Pintupi-Luritja
Пинтупи-Луричья
пама-ньюнгская
Пинтупи-луритья — язык западнопустынной группы семьи пама-ньюнга, на котором говорят около 1000 человек в общинах центральноавстралийской пустыни Папунья, Маунт-Либиг и Кинторе-Валунгурру на Северной территории. Пинтупи наиболее известны во всём мире как родина движения художников Папунья-Тула, которое возникло в 1971 году, когда старшие художники пинтупи в Папунье положили начало современному западнопустынному стилю точечной живописи, ставшему всемирно признанным образцом современного искусства аборигенов. Этот язык является самой восточной разновидностью западнопустынного кластера, взаимопонятен с питьянтьятьяра (pjt), но обладает характерными чертами языка луритья, отражающими длительный контакт с аррернте. «Пинтупи Девять» — последняя «не вступавшая в контакт» семья пинтупи — вышла из пустыни Гибсона у Кивиррркурры в 1984 году, что стало последним задокументированным случаем первого контакта австралийских аборигенов с европейцами в наше время.
Где на нём говорят
31 основных слов на языке Пинтупи-Луричья
Вода
kapi
/kapi/
Огонь
waru
/waɻu/
Солнце
tjintu
/cintu/
Луна
pira
/piɻa/
Звезда
kililpi
/kiˈlilpi/
Мать
ngunytju
/ŋuɲcu/
Отец
mama
/mama/
Я
ngayulu
/ŋajulu/
Ты
nyuntu
/ɲuntu/
Имя
yini
/jini/
Глаз
kuru
/kuɻu/
Рука
mara
/maɻa/
Сердце
kurunpa
/kuɻunpa/
Любовь
mukulya
/mukuʎa/
Дерево
punu
/punu/
Дом
ngura
/ŋuɻa/
Собака
papa
/papa/
Кошка
pusi
/pusi/
Есть
ngalkuni
/ŋalkuni/
Пить
tjikini
/cikini/
Один
kutju
/kucu/
Два
kutjarra
/kucaɾa/
Привет
palya
/paʎa/
Спасибо
palya
/paʎa/
Хороший
palya
/paʎa/
Источники
Сравнение слов
Сравнение с родственными языками Pama-Nyungan
| Значение | Пинтупи-Луричья | Питьянтьятьяра | Уанман | Марту-ванка | Нанда | Варльпири | Нгуннавал |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Вода | kapi /kapi/ | kapi /kapi/ | kapi /kapi/ | kapi /kapi/ | kapi /kapi/ | ngapa /ŋapa/ | kungal /kuŋal/ |
| Огонь | waru /waɻu/ | waru /waɻu/ | waru /waɻu/ | waru /waɾu/ | warla /waɻla/ | warlu /waɭu/ | warba /waɻba/ |
| Солнце | tjintu /cintu/ | tjintu /cintu/ | tjirntu /cinʈu/ | tjirntu /cɪɳʈu/ | wurʼa /wuɾʔa/ | wanta /wanta/ | guma /ɡuma/ |
| Луна | pira /piɻa/ | pira /piɻa/ | kintirriny /kinʈiriɲ/ | kayalany /kajalaɲ/ | kanyala /kaɲala/ | pira /piɻa/ | birrang /biɻaŋ/ |
| Звезда | kililpi /kiˈlilpi/ | kililpil /kiˈlilpil/ | biyi /biji/ | piriny /piriɲ/ | indiya /indija/ | wanjirlpirri /waɲɟiɭpiri/ | dyurra /ɟura/ |
| Мать | ngunytju /ŋuɲcu/ | ngunytju /ŋuɲcu/ | ngama /ŋama/ | yakaji /jakaɟi/ | ngamaji /ŋamadʒi/ | ngati /ŋati/ | guni /ɡuni/ |
