ދިވެހިބަސް
Kidhivehi
Kihindi-Aria
Dhivehi (Kimaldivi) ni lugha rasmi ya Maldivi na lugha ya Kihindi-Aryan iliyoko kusini kabisa. Wazungumzaji ~340,000; tawi la Kisiwa lilisitawi katika Maldivi na Kisiwa cha Minicoy (India) kwa kipindi cha milenia moja ya kutengwa kiasi. Lina uhusiano wa karibu na Kisinhala (zote mbili zinashiriki asili ya pamoja ya Kimaldivi-Kisinhala). Hutumia hati ya kipekee ya Thaana (iliyobuniwa karne ya 18) — huandikwa kutoka kulia kwenda kushoto na ni mashuhuri kwa kutumia alama za kihesabu zenye asili ya Kiarabu kama maumbo ya msingi ya konsonanti. Msamiati mwingi wa mkopo kutoka Kiarabu kutokana na Uislamu (dini ya taifa tangu 1153) na Kiingereza kutoka enzi ya ulinzi wa Uingereza.
Inakozungumzwa
Maneno 31 ya msingi katika Kidhivehi
Maji
ފެން
/fen/
Moto
އަލިފާން
/alifaːn/
Jua
އިރު
/iru/
Mwezi
ހަނދު
/handu/
Nyota
ތަރި
/t̪ari/
Mama
މަންމަ
/mamma/
Baba
ބައްޕަ
/bappa/
Mimi
އަހަރެން
/aharen/
Wewe
ކަލޭ
/kaleː/
Jina
ނަން
/nan/
Jicho
ލޯ
/loː/
Mkono
އަތް
/at/
Moyo
ހިތް
/hit/
Upendo
ލޯބި
/loːbi/
Mti
ގަސް
/ɡas/
Nyumba
ގެ
/ɡe/
Mbwa
ކުއްތާ
/kutːaː/
Paka
ބުޅާ
/buɭaː/
Kula
ކެއުން
/keun/
Kunywa
ބުއިން
/buin/
Moja
އެކެއް
/ekeʔ/
Mbili
ދެ
/d̪e/
Habari
އައްސަލާމް ޢަލައިކުމް
/assalaːmu alaikum/
Asante
ޝުކުރިއްޔާ
/ʃukurijjaː/
Nzuri
ރަނގަޅު
/raŋɡaɭu/
Kekeo
ކޮވެލި
/koʋeli/
Kompyuta
ކޮމްޕިއުޓަރު
/kompiuʈaɾu/
Dopamini
ޑޯޕަމީން
/ɖoːpamiːn/
Vyanzo
Ulinganishaji wa maneno
Imelinganishwa na lugha za Indo-Aryan zinazohusiana
| Maana | Kidhivehi | Kirohingya | Kisylheti | Kichittagong | Kiurdu | Kihindko | Kibengali |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Maji | ފެން /fen/ | fani /fani/ | পানি /pani/ | ফানি /fani/ | پانی /paːniː/ | پانی /paːniː/ | জল /dʒɔl/ |
| Moto | އަލިފާން /alifaːn/ | aág /aːɡ/ | আগুন /aɡun/ | আগ্যন /aɡːon/ | آگ /aːɡ/ | اگ /aɡ/ | আগুন /aɡun/ |
| Jua | އިރު /iru/ | beil /beil/ | সুরুজ /suruz/ | সূর্য /surdʒo/ | سورج /suːɾədʒ/ | سورج /soːradʒ/ | সূর্য /ʃuɾdʒo/ |
| Mwezi | ހަނދު /handu/ | sán /sãn/ | চান /tʃan/ | চান /tʃan/ | چاند /tʃãːd/ | چن /tʃan/ | চাঁদ /tʃãːd/ |
| Nyota | ތަރި /t̪ari/ | tara /tara/ | তারা /tara/ | তারা /tara/ | ستارہ /sɪt̪aːɾaː/ | تارا /t̪aːɾaː/ | তারা /t̪aɾa/ |
| Mama | މަންމަ /mamma/ | maa /maː/ | মা /ma/ | মা /ma/ | ماں /mãː/ | ماں /mãː/ | মা /ma/ |
| Baba | ބައްޕަ /bappa/ | baba /baba/ | বাফ /baf/ | বাফ /baf/ | والد /vaːlid/ | پیو /pju/ | বাবা /baba/ |
| Mimi | އަހަރެން /aharen/ | añí /ãɲi/ | আমি /ami/ | আঁই /ãi/ | میں /mɛ̃ː/ | میں /mɛ̃ː/ | আমি /ami/ |
