Zeme
נגה זמה
Sino-Tibetan
Zeme Naga (autonymously Zeme) is a Tibeto-Burman language of the Zeme group within Kuki-Chin-Naga, spoken by ~70,000 people across the borderlands of Nagaland, Manipur, and Assam in northeast India. The Zeme people are part of the broader Naga ethnopolitical complex (~3M Nagas across NE India and Myanmar) but linguistically distinct from the more famous Naga languages like Tangkhul, Sumi, and Mao. Zeme has classical Tibeto-Burman features: tonal (low/high), simple noun morphology, polypersonal verb agreement, and SOV constituent order. Naga literacy programs since the 1960s have produced Bible translations and educational materials in Zeme.
היכן מדוברת
20 מילים בסיסיות בנגה זמה
מים
nki
/nki/
אש
mei
/mei/
שמש
sʰeu
/sʰeu/
ירח
kʰu
/kʰu/
אמא
nem
/nem/
אבא
ape
/ape/
לאכול
so
/so/
לשתות
hʷu
/hʷu/
אהבה
kihai
/kihai/
לב
heisia
/heisia/
עץ
rik
/rik/
בית
ki
/ki/
כלב
hui
/hui/
חתול
kʰemi
/kʰemi/
יד
hak
/hak/
עין
mik
/mik/
שלום
hangba
/haŋba/
תודה
kazi
/kazi/
אחד
kha
/kʰa/
טוב
ahei
/ahei/
מקורות
השוואת מילים
בהשוואה לשפות Sino-Tibetan קשורות
| משמעות | נגה זמה | טנגכול נגה | קורטופ | מיזו | הקה צ׳ין | לימבו | סיקימית |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| מים | nki /nki/ | ze /ze/ | khwe /kʰwe/ | tui /tui/ | ti /ti/ | ᤇᤘᤠ /tʃʰwaː/ | ཆུ /tɕʰu/ |
| אש | mei /mei/ | mei /mei/ | mi /mi/ | mei /mei/ | mei /mei/ | ᤔᤡ /mi/ | མེ /me/ |
| שמש | sʰeu /sʰeu/ | nyithui /ɲitʰui/ | ningpe /niŋpe/ | ni /ni/ | ni /ni/ | ᤊᤠᤶᤑ /ɲaːmpʰʌ/ | ཉི་མ /ɲima/ |
| ירח | kʰu /kʰu/ | lai /lai/ | lai /lai/ | thla /tʰla/ | thla /tʰla/ | ᤗᤠᤒᤠ /laːba/ | ཟླ་བ /dawa/ |
| אמא | nem /nem/ | ina /ina/ | amai /amai/ | nu /nu/ | nu /nu/ | ᤔᤠᤔᤠ /aːmaː/ | ཨ་མ /ama/ |
| אבא | ape /ape/ | apa /apa/ | apai /apai/ | pa /pa/ | pa /pa/ | ᤀᤠᤒᤠ /aːbaː/ | ཨ་པ /apa/ |
| לאכול | so /so/ | ngui /ŋui/ | za /za/ | ei /ei/ | ei /ei/ | ᤆᤠᤔᤠ /tʃaːmaː/ | ཟ /za/ |
| לשתות | hʷu /hʷu/ | rai /rai/ | thung /tʰuŋ/ | in /in/ | din /din/ | ᤌᤢᤴᤔᤠ /tʰuŋmaː/ | འཐུང /tʰuŋ/ |
| אהבה | kihai /kihai/ | cha /tʃa/ | ga /ɡa/ | hmangaih /hmaŋai/ | daw /daw/ | ᤔᤡᤌᤡ /mitʰi/ | དགའ /ɡa/ |
| לב | heisia /heisia/ | mokyaba /mokjaba/ | nying /ɲiŋ/ | thinlung /tʰinluŋ/ | lung /luŋ/ | ᤛᤡᤰ /sik/ | སྙིང /ɲiŋ/ |
| עץ | rik /rik/ | leiyik /leijik/ | shing /ɕiŋ/ | thingkung /tʰiŋkuŋ/ | thingkung /tʰiŋkuŋ/ | ᤛᤡᤱ /siŋ/ | ཤིང /ɕiŋ/ |
| בית | ki /ki/ | shim /ʃim/ | khim /kʰim/ | in /in/ | inn /in/ | ᤜᤡᤶ /him/ | ཁྱིམ /tɕim/ |
| כלב | hui /hui/ | ui /ui/ | khwi /kʰwi/ | ui /ui/ | ui /ui/ | ᤁᤣᤳᤇᤡ /keptʃi/ | ཁྱི /tɕʰi/ |
| חתול | kʰemi /kʰemi/ | mibu /mibu/ | byila /bila/ | zawhte /zɔʔte/ | minu /minu/ | ᤐᤡᤛᤡ /pisi/ | ཞི་མི /ʑimi/ |
| יד | hak /hak/ | phei /pʰei/ | lak /lak/ | kut /kut/ | kut /kut/ | ᤜᤢᤰ /huk/ | ལག /lak/ |
| עין | mik /mik/ | mi /mi/ | mik /mik/ | mit /mit/ | mit /mit/ | ᤔᤡᤰ /mik/ | མིག /mik/ |
| שלום | hangba /haŋba/ | hayau /hajau/ | kuzu zangpo /kuzu zaŋpo/ | chibai /tʃibai/ | na dam maw /na dam maw/ | ᤐᤣᤜᤢᤙᤣ /peːhuːje/ | ཁམས་བཟང /kʰamsaŋ/ |
| תודה | kazi /kazi/ | ase /ase/ | kadrinche /kadrintɕe/ | ka lawm e /ka lɔːm e/ | ka lawm /ka lawm/ | ᤐᤡᤍᤠᤱ /pidaːŋ/ | ཐུགས་རྗེ་ཆེ /tʰuktɕetɕe/ |
| אחד | kha /kʰa/ | kha /kʰa/ | thê /tʰe/ | pakhat /pakʰat/ | pakhat /pakʰat/ | ᤌᤡᤰ /tʰik/ | གཅིག /tɕik/ |
| טוב | ahei /ahei/ | kahei /kahei/ | lekpo /lekpo/ | tha /tʰa/ | tha /tʰa/ | ᤏᤢᤒᤠ /nuba/ | ལེགས་པོ /lekpo/ |
חלק מ-LangMap — פרויקט להמחשת שפות. זהו סיכום סטטי הניתן לסריקה; המפות האינטראקטיביות מציעות שמע הגייה, מסננים ותצוגת גלובוס.