Kingäbere

Kingäbere (pia huitwa Guaymí au Movere) ni lugha ya familia ya Chibcha yenye wasemaji wengi zaidi, ikizungumzwa na takribani watu 170,000 wa jamii ya Ngäbe nchini Panama na Costa Rica. Familia ya Chibcha (lugha hai zapata 14, jumla ya wasemaji wapatao 300,000) hapo zamani ilitawala shingo ya nchi kati ya Costa Rica na Panama pamoja na kaskazini mwa Colombia na Venezuela kabla ya ushindi wa Wahispania; ingawa Kingäbere kina wasemaji wengi zaidi, si lugha pekee ya Chibcha inayostawi leo — Kiguna (Kuna), chenye wasemaji zaidi ya 60,000 na hadhi rasmi katika Guna Yala, nacho kinarithishwa kwa bidii. Comarca ya Ngäbe-Buglé (1997, iliyopanuliwa 2008) ni mojawapo ya maeneo makubwa zaidi yanayosimamiwa na wenyeji katika Amerika ya Kusini. Kiisimu, Kingäbere kina sifa za kawaida za Chibcha: vizuiwa vyenye unazali-awali, mfumo tata wa irabu, na mpangilio wa maneno SOV. Uhifadhi wa lugha unaendelea kwa bidii kupitia elimu ya lugha mbili na matangazo ya redio ya Comarca.