Mexicaneru
Восточный уастекский науатль
Юто-ацтекская
Восточный уастекский науатль (Náhuatl de la Huasteca Oriental) — одна из крупнейших современных разновидностей науатля, на которой говорят около 410 000 человек в регионе Уастека на северо-востоке Мексики, охватывающем штаты Веракрус, Идальго и Сан-Луис-Потоси. Вместе с западным уастекским науатлем (nhw) и центральным уастекским науатлем (nch) уастекские разновидности науатля образуют крупнейший сплошной науатлеязычный ареал современной Мексики. В лингвистическом отношении восточный уастекский науатль сохраняет черты классического науатля (гортанные смычки, называемые saltillo, различение долготы гласных) и удерживает значительный пласт мезоамериканской лексики. Справочная грамматика Хаслера 1979 года является основным современным описанием языка.
Где на нём говорят
31 основных слов на языке Восточный уастекский науатль
Вода
atl
/atɬ/
Огонь
tlitl
/tɬitɬ/
Солнце
tonatih
/tonatih/
Луна
metztli
/metstɬi/
Звезда
sitlalij
/siˈtlalih/
Мать
mama
/mama/
Отец
tata
/tata/
Я
na
/na/
Ты
ta
/ta/
Имя
tocaxtli
/toˈkaʃtli/
Глаз
ixtli
/iʃtli/
Рука
maitl
/maitl/
Сердце
yollotl
/jolːotɬ/
Любовь
tlazohtla
/tɬasoʔtɬa/
Дерево
cuahuitl
/kʷawitɬ/
Дом
calli
/kalːi/
Собака
itzcuintli
/itskʷintli/
Кошка
mizton
/miston/
Есть
tlacua
/tɬakʷa/
Пить
atli
/atɬi/
Один
ce
/se/
Два
ome
/ˈome/
Привет
nimitzpaca
/nimitspaka/
Спасибо
tlazohcamati
/tɬasoʔkamati/
Хороший
cualli
/kʷalːi/
Источники
Сравнение слов
Сравнение с родственными языками Uto-Aztecan
| Значение | Восточный уастекский науатль | Центральный уастекский науатль | Западный уастекский науатль | Герреро науатль | Классический науатль | Истмус-науатль | Пипиль |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Вода | atl /atɬ/ | atl /atɬ/ | atl /atɬ/ | atl /atɬ/ | ātl /aːtɬ/ | ahtli /aʔtli/ | at /at/ |
| Огонь | tlitl /tɬitɬ/ | tlitl /tɬitɬ/ | tlitl /tɬitɬ/ | tletl /tɬetɬ/ | tlētl /tɬeːtɬ/ | tit /tit/ | tit /tit/ |
| Солнце | tonatih /tonatih/ | tonati /tonati/ | tonati /tonati/ | tonatih /tonatih/ | tōnatiuh /toːnatiw/ | tonal /tonal/ | tunal /tunal/ |
| Луна | metztli /metstɬi/ | metztli /metstɬi/ | metztli /metstɬi/ | metztli /metstɬi/ | mētztli /meːtstɬi/ | metz /mets/ | metsti /metsti/ |
| Звезда | sitlalij /siˈtlalih/ | sitlalij /siˈtlalih/ | sitlalij /siˈtlalih/ | sitlalin /siˈtlalin/ | cītlālin /siːˈtlaːlin/ | sitlalin /siˈtlalin/ | sital /ˈsital/ |
| Мать | mama /mama/ | nana /nana/ | nana /nana/ | nanan /nanan/ | nāntli /naːntɬi/ | nan /nan/ | nan /nan/ |
| Отец | tata /tata/ | tata /tata/ | tata /tata/ | tatah /tatah/ | tahtli /tahtɬi/ | tat /tat/ | tat /tat/ |
