Yekhee
Йекхе
Нигеро-конголезская
Йекхе (этсако, иногда раньше называвшийся «собственно этсако», чтобы отличать его от более широкой языковой области этсако) — эдоидный нигеро-конголезский язык юга Нигерии, родственный эдо (bin) и другим эдоидным языкам. Диалектный кластер йекхе включает разновидности аучи, авианву и узаируэ, на которых говорят на территории района местного самоуправления Этсако штата Эдо, причём разновидность аучи распространена шире всего. В лингвистическом отношении йекхе разделяет эдоидные черты (систему именных классов, лексическую тоновую систему, предложения с конечной позицией глагола) с эдо и другими эдоидными языками. Политехнический институт Аучи и культурные традиции Аучи помогли сохранить йекхе как язык сообщества несмотря на доминирование английского языка в образовании.
Где на нём говорят
31 основных слов на языке Йекхе
Вода
amen
/amen/
Огонь
eria
/eɾia/
Солнце
ovan
/ovan/
Луна
ukpoki
/ukpoki/
Звезда
isi
/isi/
Мать
iye
/ije/
Отец
ada
/ada/
Я
mẹ
/mɛ/
Ты
wẹ
/wɛ/
Имя
ena
/ena/
Глаз
evua
/evua/
Рука
oba
/oba/
Сердце
itsu
/itsu/
Любовь
gbele
/ɡbele/
Дерево
orhan
/oɾhan/
Дом
ukekpe
/ukekpe/
Собака
agbon
/aɡbon/
Кошка
otsuvua
/otsuvua/
Есть
gba
/ɡba/
Пить
gbo
/ɡbo/
Один
ovo
/ovo/
Два
eva
/eva/
Привет
udze
/udze/
Спасибо
oyabuwere
/ojabuweɾe/
Хороший
edue
/edue/
Источники
Сравнение слов
Сравнение с родственными языками Niger-Congo
| Значение | Йекхе | Урхобо | Исоко | Язык эдо | Дегема | Масаи | Самбуру |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Вода | amen /amen/ | ame /ame/ | ame /ame/ | amẹ /ame/ | mọn /mɔn/ | ɛŋare /ɛŋare/ | nkare /ŋkaɾe/ |
| Огонь | eria /eɾia/ | erane /eɾane/ | erae /eɾae/ | erhẹn /eɾɛ̃/ | ọmạrị /ɔmaɾi/ | ɛnkima /ɛŋkima/ | nkima /ŋkima/ |
| Солнце | ovan /ovan/ | ọvẹ /ɔvɛ/ | ọvẹ /ɔvɛ/ | ava /ava/ | ọvịnị /ɔvini/ | enkolong /eŋkoloŋ/ | lakwa /lakʷa/ |
| Луна | ukpoki /ukpoki/ | emẹrẹ /emɛɾɛ/ | ọwa /ɔwa/ | uki /uki/ | ọsọ /ɔsɔ/ | olapa /olapa/ | lapa /lapa/ |
| Звезда | isi /isi/ | isi /isi/ | esi /esi/ | orivbi /oˈɾiβi/ | esi /esi/ | olakira /olakira/ | lakira /lakira/ |
| Мать | iye /ije/ | onie /onie/ | oni /oni/ | — /—/ | inyeyẹ /iɲɛjɛ/ | yieyio /jiejio/ | yieyo /jiejo/ |
