Daasanach
דסנך
אפרו-אסייתית
דאסאנאך (וגם דסנך, דסנך, רֵשִׁיאַט) היא שפה כושית מזרחית של אזור התרבות אומו-טורקנה, שם נפגשות אתיופיה, קניה ודרום סודאן. בני הדאסאנאך הם רועי בקר ששטחם מתמקד בדלתת נהר אומו ובחוף הצפוני של אגם טורקנה. מבחינה בלשנית, לדאסאנאך מאפיינים כושיים מזרחיים קלאסיים: התאם מבוסס מין דקדוקי, סמני מוקד ונטיית פועל מורכבת. השפה זכתה לבולטות אקדמית בזכות דקדוק הייחוס של מאורו טוסקו משנת 2001, וקהילת הדאסאנאך עצמה הייתה מוקד לעבודות אנתרופולוגיות על תרבות רועי הבקר ועל מגדר.
היכן מדוברת
31 מילים בסיסיות בדסנך
מים
no
/no/
אש
mes
/mes/
שמש
sicho
/sitʃo/
ירח
mar
/mar/
כוכב
izinti
/izinti/
אמא
waana
/waːna/
אבא
kaaba
/kaːba/
אני
yi
/jɪ/
אתה
ku
/ku/
שם
ete
/ete/
עין
ill
/ilː/
יד
hark
/haɾk/
לב
lubeen
/lubeːn/
אהבה
kashed
/kaʃed/
עץ
hecho
/hetʃo/
בית
mar
/maɾ/
כלב
kashe
/kaʃe/
חתול
paka
/paka/
לאכול
icho
/itʃo/
לשתות
ʔurro
/ʔuro/
אחד
takka
/takːa/
שתיים
nam
/nam/
שלום
nagaya
/naɡaja/
תודה
galche
/ɡaltʃe/
טוב
ash
/aʃ/
מקורות
השוואת מילים
בהשוואה לשפות Afro-Asiatic קשורות
| משמעות | דסנך | סידמו | אורומו | מצ׳מה | האוסה | מיסאק | תאריפית |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| מים | no /no/ | waayyo /waːjːo/ | bishaan /biʃaːn/ | mringa /mɾiŋɡa/ | ruwa /ɾuwaː/ | unø /unø/ | ⴰⵎⴰⵏ /aman/ |
| אש | mes /mes/ | giiraa /ɡiːraː/ | ibidda /ibidːa/ | mòò /moːʔ/ | wuta /wuta/ | nipi /nipi/ | ⵜⵎⵙⵙⵉ /θmesːi/ |
| שמש | sicho /sitʃo/ | arrishshe /arːiʃːe/ | aduu /aduː/ | ìsùwà /isuwa/ | rana /ɾaːnaː/ | shi /ʃi/ | ⵜⴼⵓⵢⵜ /θfujθ/ |
| ירח | mar /mar/ | agana /aɡana/ | jiʼa /dʒiʔa/ | mwezi /mwezi/ | wata /wata/ | atru /atɾu/ | ⴰⵢⵢⵓⵔ /ajːuɾ/ |
| כוכב | izinti /izinti/ | beeddakko /beːdːakko/ | urjii /urdʒiː/ | nyenyeri /ɲeɲeri/ | tauraro /tauraːro/ | kualøm /kwalʌm/ | ⵉⵜⵔⵉ /iθri/ |
| אמא | waana /waːna/ | ama /ama/ | haadha /haːɗa/ | mama /mama/ | uwa /uwaː/ | mama /mama/ | ⵢⵎⵎⴰ /jemːa/ |
| אבא | kaaba /kaːba/ | anna /anːa/ | abbaa /abːaː/ | baba /baba/ | uba /ubaː/ | tata /tata/ | ⴱⴰⴱⴰ /baba/ |
| אני | yi /jɪ/ | ani /ani/ | ani /ani/ | inyi /iɲi/ | ni /niː/ | na /na/ | ⵏⵜⵛ /nətʃ/ |
