siSwati
Kiswati
Atlantiki-Kongo (Kibantu, Nguni)
Kiswati (siSwati) ni lugha ya kitaifa ya Eswatini na mojawapo ya lugha 11 rasmi za Afrika Kusini. Ni lugha ya Kibantu ya tawi la Nguni, yenye uhusiano wa karibu na Kizulu, Kixhosa, na Kindebele; pia ina aina nne za sauti za kufyatua (clicks) zilizokopwa kutoka lugha za Khoisan.
Inakozungumzwa
Maneno 31 ya msingi katika Kiswati
Maji
emanti
/emanti/
Moto
umlilo
/umlilo/
Jua
lilanga
/lilaŋɡa/
Mwezi
inyanga
/iɲaŋɡa/
Nyota
inkhanyeti
/iŋkʰaɲeti/
Mama
make
/make/
Baba
babe
/ɓaɓe/
Mimi
mine
/míne/
Wewe
wena
/wéna/
Jina
libito
/libiːto/
Jicho
liso
/liso/
Mkono
sandla
/sandɮa/
Moyo
inhlitiyo
/inɬitijo/
Upendo
lutsandvo
/lutsandwo/
Mti
sihlahla
/siɬaɬa/
Nyumba
indlu
/indɮu/
Mbwa
inja
/indʒa/
Paka
likati
/likati/
Kula
kudla
/kuɮa/
Kunywa
kunatsa
/kunatsa/
Moja
kunye
/kuɲe/
Mbili
kubili
/kubiːli/
Habari
sawubona
/sawuɓona/
Asante
ngiyabonga
/ŋijaɓoŋɡa/
Nzuri
kuhle
/kuɬe/
Kekeo
phezukwemkhono
/pʰɛzukwɛmˈkʰono/
Ulinganishaji wa maneno
Imelinganishwa na lugha za Atlantic-Congo (Bantu, Nguni) zinazohusiana
| Maana | Kiswati | Kizulu | Kindebele cha Kaskazini | Kindebele cha Kusini | Kixhosa | Kilozi | Kitsonga |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Maji | emanti /emanti/ | amanzi /amanzi/ | amanzi /amanzi/ | amanzi /amanzi/ | amanzi /amaːnzi/ | mezi /mezi/ | mati /mati/ |
| Moto | umlilo /umlilo/ | umlilo /umlilo/ | umlilo /umlilo/ | umlilo /umlilo/ | umlilo /umlilo/ | mulilo /mulilo/ | ndzilo /ndzilo/ |
| Jua | lilanga /lilaŋɡa/ | ilanga /ilaŋɡa/ | ilanga /ilaŋɡa/ | ilanga /ilaŋɡa/ | ilanga /ilaːŋɡa/ | lizazi /lizazi/ | dyambu /dʒambu/ |
| Mwezi | inyanga /iɲaŋɡa/ | inyanga /iɲaŋɡa/ | inyanga /iɲaŋɡa/ | inyanga /iɲaŋɡa/ | inyanga /iɲaːŋɡa/ | kweli /kweli/ | n'weti /ŋweti/ |
| Nyota | inkhanyeti /iŋkʰaɲeti/ | inkanyezi /iŋkaˈɲeːzi/ | inkanyezi /iŋkaɲezi/ | inkwenkwezi /iŋkʷeŋkʷezi/ | inkwenkwezi /iŋkʷeŋkʷezi/ | naleli /naleli/ | nyeleti /ɲeleti/ |
| Mama | make /make/ | umama /umama/ | umama /umama/ | umma /umma/ | umama /umaːma/ | ma /ma/ | manana /manana/ |
| Baba | babe /ɓaɓe/ | ubaba /uɓaɓa/ | ubaba /uɓaɓa/ | ubaba /uɓaɓa/ | utata /utaːta/ | ndate /ndate/ | tatana /tatana/ |
| Mimi | mine /míne/ | mina /ˈmiːna/ | mina /mina/ | mina /mina/ | mna /mna/ | na /na/ | mina /mina/ |
| Wewe | wena /wéna/ | wena /ˈweːna/ | wena /wena/ | wena /wena/ | wena /wena/ | wena /wena/ | wena /wena/ |
