chiManyika
Bahasa Manyika
Niger-Kongo
Manyika (chiManyika) adalah bahasa Bantu dari rumpun Shona (Glottolog S13a), yang dituturkan oleh sekitar 2 juta orang di Provinsi Manicaland di bagian timur Zimbabwe (sekitar Mutare/Old Umtali) dan zona perbatasan yang berdekatan di Provinsi Manica, Mozambik. Secara historis diklasifikasikan sebagai dialek Shona berdasarkan laporan unifikasi Doke tahun 1931, Manyika kian diakui sebagai anggota rumpun yang berbeda dengan inventaris leksikalnya sendiri, ciri-ciri fonologis (pola nada khas Manyika dan pelemahan konsonan), dan tradisi sastra yang kaya. Penutur Manyika terkenal antara lain mantan Perdana Menteri Zimbabwe Robert Mugabe (lahir di Kutama, Distrik Zvimba). Meskipun memiliki 2 juta penutur, Manyika menghadapi tekanan terus-menerus dari Shona Baku dalam pendidikan dan media; tradisi sastra Manyika dilestarikan melalui himne, sejarah lisan (ngano), dan puisi kedaerahan.
Tempat dituturkan
31 kata inti dalam Bahasa Manyika
Air
mvura
/mvuɾa/
Api
moto
/moto/
Matahari
zuva
/zuva/
Bulan
mwedzi
/mwedzi/
Bintang
nyeredzi
/ɲeredzi/
Ibu
amai
/amai/
Ayah
baba
/baba/
Saya
ini
/ini/
Kamu
iwe
/iwe/
Nama
zita
/zita/
Mata
ziso
/ziso/
Tangan
ruoko
/ɾwoko/
Hati
mwoyo
/mwojo/
Cinta
rudo
/ɾudo/
Pohon
muti
/muti/
Rumah
mhatso
/mhatso/
Anjing
mbwa
/mbwa/
Kucing
katsi
/katsi/
Makan
kudya
/kudʒa/
Minum
kumwa
/kumwa/
Satu
rimwe
/ɾimwe/
Dua
piri
/piri/
Halo
makadii
/makadiː/
Terima kasih
mazviita
/mazviita/
Baik
kunaka
/kunaka/
Sumber
Perbandingan kata
Dibandingkan dengan bahasa Niger-Congo terkait
| Arti | Bahasa Manyika | Bahasa Shona | Bahasa Ndau | Sena | Shambala | Bahasa Tonga (Zambia) | Machame |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Air | mvura /mvuɾa/ | mvura /mvuɾa/ | mvura /mvuɾa/ | madzi /madzi/ | mazi /mazi/ | meenda /meːnda/ | mringa /mɾiŋɡa/ |
| Api | moto /moto/ | moto /moto/ | muriro /muɾiɾo/ | moto /moto/ | moto /moto/ | mulilo /mulilo/ | mòò /moːʔ/ |
| Matahari | zuva /zuva/ | zuva /zuva/ | zuva /zuva/ | dzuwa /dzuwa/ | zuwa /zuwa/ | zuba /zuba/ | ìsùwà /isuwa/ |
| Bulan | mwedzi /mwedzi/ | mwedzi /mwedzi/ | mwedzi /mwedzi/ | mwedzi /mwedzi/ | mwezi /mwezi/ | mwezi /mwezi/ | mwezi /mwezi/ |
| Bintang | nyeredzi /ɲeredzi/ | nyeredzi /ɲeredzi/ | nyenyedzi /ɲeɲedzi/ | nyenyezi /ɲeɲezi/ | nyenyezi /ɲeɲezi/ | nyenyezi /ɲeˈɲezi/ | nyenyeri /ɲeɲeri/ |
| Ibu | amai /amai/ | amai /amai/ | amai /amai/ | mai /mai/ | mama /mama/ | bama /bama/ | mama /mama/ |
