Mongghul

Lugha ya Monguor

Kimongolia

FamiliaKimongolia Wasemaji~50–100K wanaotumika HatiAlfabeti ya Kilatini (yenye msingi wa Pinyin), herufi 31, iliyoundwa miaka ya 1970–1980. Long Lugha rasmiSi lugha rasmi; Monguor (Tu) ni lugha ya kabila dogo inayotambuliwa nchini Uchina lakini haina hadhi rasmi. Kichina ndicho

Kimongghul, au Kimonguor cha Huzhu (ISO 639-3: mjg), ni lugha ya Kimongolia inayozungumzwa na takriban watu 50,000, hasa katika Kaunti Inayojitawala ya Watu wa Tu ya Huzhu, Qinghai, na katika jamii ndogo zaidi katika Gansu jirani, China. Inahusishwa na kabila la Tu linalotambuliwa rasmi nchini China, lakini inapaswa kutofautishwa na Kimangghuer cha Minhe, ambacho wanaisimu wengi hukichukulia kuwa lugha tofauti isiyoelewana nacho. Kimongghul ni lugha ambishi na kwa jumla ina mpangilio wa SOV; mawasiliano ya muda mrefu na Kitibeti cha Amdo na Kimandarini cha Kaskazini-Magharibi yamebadili sana msamiati na sarufi yake. Alfabeti isiyo rasmi ya Kilatini inayotegemea Pinyin ya Kichina iliundwa katika miaka ya 1980, lakini Kichina bado hutawala katika elimu na kusoma na kuandika. Idadi ya wasemaji na urithishaji vinapungua, na lugha hii iko hatarini.

Inakozungumzwa

Maneno 31 ya msingi katika Lugha ya Monguor

Maji

us

/ʊs/

Moto

gal

/ɡɑl/

Jua

naran

/ˈnɑrɑn/

Mwezi

sar

/sɑr/

Nyota

hudun

/xudun/

Mama

eej

/ˈeːʒ/

Baba

aav

/ˈaːv/

Mimi

bu

/pu/

Wewe

chi

/tɕi/

Jina

nere

/nerə/

Jicho

nüd

/ˈnʏd/

Mkono

gar

/ɡɑr/

Moyo

zürkh

/ˈzʏrkx/

Upendo

khairakh

/xaɪˈrɑx/

Mti

mod

/mɔd/

Nyumba

ger

/ɡer/

Mbwa

noxoi

/ˈnɔxɔɪ/

Paka

mulagsai

/mulɑɡˈsaɪ/

Kula

ide

/ˈide/

Kunywa

uu

/uː/

Moja

nige

/ˈniɡe/

Mbili

ghoor

/ɣoːr/

Habari

sain bain uu

/saɪn baɪn uː/

Asante

bayarlaa

/bɑjɑrˈlaː/

Nzuri

sain

/ˈsaɪn/

Ulinganishaji wa maneno

Imelinganishwa na lugha za Mongolic zinazohusiana

Maana Lugha ya MonguorKimongoliaKiyugur cha MasharikiKimongolia (Mongolia ya Ndani)KikalmykMongghulKimongolia cha Kale
Maji us /ʊs/ ус /us/ ус /us/ ᠤᠰᠤ /usu/ усн /usn/ usu /usu/ ᠤᠰᠤᠨ /usun/
Moto gal /ɡɑl/ гал /ɡal/ гал /ɡal/ ᠭᠠᠯ /ɡɑl/ гал /ɡal/ ghal /ʁal/ ᠭᠠᠯ /ɡal/
Jua naran /ˈnɑrɑn/ нар /nar/ нар /nar/ ᠨᠠᠷᠠ /nɑrɑ/ нарн /narn/ nara /nara/ ᠨᠠᠷᠠᠨ /naran/
Mwezi sar /sɑr/ сар /sar/ сар /sar/ ᠰᠠᠷᠠ /sɑrɑ/ сар /sar/ sara /sara/ ᠰᠠᠷᠠ /sara/
Nyota hudun /xudun/ од /ɔt/ ходэн /χoden/ ᠣᠳᠤᠨ /ɔtŋ̍/ одн /odn/ hodi /xoˈdi/ ᠣᠳᠣᠨ /odun/
Mama eej /ˈeːʒ/ ээж /eːdʒ/ ээж /eːʒ/ ᠡᠬᠡ /eχe/ ээҗ /eːdʒ/ ana /ana/ ᠡᠬᠡ /eke/
Baba aav /ˈaːv/ аав /aːw/ аава /ɑːva/ ᠠᠪᠤ /ɑβu/ аав /aːv/ ada /ada/ ᠡᠴᠢᠭᠡ /etʃiɡe/
Mimi bu /pu/ би /bi/ би /bi/ ᠪᠢ /bi/ би /bi/ bu /bu/ ᠪᠢ /bi/
Ukurasa 1/4

Sehemu ya LangMap — mradi wa kuonyesha lugha kwa picha. Huu ni muhtasari tuli unaoweza kutambaliwa; ramani shirikishi hutoa sauti ya matamshi, vichujio, na mwonekano wa dunia.