Wam
Kimisak
Barbacoan
Misak (autonymously Wam, also known as Guambiano) is a Barbacoan language of southwestern Colombia, spoken by around 25,000 indigenous Misak people in the Cauca Department, primarily in the Misak Resguardo de Guambía at Silvia, Cauca. Linguistically, Misak is part of the Barbacoan family alongside Awa Pit (kwi) of Colombia/Ecuador, Cha'palaa (cbi) of Ecuador, and Tsafiki (cof) of Ecuador. The Misak are notable for their strong cultural autonomy and distinctive cultural traditions, including their hat-wearing tradition and their political activism — the Misak community has been one of the most prominent indigenous voices in Colombian national politics since the 1970s, with leaders like Lorenzo Muelas serving in the 1991 Constitutional Assembly that recognized indigenous rights in the new Colombian Constitution.
Inakozungumzwa
Maneno 20 ya msingi katika Kimisak
Maji
unø
/unø/
Moto
nipi
/nipi/
Jua
shi
/ʃi/
Mwezi
atru
/atɾu/
Mama
mama
/mama/
Baba
tata
/tata/
Kula
mɵ
/mɵ/
Kunywa
ushi
/uʃi/
Upendo
kausrap
/kawsɾap/
Moyo
mun
/mun/
Mti
yu
/ju/
Nyumba
ya
/ja/
Mbwa
kuchi
/kutʃi/
Paka
mishi
/miʃi/
Mkono
mar
/maɾ/
Jicho
kab
/kab/
Habari
ma'rik
/maʔɾik/
Asante
payn
/pajn/
Moja
kan
/kan/
Nzuri
kausrik
/kawsɾik/
Vyanzo
Ulinganishaji wa maneno
Imelinganishwa na lugha za Barbacoan zinazohusiana
| Maana | Kimisak | Kiaymara | Kikecha cha Cuzco | Kikecha cha Ayacucho | Kimaquiritari | Kipapiamento | Kikechua |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Maji | unø /unø/ | uma /uma/ | unu /unu/ | yaku /jaku/ | tuna /tuna/ | awa /awa/ | yaku /jaku/ |
| Moto | nipi /nipi/ | nina /nina/ | nina /nina/ | nina /nina/ | kayuwane /kajuwane/ | kandela /kandela/ | nina /nina/ |
| Jua | shi /ʃi/ | inti /inti/ | inti /inti/ | inti /inti/ | shi /ʃi/ | solo /solo/ | inti /inti/ |
| Mwezi | atru /atɾu/ | phaxsi /pʰaχsi/ | killa /kiʎa/ | killa /kiʎa/ | nuna /nuna/ | luna /luna/ | killa /kiʎa/ |
| Mama | mama /mama/ | mama /mama/ | mama /mama/ | mama /mama/ | ñawi /ɲawi/ | mama /mama/ | mama /mama/ |
| Baba | tata /tata/ | tata /tata/ | tayta /tajta/ | tayta /tajta/ | baba /baba/ | tata /tata/ | tayta /tajta/ |
| Kula | mɵ /mɵ/ | manqʼaña /manqʼaɲa/ | mikhuy /mikʰuj/ | mikuy /mikuj/ | äsuukai /ɨsuːkai/ | kome /kome/ | mikhuy /mikʰuj/ |
| Kunywa | ushi /uʃi/ | umaña /umaɲa/ | upyay /upjaj/ | upyay /upjaj/ | äsoojai /ɨsoːʒai/ | bebe /bebe/ | upyay /upjaj/ |
| Upendo | kausrap /kawsɾap/ | munasiña /munasiɲa/ | munay /munaj/ | kuyay /kujaj/ | ekädäkä /ekɨdɨkɨ/ | amor /amor/ | munay /munaj/ |
| Moyo | mun /mun/ | chuyma /tʃujma/ | sunqu /suŋqu/ | sunqu /suŋqu/ | eyiwekä /ejiwekɨ/ | kurason /kurason/ | sunqu /suŋqu/ |
| Mti | yu /ju/ | quqa /quqa/ | sachʼa /satʃʼa/ | sacha /satʃa/ | eyu /eju/ | palu /palu/ | sacha /satʃa/ |
| Nyumba | ya /ja/ | uta /uta/ | wasi /wasi/ | wasi /wasi/ | ätta /ɨtːa/ | kas /kas/ | wasi /wasi/ |
| Mbwa | kuchi /kutʃi/ | anu /anu/ | allqu /aʎqu/ | allqu /aʎqu/ | kaikutshi /kaikutʃi/ | kacho /katʃo/ | allqu /aʎqu/ |
| Paka | mishi /miʃi/ | phisi /pʰisi/ | misi /misi/ | michi /mitʃi/ | mishi /miʃi/ | pushi /puʃi/ | misi /misi/ |
| Mkono | mar /maɾ/ | ampara /ampaɾa/ | maki /maki/ | maki /maki/ | eñä /eɲɨ/ | man /man/ | maki /maki/ |
| Jicho | kab /kab/ | nayra /najɾa/ | ñawi /ɲawi/ | ñawi /ɲawi/ | enu /enu/ | wowo /wowo/ | ñawi /ɲawi/ |
| Habari | ma'rik /maʔɾik/ | kamisaki /kamisaki/ | rimaykullayki /rimajkuʎajki/ | napaykullayki /napajkuʎajki/ | etämä /etɨmɨ/ | bon dia /bon dia/ | allillanchu /aʎiʎantʃu/ |
| Asante | payn /pajn/ | yuspagara /juspaɣaɾa/ | añay /aɲaj/ | añay /aɲaj/ | enaña /enaɲa/ | danki /daŋki/ | sulpayki /sulpajki/ |
| Moja | kan /kan/ | maya /maja/ | huk /huk/ | huk /huk/ | toune /toune/ | un /un/ | huk /huk/ |
| Nzuri | kausrik /kawsɾik/ | suma /suma/ | allin /aʎin/ | allin /aʎin/ | kataajai /kataːʒai/ | bon /bon/ | allin /aʎin/ |
Sehemu ya LangMap — mradi wa kuonyesha lugha kwa picha. Huu ni muhtasari tuli unaoweza kutambaliwa; ramani shirikishi hutoa sauti ya matamshi, vichujio, na mwonekano wa dunia.