| Ayah | baba /baba/ | baba /baba/ | baba /baba/ | baba /baba/ | baba /baba/ | bataata /bataːta/ | baba /baba/ |
| Saya | ini /ini/ | ini /ini/ | ini /ini/ | ine /ine/ | niye /nije/ | ime /ime/ | inyi /iɲi/ |
| Kamu | iwe /iwe/ | iwe /iwe/ | iwe /iwe/ | iwe /iwe/ | weye /weje/ | iwe /iwe/ | uwe /uwe/ |
| Nama | zita /zita/ | zita /zita/ | zina /zina/ | dzina /dzina/ | izina /izina/ | izina /iˈziːna/ | irina /irina/ |
| Mata | ziso /ziso/ | ziso /ziso/ | ziso /ziso/ | diso /diso/ | izo /izo/ | liso /liso/ | rítiò /ɾitio/ |
| Tangan | ruoko /ɾwoko/ | ruoko /ɾwoko/ | chanza /tʃanza/ | nkono /nkono/ | ukono /ukono/ | kuboko /kuboko/ | kùoòko /kuoːko/ |
| Hati | mwoyo /mwojo/ | mwoyo /mwojo/ | mwoyo /mwojo/ | mtima /mtima/ | mwoyo /mwojo/ | moyo /mojo/ | mòyò /mojo/ |
| Cinta | rudo /ɾudo/ | rudo /ɾudo/ | rudo /ɾudo/ | kufuna /kufuna/ | kwenda /kwenda/ | luyando /lujando/ | ìkwenda /ikwenda/ |
| Pohon | muti /muti/ | muti /muti/ | muti /muti/ | mtengo /mteŋɡo/ | mti /mti/ | cisamu /tʃisamu/ | mtí /mti/ |
| Rumah | mhatso /mhatso/ | imba /imba/ | nyumba /ɲumba/ | nyumba /ɲumba/ | nyumba /ɲumba/ | ng'anda /ŋanda/ | nyumba /ɲumba/ |
| Anjing | mbwa /mbwa/ | imbwa /imbwa/ | imbga /imbɡa/ | mbwa /mbwa/ | mbwa /mbwa/ | muvwa /muvwa/ | mbwa /mbwa/ |
| Kucing | katsi /katsi/ | katsi /katsi/ | kiti /kiti/ | paka /paka/ | paka /paka/ | kaaze /kaːze/ | paka /paka/ |
| Makan | kudya /kudʒa/ | kudya /kudja/ | kudya /kudʒa/ | kudya /kudja/ | kuya /kuja/ | kulya /kulja/ | ìlya /iʎa/ |
| Minum | kumwa /kumwa/ | kunwa /kunwa/ | kunwa /kunwa/ | kumwa /kumwa/ | kunywa /kuɲwa/ | kunywa /kuɲwa/ | ìnyo /iɲo/ |
| Satu | rimwe /ɾimwe/ | potsi /potsi/ | chimwe /tʃimwe/ | posi /posi/ | imo /imo/ | -mwi /mwi/ | ìmwí /imwi/ |
| Dua | piri /piri/ | piri /piri/ | piri /piɾi/ | piŵiri /piwiri/ | mbili /mbili/ | -bili /bili/ | iwi /iwi/ |
| Halo | makadii /makadiː/ | mhoro /mhoɾo/ | mhoroi /mhoɾoji/ | mwadzukabwanji /mwadzukabwandʒi/ | nashukuru /naʃukuɾu/ | mwabuka buti /mwabuka buti/ | máshàlòmà /maʃaloma/ |
| Terima kasih | mazviita /mazviita/ | maita /maita/ | ndatenda /ndatenda/ | ndatenda /ndatenda/ | asante /asante/ | twalumba /twalumba/ | ahsànte /ahsante/ |
| Baik | kunaka /kunaka/ | chakanaka /tʃakanaka/ | kanaka /kanaka/ | nadidi /nadidi/ | hedi /hedi/ | kabotu /kabotu/ | ìchá /itʃa/ |
Bagian dari LangMap — proyek visualisasi linguistik. Ini ringkasan statis yang dapat dirayapi; peta interaktif menyediakan audio pelafalan, filter, dan tampilan globe.