Azhepu
אז׳ה
Sino-Tibetan
Azhe (Azhepu, "Azhe people") is a Loloish language of southeastern Yunnan, China, spoken in Mile and Yiliang counties of Honghe Hani-Yi Autonomous Prefecture. The Azhe are recognized by the Chinese government as part of the broader Yi nationality (ethnic group), though the Azhe variety is mutually unintelligible with the prestige Yi (Nuosu) variety (ii) of Liangshan Prefecture. Azhe is famous in Chinese ethnomusicology as the language of the "Azhe Tiao Yue" ("Azhe Jumping Moon Dance"), an iconic ritual dance with extensive song lyrics in Azhe documented since the 1950s. Linguistically, Azhe shows typical Loloish features: tonal (4 tones), classifier-noun constructions, and a rich vocabulary for terraced rice agriculture.
היכן מדוברת
20 מילים בסיסיות באז׳ה
מים
ʑɿ
/ʑɿ˧˧/
אש
mi
/mi˧˧/
שמש
ŋni
/ŋnʲi˧˧/
ירח
ɬɛ
/ɬɛ˧˧/
אמא
amo
/amo˧˧/
אבא
ada
/ada˧˧/
לאכול
dza
/dza˧˧/
לשתות
du
/du˧˧/
אהבה
ŋa
/ŋa˧˧/
לב
si
/si˧˧/
עץ
sɿ
/sɿ˧˧/
בית
ɣɯ
/ɣɯ˧˧/
כלב
kʰɯ
/kʰɯ˧˧/
חתול
vi
/vi˧˧/
יד
la
/la˧˧/
עין
ȵi
/ȵi˧˧/
שלום
mosu
/mosu˧˧/
תודה
katɕʰɿ
/katɕʰɿ˧˧/
אחד
tsʰɿ
/tsʰɿ˧˧/
טוב
mu
/mu˧˧/
מקורות
השוואת מילים
בהשוואה לשפות Sino-Tibetan קשורות
| משמעות | אז׳ה | יי (נוסו) | וו של וונז״ו | אקה | טאישאנית | מנדרינית לאנייאן | טוג׳יה |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| מים | ʑɿ /ʑɿ˧˧/ | ꒉ /ʑɿ˧˧/ | 水 /sɿ˧˥/ | i tsi /i˧tsɨ˧/ | 水 /ɬui˧˧/ | 水 /sui˥˧/ | zi /t͡sɨ˥˧/ |
| אש | mi /mi˧˧/ | ꃆꄔ /mu˨˩tu˥/ | 火 /hu˧˥/ | mji /mji˧/ | 火 /fɔ˥˥/ | 火 /xo˥˧/ | mi /mi˥˧/ |
| שמש | ŋni /ŋnʲi˧˧/ | ꉘꁮ /ho˧˧bu˧˧/ | 日头 /zai˨˩˧dau˧˩/ | nyi ma /ɲi˧ma˧/ | 日头 /ɲit˨˨hau˧˧/ | 日头 /ʐɨ˨˦tʰəu˨˦/ | ni /ni˧˥/ |
| ירח | ɬɛ /ɬɛ˧˧/ | ꆪ /ɬɯ˨˩/ | 月光 /ɦyø˨˩˧kuɔ˧˧/ | ba la /ba˧la˧/ | 月光 /ɲut˧˧kwɔŋ˨˨/ | 月亮 /yɛ˦˦ljaŋ/ | nie /nie˧˥/ |
