Gagauz dili
Tiếng Gagauz
Turk (Oghuz)
Còn gọi là: Gagauz Turkish
Tiếng Gagauz (Gagauz dili) là một ngôn ngữ Turk nhánh Oghuz theo truyền thống Chính thống giáo, có khoảng 150 nghìn người nói, chủ yếu ở vùng tự trị Gagauzia ở miền nam Moldova, cùng các cộng đồng nhỏ hơn ở Ukraine (tỉnh Odessa), Bulgaria và Romania. Về mặt ngôn ngữ, đây là một ngôn ngữ không điển hình trong các ngôn ngữ Turk do chịu ảnh hưởng từ vựng mạnh mẽ của tiếng Slav, Romania và Hy Lạp, tích tụ qua nhiều thế kỷ ở vùng Balkan. Người ta cho rằng người Gagauz là hậu duệ của các nhóm nói tiếng Turk thời trung cổ (có thể là người Cuman/Kipchak hoặc người Pecheneg) đã di cư đến Balkan và cải sang Chính thống giáo. Là ngôn ngữ đồng chính thức ở Gagauzia (cùng với tiếng Moldova và tiếng Nga); được viết bằng chữ Latinh từ năm 1996.
Nơi được sử dụng
31 từ cốt lõi trong Tiếng Gagauz
Nước
su
/su/
Lửa
ateş
/aˈteʃ/
Mặt trời
güneş
/ɟyˈneʃ/
Mặt trăng
ay
/aj/
Sao
yıldız
/jɯɫˈdɯz/
Mẹ
ana
/aˈna/
Cha
boba
/boˈba/
Tôi
bän
/bæn/
Bạn
sän
/sæn/
Tên
ad
/ad/
Mắt
göz
/ɟøz/
Tay
el
/el/
Tim
üräk
/yˈræk/
Yêu
sevgi
/sevˈɟi/
Cây
aaç
/aːtʃ/
Nhà
ev
/ev/
Chó
köpek
/køˈpek/
Mèo
kedi
/keˈdi/
Ăn
imää
/iˈmæː/
Uống
içmää
/itʃˈmæː/
Một
bir
/bir/
Hai
iki
/iˈki/
Xin chào
selam
/seˈlam/
Cảm ơn
saa ol
/saː ol/
Tốt
ii
/iː/
Máy tính
kompyuter
/kompjuˈter/
Sushi
suşi
/suˈʃi/
Nguồn
So sánh từ vựng
So sánh với các ngôn ngữ Turkic (Oghuz) liên quan
| Nghĩa | Tiếng Gagauz | Tiếng Qashqai | Tiếng Thổ Nhĩ Kỳ | Tiếng Thổ Nhĩ Kỳ Ottoman | Tiếng Tatar Krym | Tiếng Azerbaijan Nam | Tiếng Azerbaijan |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Nước | su /su/ | su /su/ | su /su/ | سو /su/ | suv /suv/ | سو /su/ | su /su/ |
| Lửa | ateş /aˈteʃ/ | od /od/ | ateş /ateʃ/ | آتش /aˈteʃ/ | ateş /ateʃ/ | اوْد /od/ | od /od/ |
| Mặt trời | güneş /ɟyˈneʃ/ | gün /ɟyn/ | güneş /ɟyneʃ/ | كونش /ɡyˈneʃ/ | küneş /kyneʃ/ | گۆنش /ɡyneʃ/ | günəş /ɟynæʃ/ |
| Mặt trăng | ay /aj/ | ay /aj/ | ay /aj/ | آی /aj/ | ay /aj/ | آی /aj/ | ay /ɑj/ |
| Sao | yıldız /jɯɫˈdɯz/ | ulduz /ulduz/ | yıldız /jɯɫˈdɯz/ | یلدز /jɯɫˈdɯz/ | yıldız /jɯɫˈdɯz/ | اولدوز /ulˈduz/ | ulduz /ulˈduz/ |
| Mẹ | ana /aˈna/ | ana /ana/ | anne /anːe/ | آنه /aˈne/ | ana /ana/ | آنا /ɑnɑ/ | ana /ɑnɑ/ |
| Cha | boba /boˈba/ | ata /ata/ | baba /baba/ | پدر /peˈdeɾ/ | baba /baba/ | آتا /ɑtɑ/ | ata /ɑtɑ/ |