| Я | na /na/ | na /na/ | na /na/ | nejua /neˈwa/ | nehhuātl /neʔˈwaːtɬ/ | naja /ˈnaha/ | naja /ˈnaha/ |
| Ты | ta /ta/ | ta /ta/ | ta /ta/ | tejua /teˈwa/ | tehhuātl /teʔˈwaːtɬ/ | taja /ˈtaha/ | taja /ˈtaha/ |
| Имя | tocaxtli /toˈkaʃtli/ | tocaxtli /toˈkaʃtli/ | tocaxtli /toˈkaʃtli/ | tocaitl /toˈkaitɬ/ | tōcāitl /toːˈkaːitɬ/ | tocayotl /tokaˈjotɬ/ | tukay /ˈtukaj/ |
| Глаз | ixtli /iʃtli/ | ixtli /iʃtli/ | ixtli /iʃtli/ | ixtli /iʃtli/ | īxtli /iːʃtɬi/ | ix /iʃ/ | ish /iʃ/ |
| Рука | maitl /maitl/ | maitl /maitl/ | maitl /maitl/ | maitl /maitɬ/ | māitl /maːitɬ/ | mahuit /mawit/ | mey /mei/ |
| Сердце | yollotl /jolːotɬ/ | yollotl /jolːotɬ/ | yollotl /jolːotɬ/ | yolotl /jolotɬ/ | yōllōtl /joːlːoːtɬ/ | yolio /jolio/ | yulu /julu/ |
| Любовь | tlazohtla /tɬasoʔtɬa/ | tlazohtla /tɬasoʔtɬa/ | tlazohtla /tɬasoʔtɬa/ | tlazohtla /tɬasoʔtɬa/ | tlazōhtla /tɬasoːhtɬa/ | nequi /neki/ | tasujta /tasuhta/ |
| Дерево | cuahuitl /kʷawitɬ/ | cuahuitl /kʷawitl/ | cuahuitl /kʷawitl/ | kuauitl /kʷawitl/ | cuahuitl /kʷawitɬ/ | cuahuit /kʷawit/ | kwawit /kʷawit/ |
| Дом | calli /kalːi/ | calli /kalːi/ | calli /kalːi/ | kalli /kalːi/ | calli /kalːi/ | cali /kali/ | kal /kal/ |
| Собака | itzcuintli /itskʷintli/ | itzcuintli /itskʷintli/ | itzcuintli /itskʷintli/ | itzcuintli /itskʷintli/ | itzcuīntli /itskʷiːntɬi/ | itzcuintli /itskʷintli/ | chichi /tʃitʃi/ |
| Кошка | mizton /miston/ | mizton /miston/ | mizton /miston/ | miston /miston/ | mīztōn /miːstoːn/ | miston /miston/ | mishin /miʃin/ |
| Есть | tlacua /tɬakʷa/ | tlacua /tɬakʷa/ | tlacua /tɬakʷa/ | tlakua /tɬakʷa/ | tlacua /tɬakʷa/ | tacua /takʷa/ | takwa /takwa/ |
| Пить | atli /atɬi/ | atli /atɬi/ | atli /atɬi/ | atli /atɬi/ | ātli /aːtɬi/ | ati /ati/ | ati /ati/ |
| Один | ce /se/ | ce /se/ | ce /se/ | ce /se/ | cē /seː/ | ce /se/ | se /se/ |
| Два | ome /ˈome/ | ome /ˈome/ | ome /ˈome/ | ome /ˈome/ | ōme /ˈoːme/ | ome /ˈome/ | ume /ˈume/ |
| Привет | nimitzpaca /nimitspaka/ | niltze /niltse/ | niltze /niltse/ | niltze /niltse/ | niltze /niltse/ | niltze /niltse/ | ne pakua /ne pakwa/ |
| Спасибо | tlazohcamati /tɬasoʔkamati/ | tlazohcamati /tɬasoʔkamati/ | tlazohcamati /tɬasoʔkamati/ | tlazohcamati /tɬasoʔkamati/ | tlazōhcāmati /tɬasoːhkaːmati/ | tlazohcamati /tlasoʔkamati/ | padiush /padjuʃ/ |
| Хороший | cualli /kʷalːi/ | cualli /kʷalːi/ | cualli /kʷalːi/ | kuajli /kʷahli/ | cualli /kʷalːi/ | cualli /kʷalːi/ | kwahli /kʷahli/ |
Часть LangMap — проекта визуализации языков. Это статическое, индексируемое резюме; интерактивные карты предлагают аудио произношения, фильтры и вид глобуса.