Xaasongaxango
Khassonké
Niger-Congo
Lo xaasongaxango (detto anche khassonké, xaasonga, mandinga occidentale) è la lingua mandinga della regione del Khasso, nel Mali occidentale, strettamente imparentata con il bambara (bm), il maninka e il dyula (dyu) all'interno del gruppo mandinga del mande occidentale. Il Khasso era un'entità politica di lingua bambara del XIX secolo incentrata su Médine, sul fiume Senegal, conquistata dai francesi nel 1857. Oggi lo xaasongaxango è riconosciuto dal Mali come lingua nazionale insieme ad altre varietà mandinga, con programmi di istruzione bilingue dal 1985. L'intelligibilità reciproca con il bambara è elevata, e molte fonti trattano il khassonké come un dialetto del bambara, sebbene tratti fonologici distintivi (in particolare gli schemi tonali e il sistema vocalico) e un'identità culturale propria giustifichino una trattazione separata.
Dove si parla
31 parole essenziali in Khassonké
Acqua
ji
/dʒi/
Fuoco
tasuma
/tasuma/
Sole
tile
/tile/
Luna
kalo
/kalo/
Stella
lolo
/lolo/
Madre
ba
/ba/
Padre
fa
/fa/
Io
ne
/ne/
Tu
i
/i/
Nome
tɔɔ
/tɔː/
Occhio
ɲa
/ɲa/
Mano
bolo
/bolo/
Cuore
dusu
/dusu/
Amore
kanu
/kanu/
Albero
yiri
/jiɾi/
Casa
so
/so/
Cane
wulu
/wulu/
Gatto
jakuma
/dʒakuma/
Mangiare
domu
/domu/
Bere
min
/min/
Uno
kele
/kele/
Due
fila
/fila/
Ciao
i ni sogoma
/i ni soɡoma/
Grazie
i ni baara
/i ni baːɾa/
Buono
nyi
/ɲi/
Fonti
Parole a confronto
Confrontato con le lingue Niger-Congo correlate
| Significato | Khassonké | Maninkakan di Kita | Maninkakan occidentale | Maninka orientale | Bambara | Dyula | Konabéré |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Acqua | ji /dʒi/ | ji /dʒi/ | ji /dʒi/ | ji /dʒi/ | ji /dʒi/ | ji /dʒi/ | ji /dʒi/ |
| Fuoco | tasuma /tasuma/ | tasuma /tasuma/ | tasuma /tasuma/ | tasuma /tasuma/ | tasuma /tasuma/ | tasuma /tasuma/ | ta /ta/ |
| Sole | tile /tile/ | tle /tle/ | tile /tile/ | tile /tile/ | tile /tile/ | tile /tile/ | tile /tile/ |
| Luna | kalo /kalo/ | kalo /kalo/ | kalo /kalo/ | kalo /kalo/ | kalo /kalo/ | kalo /kalo/ | kalo /kalo/ |
| Stella | lolo /lolo/ | lolo /lolo/ | lolo /lolo/ | lolo /lolo/ | dolo /dòlo/ | dolo /dólo/ | tɛnɛ /tɛ̀nɛ̀/ |
| Madre | ba /ba/ | ba /ba/ | na /na/ | ba /ba/ | ba /ba/ | ba /ba/ | ba /ba/ |
| Padre | fa /fa/ | fa /fa/ | fa /fa/ | fa /fa/ | fa /fa/ | fa /fa/ | fa /fa/ |
| Io | ne /ne/ | ne /ne/ | ne /ne/ | ne /ne/ | ne /nè/ | ń /ŋ́/ | n /ǹ/ |
| Tu | i /i/ | i /i/ | i /i/ | i /i/ | i /í/ | í /í/ | i /í/ |
| Nome | tɔɔ /tɔː/ | tɔɔ /tɔː/ | tɔɔ /tɔː/ | tɔɔ /tɔː/ | tɔgɔ /tɔ̀ɡɔ/ | tɔgɔ /tɔ́gɔ/ | to /tō/ |
| Occhio | ɲa /ɲa/ | ña /ɲa/ | nya /ɲa/ | ɲa /ɲa/ | ɲɛ /ɲɛ/ | ɲɛ /ɲɛ/ | ɲɛ /ɲɛ/ |
| Mano | bolo /bolo/ | bolo /bolo/ | bolo /bolo/ | bolo /bolo/ | bolo /bolo/ | bolo /bolo/ | bolo /bolo/ |
| Cuore | dusu /dusu/ | dusu /dusu/ | dusu /dusu/ | dusu /dusu/ | dusu /dusu/ | dusu /dusu/ | dusu /dusu/ |
| Amore | kanu /kanu/ | kanu /kanu/ | kanu /kanu/ | kanu /kanu/ | kanu /kanu/ | kanu /kanu/ | kana /kana/ |
| Albero | yiri /jiɾi/ | yiri /jiɾi/ | yiri /jiɾi/ | yiri /jiɾi/ | jiri /dʒiɾi/ | yiri /jiri/ | yiri /jiri/ |
| Casa | so /so/ | so /so/ | so /so/ | lu /lu/ | so /so/ | so /so/ | so /so/ |
| Cane | wulu /wulu/ | wulu /wulu/ | wulu /wulu/ | wuli /wuli/ | wulu /wulu/ | wulu /wulu/ | fugo /fuɡo/ |
| Gatto | jakuma /dʒakuma/ | ñaakuma /ɲaːkuma/ | nyaakuma /ɲaːkuma/ | jakuma /dʒakuma/ | jakuma /dʒakuma/ | jakuma /dʒakuma/ | nyukuma /ɲukuma/ |
| Mangiare | domu /domu/ | don /don/ | don /don/ | domu /domu/ | dumuni /dumuni/ | dun /dun/ | don /don/ |
| Bere | min /min/ | min /min/ | min /min/ | min /min/ | min /min/ | min /min/ | min /min/ |
| Uno | kele /kele/ | kelen /kelen/ | kelen /kelen/ | kelen /kelen/ | kelen /kelen/ | kelen /kelen/ | kelen /kelen/ |
| Due | fila /fila/ | fila /fila/ | fila /fila/ | fila /fila/ | fila /fìla/ | fila /fìla/ | pla /plà/ |
| Ciao | i ni sogoma /i ni soɡoma/ | i ni soɣoma /i ni soɣoma/ | i ni sögöma /i ni soɣoma/ | i ni se /i ni se/ | i ni ce /i ni tʃɛ/ | i ni soɣoma /i ni soɣoma/ | ka kɛ /ka kɛ/ |
| Grazie | i ni baara /i ni baːɾa/ | i ni baara /i ni baːɾa/ | i ni baara /i ni baːɾa/ | i ni ce /i ni tʃe/ | i ni ce /i ni tʃɛ/ | i ni ce /i ni tʃe/ | baraka /baɾaka/ |
| Buono | nyi /ɲi/ | ñuman /ɲuman/ | nyuman /ɲuman/ | ka ɲi /ka ɲi/ | ka ɲi /ka ɲi/ | ɲuman /ɲuman/ | ɲuman /ɲuman/ |
Parte di LangMap — un progetto di visualizzazione linguistica. Questo è un riepilogo statico e scansionabile; le mappe interattive offrono audio di pronuncia, filtri e una vista globo.