| Wewe | ކަލޭ /kaleː/ | tuñí /tuɲi/ | তুই /tui/ | তুঁই /tũi/ | تم /t̪ʊm/ | تُوں /t̪ũː/ | তুমি /t̪umi/ |
| Jina | ނަން /nan/ | nam /nam/ | নাম /nam/ | নাম /nam/ | نام /naːm/ | ناں /nãː/ | নাম /nam/ |
| Jicho | ލޯ /loː/ | suk /suk/ | ছকু /ʃoku/ | চোক /tʃɔk/ | آنکھ /ãːkʰ/ | اکھ /akːʰ/ | চোখ /tʃokʰ/ |
| Mkono | އަތް /at/ | hát /hat/ | হাত /hat/ | আত /at/ | ہاتھ /haːtʰ/ | ہتھ /hattʰ/ | হাত /hat/ |
| Moyo | ހިތް /hit/ | dil /dil/ | দিল /dil/ | মন /mon/ | دل /dil/ | دل /dil/ | হৃদয় /hɾidɔe̯/ |
| Upendo | ލޯބި /loːbi/ | muhabbat /muhabːat/ | মহব্বত /mohobbot/ | মাইয়া /majːa/ | محبت /mʊhəbːət/ | پیار /pjaːr/ | ভালোবাসা /bʱalobaʃa/ |
| Mti | ގަސް /ɡas/ | gas /ɡas/ | গাছ /ɡatʃʰ/ | গাছ /ɡatʃʰ/ | درخت /daɾaxt/ | درخت /daɾaxt/ | গাছ /ɡatʃʰ/ |
| Nyumba | ގެ /ɡe/ | gór /ɡɔr/ | ঘর /ɡʱor/ | গর /ɡɔr/ | گھر /ɡʱaɾ/ | گھر /ɡʱar/ | বাড়ি /baɽi/ |
| Mbwa | ކުއްތާ /kutːaː/ | kúkkur /kukːur/ | কুত্তা /kuttʰa/ | কুত্তা /kutːa/ | کتا /kutːaː/ | کتا /kuttaː/ | কুকুর /kukuɾ/ |
| Paka | ބުޅާ /buɭaː/ | bilai /bilai/ | বিলাই /bilai/ | বিলাই /bilaj/ | بلی /bilːiː/ | بلی /billi/ | বিড়াল /biɽal/ |
| Kula | ކެއުން /keun/ | háwa /haːwa/ | খাইন /xaɪn/ | খাওয়া /kʰaɔwa/ | کھانا /kʰaːnaː/ | کھانا /kʰaːnaː/ | খাওয়া /kʰaoa/ |
| Kunywa | ބުއިން /buin/ | piya /pija/ | ফিন /fin/ | ফিওয়া /fiɔwa/ | پینا /piːnaː/ | پینا /piːnaː/ | পান করা /pan kɔɾa/ |
| Moja | އެކެއް /ekeʔ/ | ek /ek/ | এক /ek/ | এক /ek/ | ایک /eːk/ | اک /ik/ | এক /ɛk/ |
| Mbili | ދެ /d̪e/ | dui /dui/ | দুই /dui/ | দুই /dui/ | دو /d̪oː/ | دو /d̪oː/ | দুই /d̪ui/ |
| Habari | އައްސަލާމް ޢަލައިކުމް /assalaːmu alaikum/ | assalam /assalam/ | আদাব /adab/ | আদাব /adab/ | السلام علیکم /əsːalaːm əlaɪkʊm/ | اسلام علیکم /assalaːmu ʕalaikum/ | নমস্কার /nɔmɔʃkaɾ/ |
| Asante | ޝުކުރިއްޔާ /ʃukurijjaː/ | shukoría /ʃukria/ | শুকরিয়া /ʃukria/ | শুকরিয়া /ʃukrija/ | شکریہ /ʃukrijaː/ | شکریہ /ʃukrija/ | ধন্যবাদ /dʱonnobad/ |
| Nzuri | ރަނގަޅު /raŋɡaɭu/ | bála /baːla/ | ভালা /bʱala/ | ফাল্লে /falːe/ | اچھا /atʃːʰaː/ | چنگا /tʃəŋɡaː/ | ভালো /bʱalo/ |
| Kekeo | ކޮވެލި /koʋeli/ | kuilá /kuiˈla/ | — | কোগিল /koˈɡil/ | کوئل /koːjal/ | — | কোকিল /koːkil/ |
| Kompyuta | ކޮމްޕިއުޓަރު /kompiuʈaɾu/ | — | — | — | کمپیوٹر /kəm.pjuː.ʈəɾ/ | — | কম্পিউটার /kɔmpiu̯ʈaɾ/ |
| Dopamini | ޑޯޕަމީން /ɖoːpamiːn/ | — | — | — | ڈوپامین /ɖoːpaːˈmiːn/ | — | ডোপামিন /ɖopamin/ |
Sehemu ya LangMap — mradi wa kuonyesha lugha kwa picha. Huu ni muhtasari tuli unaoweza kutambaliwa; ramani shirikishi hutoa sauti ya matamshi, vichujio, na mwonekano wa dunia.