Qašqāyī (قشقایی)
Tiếng Qashqai
Turkic (Oghuz, South Oghuz)
Qashqai (Qašqāyī) is a South Oghuz Turkic language spoken by the Qashqai tribal confederation of Fars Province in south-central Iran, with significant populations also in Bushehr, Kohgiluyeh-Boyer-Ahmad, Isfahan and Khuzestan. Despite being geographically isolated from the main Oghuz heartland (Anatolia, Azerbaijan, Turkmenistan), it is genealogically closest to Azerbaijani — sharing the Oghuz vowel harmony, agglutinative case suffixes, and personal endings — rather than to Turkish. Centuries of contact with Persian and Lori have produced extensive Iranian lexical borrowing and some calques in subordination patterns (Csató 2005). The Qashqai people remain partially nomadic, conducting one of the world's largest surviving long-distance seasonal migrations (ilraah) between summer pastures in the Zagros highlands and winter quarters in the southern lowlands. There is no codified standard orthography; Perso-Arabic is used in publications and Latin in scholarship.
Nơi được sử dụng
20 từ cốt lõi trong Tiếng Qashqai
Nước
su
/su/
Lửa
od
/od/
Mặt trời
gün
/ɟyn/
Mặt trăng
ay
/aj/
Mẹ
ana
/ana/
Cha
ata
/ata/
Ăn
yemek
/jeˈmæc/
Uống
içmek
/itʃˈmæc/
Yêu
sevgi
/sevˈɟi/
Tim
ürek
/yˈɾæc/
Cây
ağaç
/aˈʁatʃ/
Nhà
ev
/ev/
Chó
it
/it/
Mèo
pišik
/piˈʃic/
Tay
el
/el/
Mắt
göz
/ɟøz/
Xin chào
salam
/saˈlam/
Cảm ơn
sağ olun
/sɑːʁ oˈlun/
Một
bir
/biɾ/
Tốt
yaxşı
/jaxˈʃɯ/
Nguồn
- Csató, Éva Á. (2005) "On copying in Kashkay", in Linguistic Convergence and Areal Diffusion: Case Studies from Iranian, Semitic and Turkic. Routledge, pp. 271-283
- Soper, John (1996) Loan Syntax in Turkic and Iranian. Eurolingua
- Doerfer, Gerhard (1988) Grammatik des Chaladsch. Harrassowitz (comparative South Oghuz reference)
- Glottolog: Qashqa'i
- Ethnologue: qxq
So sánh từ vựng
So sánh với các ngôn ngữ Turkic (Oghuz, South Oghuz) liên quan
| Nghĩa | Tiếng Qashqai | Tiếng Azerbaijan Nam | Tiếng Gagauz | tiếng Karakhanid | Tiếng Azerbaijan | tiếng Karakalpak | Tiếng Kumyk |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Nước | su /su/ | سو /su/ | su /su/ | suw /suw/ | su /su/ | suw /suw/ | сув /suv/ |
| Lửa | od /od/ | اوْد /od/ | ateş /aˈteʃ/ | ot /ot/ | od /od/ | ot /ot/ | от /ot/ |
| Mặt trời | gün /ɟyn/ | گۆنش /ɡyneʃ/ | güneş /ɟyˈneʃ/ | kün /kyn/ | günəş /ɟynæʃ/ | kún /kyn/ | гюн /ɡyn/ |
| Mặt trăng | ay /aj/ | آی /aj/ | ay /aj/ | ay /aj/ | ay /ɑj/ | ay /aj/ | ай /aj/ |
| Mẹ | ana /ana/ | آنا /ana/ | ana /aˈna/ | ana /ana/ | ana /ɑnɑ/ | ana /ana/ | ана /ana/ |
| Cha | ata /ata/ | آتا /ata/ | boba /boˈba/ | ata /ata/ | ata /ɑtɑ/ | ata /ata/ | ата /ata/ |
| Ăn | yemek /jeˈmæc/ | یئمک /jemæk/ | imää /iˈmæː/ | yi- /ji/ | yemək /jemæc/ | jew /ʒew/ | ашамакъ /aʃamaq/ |
| Uống | içmek /itʃˈmæc/ | ایچمک /itʃmæk/ | içmää /itʃˈmæː/ | ič- /itʃ/ | içmək /ɪtʃmæc/ | ishiw /iʃiw/ | ичмек /itʃmek/ |
| Yêu | sevgi /sevˈɟi/ | سئوگی /sevɡi/ | sevgi /sevˈɟi/ | sevgü /sevɡy/ | sevgi /sevɟi/ | muhabbat /muhabbat/ | сюйюв /syjyv/ |
| Tim | ürek /yˈɾæc/ | اۆرک /yræk/ | üräk /yˈræk/ | yürek /jyrek/ | ürək /yɾæc/ | júrek /ʒyɾek/ | юрек /jyrek/ |
| Cây | ağaç /aˈʁatʃ/ | آغاج /ɑɣɑdʒ/ | aaç /aːtʃ/ | ığač /ɯɣatʃ/ | ağac /ɑɣɑdʒ/ | ag'ash /aʁaʃ/ | терек /terek/ |
| Nhà | ev /ev/ | ائو /ev/ | ev /ev/ | ev /ev/ | ev /ev/ | úy /yj/ | уьй /yj/ |
| Chó | it /it/ | ایت /it/ | köpek /køˈpek/ | it /it/ | it /ɪt/ | iyt /ijt/ | ит /it/ |
| Mèo | pišik /piˈʃic/ | پیشیک /piʃik/ | kedi /keˈdi/ | piši /piʃi/ | pişik /pɪʃɪc/ | pishik /piʃik/ | мишик /miʃik/ |
| Tay | el /el/ | اَل /æl/ | el /el/ | qol /qol/ | əl /æl/ | qol /qol/ | къол /qol/ |
| Mắt | göz /ɟøz/ | گؤز /ɡøz/ | göz /ɟøz/ | köz /køz/ | göz /ɟøz/ | kóz /køz/ | гёз /ɡøz/ |
| Xin chào | salam /saˈlam/ | سلام /sælam/ | selam /seˈlam/ | salām /salaːm/ | salam /sɑlɑm/ | salam /salam/ | ассаламу алейкум /asːalamu alejkum/ |
| Cảm ơn | sağ olun /sɑːʁ oˈlun/ | ساغ اول /saɣ ol/ | saa ol /saː ol/ | tabug /tabuɡ/ | təşəkkür /tæʃecːyɾ/ | rahmet /ɾaχmet/ | савбол /savbol/ |
| Một | bir /biɾ/ | بیر /bir/ | bir /bir/ | bir /bir/ | bir /bɪɾ/ | bir /biɾ/ | бир /bir/ |
| Tốt | yaxşı /jaxˈʃɯ/ | یاخشی /jaxʃɯ/ | ii /iː/ | yaqšı /jaqʃɯ/ | yaxşı /jɑxʃɯ/ | jaqsi /ʒaqsɯ/ | яхшы /jaχʃə/ |
Một phần của LangMap — dự án trực quan hóa ngôn ngữ. Đây là bản tóm tắt tĩnh, có thể thu thập; bản đồ tương tác cung cấp âm thanh phát âm, bộ lọc và chế độ xem địa cầu.