Santa

Lugha ya Dongxiang

Kimongolia

FamiliaKimongolia Wasemaji~250K Hatialfabeti ya Kilatini (rasmi uandishi kwa herufi za Kilatini tangu 2003); kwa jadi Kiarabu Lugha rasmiSi rasmi; lugha ya asili ya Uchina iliyo hatarini kutoweka

Dongxiang, ambayo pia huitwa Santa (ISO 639-3: sce), ni lugha ya Kimongolia inayozungumzwa hasa na Wadongxiang katika Mkoa wa Gansu, kaskazini-magharibi mwa China, hususan katika Wilaya ya Kujitawala ya Dongxiang na maeneo jirani. Idadi ya wazungumzaji hukadiriwa kwa kawaida kuwa 200,000–300,000, ingawa kuhamia kwa Kimandarini cha Kaskazini-Magharibi kumedhoofisha urithishaji wa lugha baina ya vizazi katika baadhi ya jamii. Mawasiliano ya muda mrefu na lugha za Kichina yameiumba sana Dongxiang: ina upatanisho mdogo wa vokali, haina urefu wa vokali wenye tofauti ya kifonimu, na msamiati pamoja na sintaksia yake imeathiriwa sana na Kichina. Unukuzi wa herufi za Kilatini ulioidhinishwa Gansu mwaka 1994 umetumiwa katika kamusi na majaribio ya elimu ya lugha mbili, huku baadhi ya wazungumzaji pia wakiandika lugha hiyo kwa hati ya Kiarabu iliyorekebishwa inayoitwa Xiao'erjing.

Inakozungumzwa

Maneno 31 ya msingi katika Lugha ya Dongxiang

Maji

usu

/usu/

Moto

qan

/qɑn/

Jua

naran

/nɑrən/

Mwezi

sara

/sɑrə/

Nyota

hodun

/hodun/

Mama

ana

/ɑnə/

Baba

ebuge

/ɛbuɡɛ/

Mimi

bi

/pi/

Wewe

chi

/tɕi/

Jina

niere

/niərə/

Jicho

udun

/udun/

Mkono

qa

/qɑ/

Moyo

selme

/sɛlmɛ/

Upendo

khotula-

/xoːtulə/

Mti

mutun

/mutun/

Nyumba

ger

/ɡɛr/

Mbwa

noghoi

/noɣəi/

Paka

bisalai

/biːsəlai/

Kula

ijie-

/iʥiə/

Kunywa

otsu-

/otʂɯ/

Moja

nie

/niə/

Mbili

ghua

/ʁua/

Habari

sain baina

/sain bainə/

Asante

baiarla

/bɑjɑrlə/

Nzuri

sain

/sain/

Ulinganishaji wa maneno

Imelinganishwa na lugha za Mongolic zinazohusiana

Maana Lugha ya DongxiangKimongolia (Mongolia ya Ndani)MongghulKimongoli cha katiLugha ya MonguorKimongolia cha KaleProto-Mongolic
Maji usu /usu/ ᠤᠰᠤ /usu/ usu /usu/ ᠤᠰᠤᠨ /usun/ us /ʊs/ ᠤᠰᠤᠨ /usun/ *usun /usun/
Moto qan /qɑn/ ᠭᠠᠯ /ɡɑl/ ghal /ʁal/ ᠭᠠᠯ /ɣal/ gal /ɡɑl/ ᠭᠠᠯ /ɡal/ *gal /gal/
Jua naran /nɑrən/ ᠨᠠᠷᠠ /nɑrɑ/ nara /nara/ ᠨᠠᠷᠠᠨ /naran/ naran /ˈnɑrɑn/ ᠨᠠᠷᠠᠨ /naran/ *naran /naran/
Mwezi sara /sɑrə/ ᠰᠠᠷᠠ /sɑrɑ/ sara /sara/ ᠰᠠᠷᠠ /sara/ sar /sɑr/ ᠰᠠᠷᠠ /sara/ *sara /sara/
Nyota hodun /hodun/ ᠣᠳᠤᠨ /ɔtŋ̍/ hodi /xoˈdi/ ᠬᠣᠳᠤᠨ /hodun/ hudun /xudun/ ᠣᠳᠣᠨ /odun/ *hodun /hodun/
Mama ana /ɑnə/ ᠡᠬᠡ /eχe/ ana /ana/ ᠡᠭᠡ /eke/ eej /ˈeːʒ/ ᠡᠬᠡ /eke/ *eke /eke/
Baba ebuge /ɛbuɡɛ/ ᠠᠪᠤ /ɑβu/ ada /ada/ ᠡᠴᠢᠭᠡ /etʃiɡe/ aav /ˈaːv/ ᠡᠴᠢᠭᠡ /etʃiɡe/ *ečige /ečige/
Mimi bi /pi/ ᠪᠢ /bi/ bu /bu/ ᠪᠢ /bi/ bu /pu/ ᠪᠢ /bi/ *bi /bi/
Ukurasa 1/4

Sehemu ya LangMap — mradi wa kuonyesha lugha kwa picha. Huu ni muhtasari tuli unaoweza kutambaliwa; ramani shirikishi hutoa sauti ya matamshi, vichujio, na mwonekano wa dunia.