Gedeʼuffa
गेदेओ
अफ़्रो-एशियाई
गेदेओ (Gedeʼuffa, "गेदेओ वाणी") दक्षिणी इथियोपिया की एक उच्चभूमि पूर्वी कुशितिक भाषा है, जो सिदामो (sid), हादिय्या और केम्बाता की बहन भाषा है। गेदेओ लोग अवासा झील के दक्षिण की उच्चभूमियों में कृषक किसान हैं, जिनके पास कॉफ़ी और एनसेट (नकली केला) की सुप्रसिद्ध खेती-प्रणाली है, जिसे यूनेस्को ने (2023) में गेदेओ सांस्कृतिक भूदृश्य के रूप में सूचीबद्ध किया है — एक टिकाऊ कृषि-वानिकी पद्धति। भाषाई दृष्टि से, गेदेओ में उच्चभूमि पूर्वी कुशितिक की विशिष्ट विशेषताएँ हैं: लिंग-आधारित कर्ता-क्रिया सामंजस्य, बल-सूचक चिह्न और जटिल क्रिया-रूपावली। 2007 की इथियोपियाई जनगणना में लगभग 9,86,000 जातीय गेदेओ दर्ज किए गए, जिनमें अधिकांश अमहारिक में भी द्विभाषी हैं।
कहाँ बोली जाती है
गेदेओ में 31 मूल शब्द
पानी
woyye
/wojːe/
आग
gira
/ɡiɾa/
सूरज
ayyaʼne
/ajːaʔne/
चाँद
agina
/aɡina/
तारा
urje
/urdʒe/
माता
aaki
/aːki/
पिता
eke
/eke/
मैं
ani
/ani/
तुम
ati
/ati/
नाम
su'ma
/suʔma/
आँख
ille
/ilːe/
हाथ
anga
/aŋɡa/
दिल
wodana
/wodana/
प्रेम
baxxa
/baxːa/
पेड़
haqqa
/haqːa/
घर
mine
/mine/
कुत्ता
kaneessa
/kaneːsːa/
बिल्ली
adurre
/aduɾːe/
खाना
ittu
/itːu/
पीना
agittu
/aɡitːu/
एक
mitto
/mitːo/
दो
lame
/lame/
नमस्ते
mooye
/moːje/
धन्यवाद
galaata
/ɡalaːta/
अच्छा
danee
/daneː/
स्रोत
शब्दों की तुलना
Afro-Asiatic संबंधित भाषाओं से तुलना
| अर्थ | गेदेओ | सिदामा | ओरोमो | वोलायता | कोंसो | साहो | स्लोवेनियाई |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| पानी | woyye /wojːe/ | waayyo /waːjːo/ | bishaan /biʃaːn/ | haatta /haːtːa/ | pishaa /piʃaː/ | lee /leː/ | voda /ˈʋɔːda/ |
| आग | gira /ɡiɾa/ | giiraa /ɡiːraː/ | ibidda /ibidːa/ | tama /tama/ | apitta /apitːa/ | gira /ɡira/ | ogenj /oːɡənj/ |
| सूरज | ayyaʼne /ajːaʔne/ | arrishshe /arːiʃːe/ | aduu /aduː/ | awa /awa/ | piirtuta /piːrtuta/ | ayro /ajɾo/ | sonce /soːntsɛ/ |
| चाँद | agina /aɡina/ | agana /aɡana/ | jiʼa /dʒiʔa/ | aginaa /aɡinaː/ | leya /leja/ | alsa /alsa/ | luna /luːna/ |
| तारा | urje /urdʒe/ | beeddakko /beːdːakko/ | urjii /urdʒiː/ | xoolinttee /tʼoːlintːeː/ | hikkitta /hikːitːa/ | cutuk /ħutuk/ | zvezda /ˈzʋeːzda/ |
| माता | aaki /aːki/ | ama /ama/ | haadha /haːɗa/ | aaya /aːja/ | aayyaa /aːjːaː/ | ina /ina/ | mati /maːti/ |
| पिता | eke /eke/ | anna /anːa/ | abbaa /abːaː/ | aawa /aːwa/ | aappaa /aːpːaː/ | abba /abba/ | oče /oːtʃɛ/ |
| मैं | ani /ani/ | ani /ani/ | ani /ani/ | taani /taːni/ | anti /anti/ | anu /ʔanu/ | jaz /jaːs/ |
