | thinlung /tʰinluŋ/ | ꯊꯃꯣꯏ /tʰamoi/ | mokyaba /mokjaba/ | heisia /heisia/ | shulm /ʃulm/ | སྙིང /ɲiŋ/ |
| אהבה | daw /daw/ | hmangaih /hmaŋai/ | ꯅꯨꯡꯁꯤꯕ /nuŋsiba/ | cha /tʃa/ | kihai /kihai/ | halia /halia/ | དགའ་བ /ɡawa/ |
| עץ | thingkung /tʰiŋkuŋ/ | thingkung /tʰiŋkuŋ/ | ꯐꯨꯂꯥꯡ /pʰulaŋ/ | leiyik /leijik/ | rik /rik/ | səf /səf/ | ཤིང /ɕiŋ/ |
| בית | inn /in/ | in /in/ | ꯌꯨꯝ /jum/ | shim /ʃim/ | ki /ki/ | stuapa /stuapa/ | ཁྱིམ /tɕim/ |
| כלב | ui /ui/ | ui /ui/ | ꯍꯨꯏ /hui/ | ui /ui/ | hui /hui/ | kuel /kʷel/ | ཁྱི /tɕi/ |
| חתול | minu /minu/ | zawhte /zɔʔte/ | ꯍꯧꯗꯣꯡ /houdoŋ/ | mibu /mibu/ | kʰemi /kʰemi/ | miu /miu/ | བྱི་ལ /bila/ |
| לאכול | ei /ei/ | ei /ei/ | ꯆꯥꯕ /tʃaːba/ | ngui /ŋui/ | so /so/ | ndzu /ndzu/ | བཟའ /za/ |
| לשתות | din /din/ | in /in/ | ꯊꯛꯄ /tʰakpa/ | rai /rai/ | hʷu /hʷu/ | ndhu /ndʱu/ | འཐུང /tʰuŋ/ |
| אחד | pakhat /pakʰat/ | pakhat /pakʰat/ | ꯑꯃ /ama/ | kha /kʰa/ | kha /kʰa/ | lhe /ɬe/ | གཅིག /tɕik/ |
| שתיים | pahnih /pahniʔ/ | pahnih /pahniʔ/ | ꯑꯅꯤ /əni/ | khani /kʰani/ | kena /kena/ | ɣnə /ʁnə/ | གཉིས /ɲiː/ |
| שלום | na dam maw /na dam maw/ | chibai /tʃibai/ | ꯈꯨꯔꯨꯝꯖꯔꯤ /kʰuɾumdʒaɾi/ | hayau /hajau/ | hangba /haŋba/ | nia ja /nia dʒa/ | སྐུ་གཟུགས་བཟང་པོ་ལ /kuzu zaŋpo la/ |
| תודה | ka lawm /ka lawm/ | ka lawm e /ka lɔːm e/ | ꯊꯥꯒꯠꯆꯔꯤ /tʰaːɡattʃaɾi/ | ase /ase/ | kazi /kazi/ | — /—/ | བཀའ་དྲིན་ཆེ /kadrintɕe/ |
| טוב | tha /tʰa/ | tha /tʰa/ | ꯐꯕ /pʰaba/ | kahei /kahei/ | ahei /ahei/ | stsuq /stsuq/ | ལེགས་ཤོམ /lekɕom/ |
חלק מ-LangMap — פרויקט להמחשת שפות. זהו סיכום סטטי הניתן לסריקה; המפות האינטראקטיביות מציעות שמע הגייה, מסננים ותצוגת גלובוס.