| Jina | libito /libiːto/ | igama /iˈɡaːma/ | ibizo /ibizo/ | ibizo /ibizo/ | igama /iɡaːma/ | libizo /libizo/ | vito /vito/ |
| Jicho | liso /liso/ | iso /iso/ | ilihlo /iliɬo/ | ihlo /iɬo/ | iliso /iliso/ | liito /liːto/ | tihlo /tiɬo/ |
| Mkono | sandla /sandɮa/ | isandla /isandɮa/ | isandla /isandɮa/ | isandla /isandɮa/ | isandla /isandɮa/ | lizoho /lizoho/ | voko /voko/ |
| Moyo | inhlitiyo /inɬitijo/ | inhliziyo /inɬizijo/ | inhliziyo /inɬizijo/ | ihliziyo /iɬizijo/ | intliziyo /intɬizijo/ | pilu /pilu/ | mbilu /mbilu/ |
| Upendo | lutsandvo /lutsandwo/ | uthando /utʰando/ | uthando /utʰando/ | ithando /itʰando/ | uthando /utʰando/ | lilato /lilato/ | rirhandzu /riɾandzu/ |
| Mti | sihlahla /siɬaɬa/ | isihlahla /isiɬaɬa/ | isihlahla /isiɬaɬa/ | umuthi /umutʰi/ | umthi /umtʰi/ | kota /kota/ | nsinya /nsiɲa/ |
| Nyumba | indlu /indɮu/ | indlu /indɮu/ | indlu /indɮu/ | indlu /indɮu/ | indlu /indɮu/ | ndu /ndu/ | yindlu /jindɮu/ |
| Mbwa | inja /indʒa/ | inja /indʒa/ | inja /indʒa/ | inja /indʒa/ | inja /indʒa/ | nja /ndʒa/ | mbyana /mbjana/ |
| Paka | likati /likati/ | ikati /ikati/ | ikati /ikati/ | ikati /ikati/ | ikati /ikati/ | kaze /kaze/ | mangoyi /maŋɡoji/ |
| Kula | kudla /kuɮa/ | ukudla /ukuɮa/ | ukudla /ukuɮa/ | ukudla /ukuɮa/ | ukutya /ukutʲa/ | kuca /kutsa/ | ku dya /ku dʒa/ |
| Kunywa | kunatsa /kunatsa/ | ukuphuza /ukupʰuza/ | ukunatha /ukunatʰa/ | ukusela /ukusela/ | ukusela /ukusɛla/ | kunwa /kunwa/ | ku nwa /ku nwa/ |
| Moja | kunye /kuɲe/ | kunye /kuɲe/ | nye /ɲe/ | nye /ɲe/ | inye /iɲɛ/ | nyinwi /ɲiŋʷi/ | rin'we /riŋwe/ |
| Mbili | kubili /kubiːli/ | kubili /kuˈɓili/ | kubili /kubili/ | kubili /kubili/ | mbini /mbiːni/ | peli /peli/ | mbirhi /mbiri/ |
| Habari | sawubona /sawuɓona/ | sawubona /sawuɓona/ | salibonani /saliɓonani/ | lotjhani /lotʃʰani/ | molo /molo/ | eni sha /ɛni ʃa/ | avuxeni /avuʃeni/ |
| Asante | ngiyabonga /ŋijaɓoŋɡa/ | ngiyabonga /ŋɡijaɓoŋɡa/ | ngiyabonga /ŋijaɓoŋɡa/ | ngiyathokoza /ŋijatʰokoza/ | enkosi /ɛnkosi/ | nitumezi /nitumezi/ | inkomu /iŋkomu/ |
| Nzuri | kuhle /kuɬe/ | kuhle /kuɬe/ | kuhle /kuɬe/ | kuhle /kuɬe/ | lungile /luŋɡilɛ/ | nde /nde/ | kahle /kaɬe/ |
| Kekeo | phezukwemkhono /pʰɛzukwɛmˈkʰono/ | uphezukomkhono /upʰɛzukomˈkʰono/ | inkanku /iⁿˈkaŋku/ | — | uphezukomkhono /upʰɛzukomˈkʰono/ | — | ngwafalantala /ŋʷafalanˈtala/ |
Sehemu ya LangMap — mradi wa kuonyesha lugha kwa picha. Huu ni muhtasari tuli unaoweza kutambaliwa; ramani shirikishi hutoa sauti ya matamshi, vichujio, na mwonekano wa dunia.