Nawat
Пипиль
Юто-ацтекская
Нават (также называемый пипиль, самоназвание Nawat) — науанский юто-ацтекский язык, происходящий от говоривших на классическом науатле мигрантов, которые переселились на юг из центральной Мексики в Сальвадор около 800-900 годов н. э. Народ пипиль, говорящий на навате, сохранял свой коренной язык на протяжении 800 лет, прежде чем серьёзно пострадал от резни Ла-Матанса 1932 года, в ходе которой сальвадорское правительство убило, по оценкам, от 10 000 до 40 000 коренных жителей, многие из которых были носителями навата. После 1932 года выжившие носители навата ради безопасности скрывали свою коренную идентичность и язык, что привело к почти полному языковому сдвигу. Сегодня остаётся лишь около 500-2000 свободно владеющих языком носителей, практически все пожилого возраста. Усилия по возрождению с 1990-х годов включают программы двуязычного образования, программу получения степени по языку навата в Университете Дон Боско и проект культурного возрождения навата IRIN-USAID. С лингвистической точки зрения нават сохраняет постклассические черты науатля, отсутствующие в современных мексиканских разновидностях науатля.
Где на нём говорят
31 основных слов на языке Пипиль
Вода
at
/at/
Огонь
tit
/tit/
Солнце
tunal
/tunal/
Луна
metsti
/metsti/
Звезда
sital
/ˈsital/
Мать
nan
/nan/
Отец
tat
/tat/
Я
naja
/ˈnaha/
Ты
taja
/ˈtaha/
Имя
tukay
/ˈtukaj/
Глаз
ish
/iʃ/
Рука
mey
/mei/
Сердце
yulu
/julu/
Любовь
tasujta
/tasuhta/
Дерево
kwawit
/kʷawit/
Дом
kal
/kal/
Собака
chichi
/tʃitʃi/
Кошка
mishin
/miʃin/
Есть
takwa
/takwa/
Пить
ati
/ati/
Один
se
/se/
Два
ume
/ˈume/
Привет
ne pakua
/ne pakwa/
Спасибо
padiush
/padjuʃ/
Хороший
kwahli
/kʷahli/
Источники
Сравнение слов
Сравнение с родственными языками Uto-Aztecan
| Значение | Пипиль | Истмус-науатль | Центральный уастекский науатль | Западный уастекский науатль | Восточный уастекский науатль | Герреро науатль | Классический науатль |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Вода | at /at/ | ahtli /aʔtli/ | atl /atɬ/ | atl /atɬ/ | atl /atɬ/ | atl /atɬ/ | ātl /aːtɬ/ |
| Огонь | tit /tit/ | tit /tit/ | tlitl /tɬitɬ/ | tlitl /tɬitɬ/ | tlitl /tɬitɬ/ | tletl /tɬetɬ/ | tlētl /tɬeːtɬ/ |
| Солнце | tunal /tunal/ | tonal /tonal/ | tonati /tonati/ | tonati /tonati/ | tonatih /tonatih/ | tonatih /tonatih/ | tōnatiuh /toːnatiw/ |
| Луна | metsti /metsti/ | metz /mets/ | metztli /metstɬi/ | metztli /metstɬi/ | metztli /metstɬi/ | metztli /metstɬi/ | mētztli /meːtstɬi/ |
| Звезда | sital /ˈsital/ | sitlalin /siˈtlalin/ | sitlalij /siˈtlalih/ | sitlalij /siˈtlalih/ | sitlalij /siˈtlalih/ | sitlalin /siˈtlalin/ | cītlālin /siːˈtlaːlin/ |
| Мать | nan /nan/ | nan /nan/ | nana /nana/ | nana /nana/ | mama /mama/ | nanan /nanan/ | nāntli /naːntɬi/ |