| אתה | ku /ku/ | ati /ati/ | ati /ati/ | uwe /uwe/ | kai /kai/ | ñui /ɲui/ | ⵛⴽ /ʃək/ |
| שם | ete /ete/ | suʼma /suʔma/ | maqaa /makʼaː/ | irina /irina/ | suna /suːnaː/ | wetø /wetʌ/ | ⵉⵙⵎ /isəm/ |
| עין | ill /ilː/ | ille /ilːe/ | ija /idʒa/ | rítiò /ɾitio/ | ido /idoː/ | kab /kab/ | ⵜⵉⵟ /θitˤ/ |
| יד | hark /haɾk/ | anga /anɡa/ | harka /haɾka/ | kùoòko /kuoːko/ | hannu /hanːu/ | mar /maɾ/ | ⴼⵓⵙ /fus/ |
| לב | lubeen /lubeːn/ | wodanaa /wodanaː/ | onnee /onːeː/ | mòyò /mojo/ | zuciya /zutʃija/ | mun /mun/ | ⵓⵍ /ul/ |
| אהבה | kashed /kaʃed/ | baxa /batʼa/ | jaalala /dʒaːlala/ | ìkwenda /ikwenda/ | ƙauna /kʼauna/ | kausrap /kawsɾap/ | ⵜⴰⵢⵔⵉ /tajɾi/ |
| עץ | hecho /hetʃo/ | haqqe /haqːe/ | muka /muka/ | mtí /mti/ | bishiya /biʃija/ | yu /ju/ | ⴰⵙⵖⴰⵔ /asʁaɾ/ |
| בית | mar /maɾ/ | mine /mine/ | mana /mana/ | nyumba /ɲumba/ | gida /ɡida/ | ya /ja/ | ⵜⴰⴷⴷⴰⵔⵜ /θadːaɾt/ |
| כלב | kashe /kaʃe/ | minceeti /mintʃeːti/ | saree /saɾeː/ | mbwa /mbwa/ | kare /kaɾe/ | kuchi /kutʃi/ | ⴰⵢⴷⵉ /ajdi/ |
| חתול | paka /paka/ | adurree /adurːeː/ | adurree /aduɾːeː/ | paka /paka/ | kyanwa /kʲanwa/ | mishi /miʃi/ | ⵎⵓⵛⵛ /mutʃː/ |
| לאכול | icho /itʃo/ | itaa /itaː/ | nyaachuu /ɲaːtʃuː/ | ìlya /iʎa/ | ci /tʃiː/ | mɵ /mɵ/ | ⵜⵛ /etʃ/ |
| לשתות | ʔurro /ʔuro/ | aguraa /aɡuraː/ | dhuguu /ɗuɡuː/ | ìnyo /iɲo/ | sha /ʃaː/ | ushi /uʃi/ | ⵙⵓ /su/ |
| אחד | takka /takːa/ | mitto /mitːo/ | tokko /tokːo/ | ìmwí /imwi/ | ɗaya /ɗaja/ | kan /kan/ | ⵉⵊⵊ /ijː/ |
| שתיים | nam /nam/ | lame /lame/ | lama /lama/ | iwi /iwi/ | biyu /biju/ | pa /pa/ | ⵜⵏⴰⵢⵏ /θnajən/ |
| שלום | nagaya /naɡaja/ | nagaa yi'ne /naɡaː jiʔne/ | akkam /akːam/ | máshàlòmà /maʃaloma/ | sannu /sanːu/ | ma'rik /maʔɾik/ | ⴰⵣⵓⵍ /azul/ |
| תודה | galche /ɡaltʃe/ | gali'ne /ɡaliʔne/ | galatoomi /ɡalatoːmi/ | ahsànte /ahsante/ | na gode /na ɡode/ | payn /pajn/ | ⵜⴰⵏⵎⵎⵉⵔⵜ /tanəmːiɾt/ |
| טוב | ash /aʃ/ | danchu /dantʃu/ | gaarii /ɡaːriː/ | ìchá /itʃa/ | nagari /naɡaɾi/ | kausrik /kawsɾik/ | ⵛⵏⵎⵓ /ʃenmu/ |
חלק מ-LangMap — פרויקט להמחשת שפות. זהו סיכום סטטי הניתן לסריקה; המפות האינטראקטיביות מציעות שמע הגייה, מסננים ותצוגת גלובוס.