| Отец | mama /mama/ | mama /mama/ | kirrki /kiɻki/ | mama /mama/ | kuthurra /kutʰuɻa/ | kirda /kiɖa/ | pumba /pumba/ |
| Я | ngayulu /ŋajulu/ | ngayulu /ŋajulu/ | ngayu /ŋaju/ | ngayu /ŋaju/ | ngayi /ŋaji/ | ngaju /ŋaɟu/ | ngaya /ŋaja/ |
| Ты | nyuntu /ɲuntu/ | nyuntu /ɲuntu/ | nyuntu /ɲuntu/ | nyuntu /ɲuntu/ | nyini /ɲini/ | nyuntu /ɲuntu/ | ngindu /ŋindu/ |
| Имя | yini /jini/ | ini /ini/ | yini /jini/ | yini /jini/ | yini /jini/ | yirdi /jiɖi/ | yini /jini/ |
| Глаз | kuru /kuɻu/ | kuru /kuɻu/ | kuru /kuɻu/ | kuru /kuɾu/ | kuru /kuɻu/ | milpa /milpa/ | mil /mil/ |
| Рука | mara /maɻa/ | mara /maɻa/ | mara /maɻa/ | mara /maɾa/ | mara /maɻa/ | rdaka /ɖaka/ | mara /maɻa/ |
| Сердце | kurunpa /kuɻunpa/ | kurunpa /kuɻunpa/ | kurda /kuɖa/ | kurtu /kʊɻʈu/ | pulpara /pulpaɻa/ | wankaru /waŋkaɻu/ | gauar /ɡauar/ |
| Любовь | mukulya /mukuʎa/ | mukulya /mukuʎa/ | kanyji /kaɲɟi/ | mukulyu /mukuʎu/ | kanyji /kaɲdʒi/ | nyangu /ɲaŋu/ | marmit /maɻmit/ |
| Дерево | punu /punu/ | punu /punu/ | watiya /watija/ | watarrka /wataɻka/ | parntany /paɳʈaɲ/ | watiya /watija/ | warabi /waɻabi/ |
| Дом | ngura /ŋuɻa/ | ngura /ŋuɻa/ | ngurra /ŋuɻa/ | ngurra /ŋura/ | nhurra /ɳuɻa/ | ngurra /ŋura/ | kuni /kuni/ |
| Собака | papa /papa/ | papa /papa/ | walyamarra /waʎamaɻa/ | papa /papa/ | kuwiyarl /kuwijaɻl/ | jarntu /caɳʈu/ | mirri /miɻi/ |
| Кошка | pusi /pusi/ | pusi /pusi/ | ngarda /ŋaɖa/ | — /—/ | paka /paka/ | mungalpa /muŋalpa/ | poosi /puːsi/ |
| Есть | ngalkuni /ŋalkuni/ | ngalkuni /ŋalkuni/ | ngarra /ŋaɻa/ | ngalku- /ŋalku/ | ngarna /ŋaɻna/ | ngarni /ŋaɳi/ | daring /daɻiŋ/ |
| Пить | tjikini /cikini/ | tjikini /cikini/ | nyaa /ɲaː/ | tjiki- /cɪki/ | nyuna /ɲuna/ | purrami /purami/ | nyu /ɲu/ |
| Один | kutju /kucu/ | kutju /kucu/ | kuyu /kuju/ | kutjarra-wangu /kucara waŋu/ | kuyu /kuju/ | jinta /cinta/ | guma /ɡuma/ |
| Два | kutjarra /kucaɾa/ | kutjara /kucaɻa/ | kujarra /kuɟara/ | kujarra /kucara/ | wuthada /wut̪aɖa/ | jirrama /ɟiɾama/ | bula /bula/ |
| Привет | palya /paʎa/ | palya /paʎa/ | palya /paʎa/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | yumalundi /jumalundi/ |
| Спасибо | palya /paʎa/ | palya /paʎa/ | walytjarra /waʎcaɻa/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | miyamala /mijamala/ |
| Хороший | palya /paʎa/ | palya /paʎa/ | palya /paʎa/ | palya /paʎa/ | walykumarra /waʎkumaɻa/ | ngurrju /ŋurcu/ | walunga /waluŋa/ |
Часть LangMap — проекта визуализации языков. Это статическое, индексируемое резюме; интерактивные карты предлагают аудио произношения, фильтры и вид глобуса.