| Отец | tat /tat/ | tat /tat/ | tata /tata/ | tata /tata/ | tata /tata/ | tatah /tatah/ | tahtli /tahtɬi/ |
| Я | naja /ˈnaha/ | naja /ˈnaha/ | na /na/ | na /na/ | na /na/ | nejua /neˈwa/ | nehhuātl /neʔˈwaːtɬ/ |
| Ты | taja /ˈtaha/ | taja /ˈtaha/ | ta /ta/ | ta /ta/ | ta /ta/ | tejua /teˈwa/ | tehhuātl /teʔˈwaːtɬ/ |
| Имя | tukay /ˈtukaj/ | tocayotl /tokaˈjotɬ/ | tocaxtli /toˈkaʃtli/ | tocaxtli /toˈkaʃtli/ | tocaxtli /toˈkaʃtli/ | tocaitl /toˈkaitɬ/ | tōcāitl /toːˈkaːitɬ/ |
| Глаз | ish /iʃ/ | ix /iʃ/ | ixtli /iʃtli/ | ixtli /iʃtli/ | ixtli /iʃtli/ | ixtli /iʃtli/ | īxtli /iːʃtɬi/ |
| Рука | mey /mei/ | mahuit /mawit/ | maitl /maitl/ | maitl /maitl/ | maitl /maitl/ | maitl /maitɬ/ | māitl /maːitɬ/ |
| Сердце | yulu /julu/ | yolio /jolio/ | yollotl /jolːotɬ/ | yollotl /jolːotɬ/ | yollotl /jolːotɬ/ | yolotl /jolotɬ/ | yōllōtl /joːlːoːtɬ/ |
| Любовь | tasujta /tasuhta/ | nequi /neki/ | tlazohtla /tɬasoʔtɬa/ | tlazohtla /tɬasoʔtɬa/ | tlazohtla /tɬasoʔtɬa/ | tlazohtla /tɬasoʔtɬa/ | tlazōhtla /tɬasoːhtɬa/ |
| Дерево | kwawit /kʷawit/ | cuahuit /kʷawit/ | cuahuitl /kʷawitl/ | cuahuitl /kʷawitl/ | cuahuitl /kʷawitɬ/ | kuauitl /kʷawitl/ | cuahuitl /kʷawitɬ/ |
| Дом | kal /kal/ | cali /kali/ | calli /kalːi/ | calli /kalːi/ | calli /kalːi/ | kalli /kalːi/ | calli /kalːi/ |
| Собака | chichi /tʃitʃi/ | itzcuintli /itskʷintli/ | itzcuintli /itskʷintli/ | itzcuintli /itskʷintli/ | itzcuintli /itskʷintli/ | itzcuintli /itskʷintli/ | itzcuīntli /itskʷiːntɬi/ |
| Кошка | mishin /miʃin/ | miston /miston/ | mizton /miston/ | mizton /miston/ | mizton /miston/ | miston /miston/ | mīztōn /miːstoːn/ |
| Есть | takwa /takwa/ | tacua /takʷa/ | tlacua /tɬakʷa/ | tlacua /tɬakʷa/ | tlacua /tɬakʷa/ | tlakua /tɬakʷa/ | tlacua /tɬakʷa/ |
| Пить | ati /ati/ | ati /ati/ | atli /atɬi/ | atli /atɬi/ | atli /atɬi/ | atli /atɬi/ | ātli /aːtɬi/ |
| Один | se /se/ | ce /se/ | ce /se/ | ce /se/ | ce /se/ | ce /se/ | cē /seː/ |
| Два | ume /ˈume/ | ome /ˈome/ | ome /ˈome/ | ome /ˈome/ | ome /ˈome/ | ome /ˈome/ | ōme /ˈoːme/ |
| Привет | ne pakua /ne pakwa/ | niltze /niltse/ | niltze /niltse/ | niltze /niltse/ | nimitzpaca /nimitspaka/ | niltze /niltse/ | niltze /niltse/ |
| Спасибо | padiush /padjuʃ/ | tlazohcamati /tlasoʔkamati/ | tlazohcamati /tɬasoʔkamati/ | tlazohcamati /tɬasoʔkamati/ | tlazohcamati /tɬasoʔkamati/ | tlazohcamati /tɬasoʔkamati/ | tlazōhcāmati /tɬasoːhkaːmati/ |
| Хороший | kwahli /kʷahli/ | cualli /kʷalːi/ | cualli /kʷalːi/ | cualli /kʷalːi/ | cualli /kʷalːi/ | kuajli /kʷahli/ | cualli /kʷalːi/ |
Часть LangMap — проекта визуализации языков. Это статическое, индексируемое резюме; интерактивные карты предлагают аудио произношения, фильтры и вид глобуса.