Tu'un Sávi

Kimixteki cha Metlatónoc

Oto-Mangue

FamiliaOto-Mangue Wasemaji~25K HatiKilatini NchiMeksiko Lugha rasmiHapana kitaifa (inatambuliwa kama lugha ya taifa ya Meksiko chini ya LGDLPI ya 2003, yenye uhalali sawa na Kihispania katika eneo lake) Uhai wa lughailiyo katika hatari ISO 639-3mxv

Kimixtec cha Metlatónoc (jina la asili Tu'un Sávi, "Usemi wa Watu wa Mvua") ni aina ya Kimixtec ya eneo la La Montaña katika mashariki mwa Guerrero, Mexico, chenye wazungumzaji wapatao 25,000. Ni sehemu ya mkusanyiko wa lugha za Kimixtec za familia ya Otomanguean, na chashiriki asili moja na aina kadhaa za Kimixtec zisizoeleweka kwa kila mmoja zinazozungumzwa kote Oaxaca, Guerrero, na Puebla. Kama Kimixtec chote, ni cha toni (toni 3 zinazotofautisha) na chenye mtindo wa kipekee wa ushairi wa beti-pacha wa Kimixtec unaotumika katika hotuba za kiibada. Wazungumzaji wa Metlatónoc wanakabiliwa na shinikizo kali la uhamiaji — wengi ni vibarua wa kilimo wa msimu kaskazini mwa Mexico na California, Marekani, ambapo wanaunda jamii muhimu ya wenyeji walioko ughaibuni inayojipanga chini ya Frente Indígena de Organizaciones Binacionales (FIOB).

Inakozungumzwa

Maneno 31 ya msingi katika Kimixteki cha Metlatónoc

Maji

ndute

/ndute/

Moto

ñu'un

/ɲuʔun/

Jua

nikandii

/nikandiː/

Mwezi

yoo

/joː/

Nyota

kimi

/kimi/

Mama

na'án

/naʔán/

Baba

tatá

/tatá/

Mimi

yuʼu

/juʔu/

Wewe

yoʼo

/joʔo/

Jina

sivi

/siβi/

Jicho

nduchi

/ndutʃi/

Mkono

nda'a

/ndaʔa/

Moyo

ini

/ini/

Upendo

kunduu ini

/kundúː iniʔ/

Mti

itun

/itun/

Nyumba

ve'e

/βeʔe/

Mbwa

tina

/tina/

Paka

vilu

/βilu/

Kula

kasi

/kasi/

Kunywa

kohó

/koʔó/

Moja

i'in

/iʔin/

Mbili

uu

/uː/

Habari

sa'a

/saʔa/

Asante

tatu'un

/tatuʔun/

Nzuri

va'a

/βaʔa/

Vyanzo

Ulinganishaji wa maneno

Imelinganishwa na lugha za Otomanguean zinazohusiana

Maana Kimixteki cha MetlatónocKimixtecKimixtec cha MixtepecKipintupi-LuritjaKiuspantekoKipitjantjatjaraKicora
Maji ndute /ndute/ ndute /ndute/ ndute /ndute/ kapi /kapi/ jaʼ /haʔ/ kapi /kapi/ hapɨn /hapɨn/
Moto ñu'un /ɲuʔun/ ñu'u /ɲuʔu/ ñu'u /ɲuʔu/ waru /waɻu/ qʼaqʼ /qʼaqʼ/ waru /waɻu/ ta'ai /taʔai/
Jua nikandii /nikandiː/ nikandii /nikandiː/ nikan /nikan/ tjintu /cintu/ qʼiij /qʼiːh/ tjintu /cintu/ tahaapuá /tahaːpwa/
Mwezi yoo /joː/ yoo /joː/ yoo /joː/ pira /piɻa/ ikʼ /ikʼ/ pira /piɻa/ mɨhka /mɨhka/
Nyota kimi /kimi/ kimi /kimi/ kimi /kimi/ kililpi /kiˈlilpi/ ch'umil /tʃʼumil/ kililpil /kiˈlilpil/ sɨɨrabe /sɨːˈrabe/
Mama na'án /naʔán/ na'án /naʔán/ na'án /naʔán/ ngunytju /ŋuɲcu/ nan /nan/ ngunytju /ŋuɲcu/ naana /naːna/
Baba tatá /tatá/ tatá /tatá/ tatá /tatá/ mama /mama/ tat /tat/ mama /mama/ hahuá /hahwa/
Mimi yuʼu /juʔu/ ruʼu /ɾuʔu/ ruʼu /ɾuʔu/ ngayulu /ŋajulu/ in /in/ ngayulu /ŋajulu/ neʼu /ˈneʔu/
Ukurasa 1/4

Sehemu ya LangMap — mradi wa kuonyesha lugha kwa picha. Huu ni muhtasari tuli unaoweza kutambaliwa; ramani shirikishi hutoa sauti ya matamshi, vichujio, na mwonekano wa dunia.