| Отец | ada /ada/ | ọsẹ /ɔsɛ/ | ọsẹ /ɔsɛ/ | érhá /eɾa/ | etete /etete/ | papa /papa/ | papa /papa/ |
| Я | mẹ /mɛ/ | mẹ /mɛ/ | mẹ /mɛ/ | mẹ /mɛ̃/ | mẹ /mɛ/ | nanʉ /nanʊ/ | nanu /nanʊ/ |
| Ты | wẹ /wɛ/ | wẹ /wɛ/ | whẹ /ʍɛ/ | wẹ /wɛ/ | wo /wo/ | iyie /ijie/ | iye /ije/ |
| Имя | ena /ena/ | odẹ /odɛ/ | odẹ /odɛ/ | eni /ẽ̀nĩ̀/ | eni /eni/ | enkarna /eŋkarna/ | nkarna /ŋkarna/ |
| Глаз | evua /evua/ | aro /aɾo/ | ẹro /ɛɾo/ | aro /aro/ | enẹ /enɛ/ | ɛŋɔŋu /ɛŋɔŋu/ | nkoŋu /ŋkoŋu/ |
| Рука | oba /oba/ | obọ /obɔ/ | obọ /obɔ/ | obo /obo/ | ọnẹ /ɔnɛ/ | ɛŋaina /ɛŋaina/ | nkaina /ŋkaina/ |
| Сердце | itsu /itsu/ | udu /udu/ | udu /udu/ | orhio /oɾio/ | ọkọmpọnị /ɔkɔmpɔni/ | oltau /oltau/ | ltau /ltau/ |
| Любовь | gbele /ɡbele/ | ẹguọnọ /ɛɡwɔnɔ/ | ọsuọ /ɔswɔ/ | arhuẹmwonmwan /arhuemwonmwan/ | inyiẹna /iɲjɛna/ | eitalu /eitalu/ | eitalu /eitalu/ |
| Дерево | orhan /oɾhan/ | orhan /oɾan/ | orhan /oɾan/ | orẹ /ore/ | eyo /ejo/ | olchani /oltʃani/ | lchani /ltʃani/ |
| Дом | ukekpe /ukekpe/ | uwevwi /uweβwi/ | uwowhe /uwowhe/ | owa /owa/ | ọsụnẹ /ɔsunɛ/ | eng'aji /ɛŋadʒi/ | nkang /ŋkaŋ/ |
| Собака | agbon /aɡbon/ | ebọ /ebɔ/ | ebọ /ebɔ/ | awa-oshi /awa.oʃi/ | ifụnị /ifuni/ | oldia /oldia/ | ldia /ldia/ |
| Кошка | otsuvua /otsuvua/ | ọtọma /ɔtɔma/ | ọtọmha /ɔtɔmha/ | apusi /apusi/ | ọchẹ /ɔtʃɛ/ | paka /paka/ | paka /paka/ |
| Есть | gba /ɡba/ | re /ɾe/ | re /ɾe/ | re /re/ | re /ɾe/ | anya /aɲa/ | anya /aɲa/ |
| Пить | gbo /ɡbo/ | da /da/ | da /da/ | da /da/ | da /da/ | oŋg /oŋɡ/ | oŋg /oŋɡ/ |
| Один | ovo /ovo/ | ọvo /ɔvo/ | ọvo /ɔvo/ | okpa /okpa/ | ọmọ /ɔmɔ/ | obo /obo/ | obo /obo/ |
| Два | eva /eva/ | ivẹ /ivɛ/ | ivẹ /ivɛ/ | eva /èʋà/ | eva /eva/ | aare /aːre/ | aare /aːre/ |
| Привет | udze /udze/ | migwo /miɡwo/ | mavọ /mavɔ/ | kóyo /kojo/ | amọn /amɔn/ | sopa /sopa/ | sopa /sopa/ |
| Спасибо | oyabuwere /ojabuweɾe/ | miguo /miɡuo/ | migwo /miɡwo/ | ù rú èsé /u ru ese/ | nani /nani/ | ashe /aʃe/ | ashe /aʃe/ |
| Хороший | edue /edue/ | ọmaẹjẹ /ɔmaɛdʒɛ/ | ọwhọ /ɔwhɔ/ | ma /ma/ | ekenẹ /ekenɛ/ | sidai /sidai/ | supat /supat/ |
Часть LangMap — проекта визуализации языков. Это статическое, индексируемое резюме; интерактивные карты предлагают аудио произношения, фильтры и вид глобуса.