| אמא | amo /amo˧˧/ | ꀊꂿ /a˧˧mo˧˧/ | 阿娘 /a˧˩ɲiɛ˧˩/ | a ma /a˧ma˧/ | 阿妈 /a˧˧ma˥˥/ | 妈 /ma˧˧/ | a-mie /a˧mie˧/ |
| אבא | ada /ada˧˧/ | ꀊꀧ /a˧˧bo˧˧/ | 阿爸 /a˧˩pa˧˧/ | a da /a˧da˧/ | 阿爸 /a˧˧pa˥˥/ | 爸 /pa˥˧/ | a-pa /a˧pa˧/ |
| לאכול | dza /dza˧˧/ | ꋠ /dzɯ˧˧/ | 食 /d͡zai˨˩˧/ | za /dza˧/ | 食 /ɬik˧˧/ | 吃 /tʂʰɨ˧˧/ | za /t͡sa˨˩/ |
| לשתות | du /du˧˧/ | ꄸ /tu˧˧/ | 吃 /kʰa˧˧/ | tu /tu˧/ | 饮 /ɲim˧˧/ | 喝 /xɛ˧˧/ | da /ta˧/ |
| אהבה | ŋa /ŋa˧˧/ | ꉂ /ŋɡu˧˧/ | 爱 /ai˦˨/ | gaq /ɡaʔ˧/ | 爱 /ɔi˧˧/ | 爱 /ɛ˨˦/ | aci /a˧˥t͡si˥/ |
| לב | si /si˧˧/ | ꌋ /si˧˧/ | 心 /saŋ˧˧/ | ne ma /ne˧ma˧/ | 心 /ɬim˨˨/ | 心 /ɕin˧˩/ | xin /ɕin˧/ |
| עץ | sɿ /sɿ˧˧/ | ꌩꁧ /sɿ˧˧bo˧˧/ | 树 /zɿ˧˩/ | aq xeu /aʔ˧ɕeu˧/ | 树 /ɬi˧˨/ | 树 /sɨ˨˦/ | si /sɨ˧˥/ |
| בית | ɣɯ /ɣɯ˧˧/ | ꑳ /ji˧˧/ | 屋 /au˧˩/ | nyma /ɲma˧/ | 屋 /uk˥˥/ | 房子 /faŋ˨˦tsɨ/ | li /li˧˥/ |
| כלב | kʰɯ /kʰɯ˧˧/ | ꈌ /kʰɯ˧˧/ | 犬 /kʰyø˧˥/ | jia /tɕa˧/ | 狗 /kau˧˧/ | 狗 /kəu˥˧/ | kvʼ /kʰə˨˩/ |
| חתול | vi /vi˧˧/ | ꀉꑐ /a˧˦ɲɛ˧˧/ | 猫 /mau˧˧/ | a yi /a˧ji˧/ | 猫 /miau˨˨/ | 猫 /mau˧˧/ | mau /mau˧/ |
| יד | la /la˧˧/ | ꇇ /lo˥/ | 手 /ɕiu˧˥/ | la pa /la˧pa˧/ | 手 /ɬau˧˧/ | 手 /sou˥˧/ | lo /lo˨˩/ |
| עין | ȵi /ȵi˧˧/ | ꑓ /ɲɔ˧˧/ | 眼睛 /ŋa˨˩˧t͡saŋ˧˧/ | nyaq /ɲaʔ˧/ | 眼 /ŋaːn˧˧/ | 眼睛 /jɛn˥˧tɕin/ | mie /mie˨˩/ |
| שלום | mosu /mosu˧˧/ | ꂿꎆꈐ /mo˧˧su˧˧kɤ˧˧/ | 你好 /ŋ˧˩hau˧˥/ | u du la /u˧du˧la˧/ | 你好 /nei˧˧hau˧˧/ | 你好 /ni˥˧xau˥˧/ | shu shu /ʃu˧ʃu˧/ |
| תודה | katɕʰɿ /katɕʰɿ˧˧/ | ꃰꊿ /vo˧˧tso˧˧/ | 谢谢 /zia˨˩˧zia/ | gv ya /ɡɯ˧ja˧/ | 多谢 /tɔ˨˨ɬɛ˧˨/ | 谢谢 /ɕjɛ˨˦ɕjɛ/ | angzai /aŋ˧˥t͡sai˥/ |
| אחד | tsʰɿ /tsʰɿ˧˧/ | ꋍ /tsʰɿ˨˩/ | 一 /iai̯˥/ | ti /ti˧/ | 一 /it˥˥/ | 一 /ji˧˧/ | lao /lao˧˥/ |
| טוב | mu /mu˧˧/ | ꉾ /xɯ˧˧/ | 好 /hau˧˥/ | jau /tɕau˧/ | 好 /hau˧˧/ | 好 /xau˥˧/ | ngaq /ŋaʔ˧˥/ |
חלק מ-LangMap — פרויקט להמחשת שפות. זהו סיכום סטטי הניתן לסריקה; המפות האינטראקטיביות מציעות שמע הגייה, מסננים ותצוגת גלובוס.