Lakȟótiyapi
Kilakota
Siouan
Kilakota ni lugha ya kabila la Sioux Teton. Wasemaji wenye ufasaha ni wazee tu; iko hatarini sana na ni mada ya programu kubwa za uhuishaji. Maandishi sanifu hutumia ȟ kwa /ʁ/, č kwa /tʃ/, na mstari juu kuonyesha konsonanti zenye pumzi.
Inakozungumzwa
Maneno 20 ya msingi katika Kilakota
Maji
mní
/mní/
Moto
pȟéta
/pˣéta/
Jua
wí
/wí/
Mwezi
haŋhépi wí
/haŋhépi wí/
Mama
iná
/iná/
Baba
até
/até/
Kula
yúta
/júta/
Kunywa
yatkáŋ
/jatkáŋ/
Upendo
thečhíȟila
/tʰetʃʰíxila/
Moyo
čhaŋté
/tʃʰaŋté/
Mti
čháŋ
/tʃʰáŋ/
Nyumba
thípi
/tʰípi/
Mbwa
šúŋka
/ʃúŋka/
Paka
igmúŋke
/iɡmúŋke/
Mkono
napé
/napé/
Jicho
ištá
/iʃtá/
Habari
háu
/háu/
Asante
philámayaye
/pʰilámajaje/
Moja
waŋží
/waŋʒí/
Nzuri
wašté
/waʃté/
Vyanzo
Ulinganishaji wa maneno
Imelinganishwa na lugha za Siouan zinazohusiana
| Maana | Kilakota | Kidakota | Kiosage | Kihurri | Kiawajun | Kinahuatl cha Guerrero | Kijuhoan |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Maji | mní /mní/ | mní /mní/ | ni /ni/ | 𒅆𒂊 /ʃie/ | yumi /jumi/ | atl /atɬ/ | gǃú /ᶢǃú/ |
| Moto | pȟéta /pˣéta/ | phéta /pʰéta/ | péje /péʒe/ | 𒋫𒌅 /tatu/ | úkam /úkam/ | tletl /tɬetɬ/ | dahm /dã̀m/ |
| Jua | wí /wí/ | aŋpétuwí /aŋpétuwí/ | mį́ /mĩ́/ | 𒅆𒈨𒄀 /ʃimeɡi/ | etsá /etsá/ | tonatih /tonatih/ | ǃhúí /ᵑǃʰúí/ |
| Mwezi | haŋhépi wí /haŋhépi wí/ | haŋyétuwí /haŋjétuwí/ | mį́ hǫ́bre /mĩ́ hṍbɾe/ | 𒆪𒋢𒄴 /kuʃuh/ | nántu /nántu/ | metztli /metstɬi/ | nǁháí /ᵑǁʰáí/ |
| Mama | iná /iná/ | iná /iná/ | iną́ /inã́/ | 𒂊𒈾 /ena/ | dukú /dukú/ | nanan /nanan/ | taqe /tàʔè/ |
| Baba | até /até/ | até /até/ | indáce /indátse/ | 𒀜𒋫𒀀𒄿 /attai/ | apá /apá/ | tatah /tatah/ | ba /bà/ |
| Kula | yúta /júta/ | yúta /júta/ | ðatʰé /ðatʰé/ | 𒄠 /am/ | yuwámu /juwámu/ | tlakua /tɬakʷa/ | ǃʼám /ǃʼám/ |
| Kunywa | yatkáŋ /jatkáŋ/ | yatkáŋ /jatkáŋ/ | iðátʰǫ /iðátʰũ/ | 𒈾𒄴𒉿 /nahw/ | úmag /úmaɡ/ | atli /atɬi/ | kxʼáí /kxʼái/ |
| Upendo | thečhíȟila /tʰetʃʰíxila/ | thečhíȟida /tʰetʃʰíχida/ | ðakʰíðe /ðakʰíðe/ | 𒋫𒁺 /tadu/ | amaja /amaha/ | tlazohtla /tɬasoʔtɬa/ | ǀʼán /ǀʼán/ |
| Moyo | čhaŋté /tʃʰaŋté/ | čhaŋté /tʃʰaŋté/ | náⁿʒe /nãʒe/ | 𒋾𒊭 /tiʃa/ | anéntai /anɛ́ntaj/ | yolotl /jolotɬ/ | ǂʼàn /ǂʼàn/ |
| Mti | čháŋ /tʃʰáŋ/ | čháŋ /tʃʰáŋ/ | žą́ /ʒã́/ | 𒋫𒁉 /tappi/ | númi /númi/ | kuauitl /kʷawitl/ | ǃaìh /ǃaìh/ |
| Nyumba | thípi /tʰípi/ | thípi /tʰípi/ | cí /tsí/ | 𒅁𒊑 /ipri/ | jegámu /heɡámu/ | kalli /kalːi/ | tjù /tʃù/ |
| Mbwa | šúŋka /ʃúŋka/ | šúŋka /ʃúŋka/ | šǫ́ke /ʃṍke/ | 𒅕𒈠 /irma/ | yawá /jawá/ | itzcuintli /itskʷintli/ | ǂhòã /ᵑǂʰòã/ |
| Paka | igmúŋke /iɡmúŋke/ | igmúŋ /iɡmúŋ/ | įgðǫíka /ĩɡðũíka/ | 𒊭𒉿𒍣 /ʃawazi/ | micha /mitʃa/ | miston /miston/ | ǃhòè /ᵑǃʰòè/ |
| Mkono | napé /napé/ | napé /napé/ | nǫbé /nũbé/ | 𒋗𒉌 /ʃuni/ | uwéj /uwéh/ | mahpi /mahpi/ | ǃʼau /ǃʼau/ |
| Jicho | ištá /iʃtá/ | ištá /iʃtá/ | ištá /ɪʃtá/ | 𒅆𒉌 /ʃini/ | jíi /híː/ | ixtli /iʃtli/ | ǃʼàqè /ᶢǃʼàʔè/ |
| Habari | háu /háu/ | háu /háu/ | Háwe /háwe/ | 𒄭𒇻 /hilːu/ | pujámek /puhámɛk/ | niltze /niltse/ | mí kúrùwà /mí kúrùwà/ |
| Asante | philámayaye /pʰilámajaje/ | pidámayaye /pidámajaje/ | Wíbthaxube /wíbθaxube/ | 𒀀𒅆 /aʃi/ | see /sɛː/ | tlazohcamati /tɬasoʔkamati/ | mí ǁʼàmà /mí ǁʼàmà/ |
| Moja | waŋží /waŋʒí/ | waŋžidaŋ /waŋʒidaŋ/ | wį́xci /wĩ́xtsi/ | 𒊭 /ʃa/ | makichik /makitʃik/ | ce /se/ | nǀèʼè /ᵑǀèʼè/ |
| Nzuri | wašté /waʃté/ | wašté /waʃté/ | ðą́ /ðã́/ | 𒀀𒍣 /aʦi/ | ímia /ímia/ | kuajli /kʷahli/ | ǀʼàn /ǀʼàn/ |
Sehemu ya LangMap — mradi wa kuonyesha lugha kwa picha. Huu ni muhtasari tuli unaoweza kutambaliwa; ramani shirikishi hutoa sauti ya matamshi, vichujio, na mwonekano wa dunia.