| Tôi | bän /bæn/ | men /mæn/ | ben /ben/ | بن /ben/ | men /men/ | من /mæn/ | mən /mæn/ |
| Bạn | sän /sæn/ | sen /sæn/ | sen /sen/ | سن /sen/ | sen /sen/ | سن /sæn/ | sən /sæn/ |
| Tên | ad /ad/ | ad /ad/ | ad /ad/ | اسم /iˈsim/ | isim /iˈsim/ | آد /ɑd/ | ad /ɑd/ |
| Mắt | göz /ɟøz/ | göz /ɟøz/ | göz /ɟøz/ | كوز /ɡøz/ | köz /køz/ | گؤز /ɡøz/ | göz /ɟøz/ |
| Tay | el /el/ | el /el/ | el /el/ | ال /el/ | el /el/ | اَل /æl/ | əl /æl/ |
| Tim | üräk /yˈræk/ | ürek /yˈɾæc/ | kalp /kalp/ | قلب /kalb/ | yürek /jyrek/ | اۆرک /yræk/ | ürək /yɾæc/ |
| Yêu | sevgi /sevˈɟi/ | sevgi /sevˈɟi/ | aşk /aʃk/ | عشق /aʃk/ | sevgi /sevɡi/ | سئوگی /sevɡi/ | sevgi /sevɟi/ |
| Cây | aaç /aːtʃ/ | ağaç /aˈʁatʃ/ | ağaç /aːatʃ/ | آغاج /aˈʁatʃ/ | terek /terek/ | آغاج /ɑɣɑdʒ/ | ağac /ɑɣɑdʒ/ |
| Nhà | ev /ev/ | ev /ev/ | ev /ev/ | خانه /xaːˈne/ | ev /ev/ | ائو /ev/ | ev /ev/ |
| Chó | köpek /køˈpek/ | it /it/ | köpek /cøpek/ | كوپك /køˈpek/ | köpek /køpek/ | ایت /it/ | it /ɪt/ |
| Mèo | kedi /keˈdi/ | pišik /piˈʃic/ | kedi /cedi/ | كدی /keˈdi/ | mışıq /mɯʃɯq/ | پیشیک /piʃik/ | pişik /pɪʃɪc/ |
| Ăn | imää /iˈmæː/ | yemek /jeˈmæc/ | yemek /jemek/ | یمك /jeˈmek/ | aşamaq /aʃamaq/ | یئمک /jemæk/ | yemək /jemæc/ |
| Uống | içmää /itʃˈmæː/ | içmek /itʃˈmæc/ | içmek /itʃmek/ | ایچمك /itʃˈmek/ | içmek /itʃmek/ | ایچمک /itʃmæk/ | içmək /ɪtʃmæc/ |
| Một | bir /bir/ | bir /biɾ/ | bir /biɾ/ | بر /biɾ/ | bir /bir/ | بیر /bir/ | bir /bɪɾ/ |
| Hai | iki /iˈki/ | iki /iki/ | iki /iˈki/ | ایكی /iˈci/ | eki /eˈci/ | ایکی /iˈci/ | iki /iˈci/ |
| Xin chào | selam /seˈlam/ | salam /saˈlam/ | merhaba /meɾhaba/ | سلام /seˈlaːm/ | selâm /selæm/ | سلام /sælam/ | salam /sɑlɑm/ |
| Cảm ơn | saa ol /saː ol/ | sağ olun /sɑːʁ oˈlun/ | teşekkürler /teʃecːyɾleɾ/ | تشكر ادرم /teʃekˈkyɾ edeˈɾim/ | sağ ol /saɣ ol/ | ساغ اول /saɣ ol/ | təşəkkür /tæʃecːyɾ/ |
| Tốt | ii /iː/ | yaxşı /jaxˈʃɯ/ | iyi /iji/ | ایی /iˈji/ | yahşı /jaχʃɯ/ | یاخشی /jaxʃɯ/ | yaxşı /jɑxʃɯ/ |
| Máy tính | kompyuter /kompjuˈter/ | — | bilgisayar /bil.ɟi.saˈjaɾ/ | — | kompyuter /kompjuˈter/ | کامپیوتر /kɑmpjuˈter/ | kompüter /kɑmˈpyteɾ/ |
| Sushi | suşi /suˈʃi/ | — | suşi /ˈsu.ʃi/ | لاكردا /laˈkerda/ | suşi /suˈʃi/ | سوشی /suˈʃi/ | suşi /suˈʃi/ |
Một phần của LangMap — dự án trực quan hóa ngôn ngữ. Đây là bản tóm tắt tĩnh, có thể thu thập; bản đồ tương tác cung cấp âm thanh phát âm, bộ lọc và chế độ xem địa cầu.