| तुम | ati /ati/ | ati /ati/ | ati /ati/ | neeni /neːni/ | atti /atti/ | atu /ʔatu/ | ti /tiː/ |
| नाम | su'ma /suʔma/ | suʼma /suʔma/ | maqaa /makʼaː/ | sunttaa /suntːaː/ | maχχa /maχːa/ | migaq /miɡaːʕ/ | ime /iˈmeː/ |
| आँख | ille /ilːe/ | ille /ilːe/ | ija /idʒa/ | ayfee /ajfeː/ | ilta /ilta/ | inti /inti/ | oko /ɔˈkoː/ |
| हाथ | anga /aŋɡa/ | anga /anɡa/ | harka /haɾka/ | kushiyaa /kuʃijaː/ | harka /harka/ | gaba /ɡaba/ | roka /ɾɔːka/ |
| दिल | wodana /wodana/ | wodanaa /wodanaː/ | onnee /onːeː/ | wozanaa /wozanaː/ | sataʔta /sataʔta/ | qalbe /qalbe/ | srce /sərtsɛ/ |
| प्रेम | baxxa /baxːa/ | baxa /batʼa/ | jaalala /dʒaːlala/ | siiqaa /siːqaː/ | ʄaalaɗiyaa /ʄaːlaɗijaː/ | kaxano /kaħano/ | ljubezen /ljubeːzɛn/ |
| पेड़ | haqqa /haqːa/ | haqqe /haqːe/ | muka /muka/ | mittaa /mitːaː/ | ʛoyra /ʛojra/ | caar /ħaːr/ | drevo /dɾeːʋo/ |
| घर | mine /mine/ | mine /mine/ | mana /mana/ | keettaa /keːtːaː/ | tika /tika/ | kalo /kalo/ | hiša /xiːʃa/ |
| कुत्ता | kaneessa /kaneːsːa/ | minceeti /mintʃeːti/ | saree /saɾeː/ | kanaa /kanaː/ | kuta /kuta/ | kare /kaɾe/ | pes /pɛːs/ |
| बिल्ली | adurre /aduɾːe/ | adurree /adurːeː/ | adurree /aduɾːeː/ | gaaduwaa /ɡaːduwaː/ | aturraata /aturːaːta/ | dummu /dummu/ | mačka /maːtʃka/ |
| खाना | ittu /itːu/ | itaa /itaː/ | nyaachuu /ɲaːtʃuː/ | miya /miːja/ | ɗamiyaa /ɗamijaː/ | niitan /niːtan/ | jesti /jɛːsti/ |
| पीना | agittu /aɡitːu/ | aguraa /aɡuraː/ | dhuguu /ɗuɡuː/ | ushiya /uʃija/ | ikiyaa /ikijaː/ | yaaqab /jaːʕab/ | piti /piːti/ |
| एक | mitto /mitːo/ | mitto /mitːo/ | tokko /tokːo/ | issino /isːino/ | takka /takːa/ | inki /inki/ | eden /ɛːdən/ |
| दो | lame /lame/ | lame /lame/ | lama /lama/ | naaʼʼa /naːʔːa/ | lakki /lakːi/ | lammá /lamˈma/ | dva /dʋaː/ |
| नमस्ते | mooye /moːje/ | nagaa yi'ne /naɡaː jiʔne/ | akkam /akːam/ | saro /saro/ | nakaytaa /nakajtaː/ | malaal /malaːl/ | živjo /ʒiːʋjo/ |
| धन्यवाद | galaata /ɡalaːta/ | gali'ne /ɡaliʔne/ | galatoomi /ɡalatoːmi/ | galatay /ɡalataj/ | — /—/ | galatto /ɡalatto/ | hvala /xʋaːla/ |
| अच्छा | danee /daneː/ | danchu /dantʃu/ | gaarii /ɡaːriː/ | lo'o /loʔo/ | paʛaari /paʛaːri/ | meqe /meʕe/ | dober /doːbər/ |
LangMap का हिस्सा — एक भाषाई विज़ुअलाइज़ेशन परियोजना। यह एक स्थिर, क्रॉल-योग्य सारांश है; इंटरैक्टिव मानचित्र उच्चारण ऑडियो, फ़िल्टर और ग्लोब दृश्य प्रदान करते हैं।