Sidaamu Afoo
सिदामा
अफ्रो-एशियाटिक (कुशितिक, पूर्वी उच्चभूमि)
सिदामो (सिदामा) सबसे बड़ी हाईलैंड पूर्वी कुशितिक भाषा है, जिसे इथियोपिया के नवगठित सिदामा क्षेत्र में लगभग 30 लाख लोग बोलते हैं (2020 में SNNPR से अलग हुआ)। यह हादिय्या, कंबाता और गेदेओ से निकटता से संबंधित है। इसमें उत्क्षेपी (ejective) व्यंजन, कण्ठ्यीकृत स्पर्श (glottalised stops), जटिल कारक-चिह्नन और SOV शब्द-क्रम की विशेषताएँ हैं। सिदामा लोग दक्षिणी इथियोपिया के प्रसिद्ध कॉफ़ी उत्पादक हैं। यह 1990 के दशक में विकसित लैटिन वर्तनी का उपयोग प्राथमिक शिक्षा और क्षेत्रीय Sidaamu Afoo प्रसारण प्रणाली के लिए करती है।
कहाँ बोली जाती है
सिदामा में 31 मूल शब्द
पानी
waayyo
/waːjːo/
आग
giiraa
/ɡiːraː/
सूरज
arrishshe
/arːiʃːe/
चाँद
agana
/aɡana/
तारा
beeddakko
/beːdːakko/
माता
ama
/ama/
पिता
anna
/anːa/
मैं
ani
/ani/
तुम
ati
/ati/
नाम
suʼma
/suʔma/
आँख
ille
/ilːe/
हाथ
anga
/anɡa/
दिल
wodanaa
/wodanaː/
प्रेम
baxa
/batʼa/
पेड़
haqqe
/haqːe/
घर
mine
/mine/
कुत्ता
minceeti
/mintʃeːti/
बिल्ली
adurree
/adurːeː/
खाना
itaa
/itaː/
पीना
aguraa
/aɡuraː/
एक
mitto
/mitːo/
दो
lame
/lame/
नमस्ते
nagaa yi'ne
/naɡaː jiʔne/
धन्यवाद
gali'ne
/ɡaliʔne/
अच्छा
danchu
/dantʃu/
स्रोत
शब्दों की तुलना
Afro-Asiatic (Cushitic, Highland East) संबंधित भाषाओं से तुलना
| अर्थ | सिदामा | गेदेओ | ओरोमो | कोंसो | वोलायता | दासनाच | साहो |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| पानी | waayyo /waːjːo/ | woyye /wojːe/ | bishaan /biʃaːn/ | pishaa /piʃaː/ | haatta /haːtːa/ | no /no/ | lee /leː/ |
| आग | giiraa /ɡiːraː/ | gira /ɡiɾa/ | ibidda /ibidːa/ | apitta /apitːa/ | tama /tama/ | mes /mes/ | gira /ɡira/ |
| सूरज | arrishshe /arːiʃːe/ | ayyaʼne /ajːaʔne/ | aduu /aduː/ | piirtuta /piːrtuta/ | awa /awa/ | sicho /sitʃo/ | ayro /ajɾo/ |
| चाँद | agana /aɡana/ | agina /aɡina/ | jiʼa /dʒiʔa/ | leya /leja/ | aginaa /aɡinaː/ | mar /mar/ | alsa /alsa/ |
| तारा | beeddakko /beːdːakko/ | urje /urdʒe/ | urjii /urdʒiː/ | hikkitta /hikːitːa/ | xoolinttee /tʼoːlintːeː/ | izinti /izinti/ | cutuk /ħutuk/ |
| माता | ama /ama/ | aaki /aːki/ | haadha /haːɗa/ | aayyaa /aːjːaː/ | aaya /aːja/ | waana /waːna/ | ina /ina/ |
| पिता | anna /anːa/ | eke /eke/ | abbaa /abːaː/ | aappaa /aːpːaː/ | aawa /aːwa/ | kaaba /kaːba/ | abba /abba/ |
| मैं | ani /ani/ | ani /ani/ | ani /ani/ | anti /anti/ | taani /taːni/ | yi /jɪ/ | anu /ʔanu/ |
| तुम | ati /ati/ | ati /ati/ | ati /ati/ | atti /atti/ | neeni /neːni/ | ku /ku/ | atu /ʔatu/ |
| नाम | suʼma /suʔma/ | su'ma /suʔma/ | maqaa /makʼaː/ | maχχa /maχːa/ | sunttaa /suntːaː/ | ete /ete/ | migaq /miɡaːʕ/ |
| आँख | ille /ilːe/ | ille /ilːe/ | ija /idʒa/ | ilta /ilta/ | ayfee /ajfeː/ | ill /ilː/ | inti /inti/ |
| हाथ | anga /anɡa/ | anga /aŋɡa/ | harka /haɾka/ | harka /harka/ | kushiyaa /kuʃijaː/ | hark /haɾk/ | gaba /ɡaba/ |
| दिल | wodanaa /wodanaː/ | wodana /wodana/ | onnee /onːeː/ | sataʔta /sataʔta/ | wozanaa /wozanaː/ | lubeen /lubeːn/ | qalbe /qalbe/ |
| प्रेम | baxa /batʼa/ | baxxa /baxːa/ | jaalala /dʒaːlala/ | ʄaalaɗiyaa /ʄaːlaɗijaː/ | siiqaa /siːqaː/ | kashed /kaʃed/ | kaxano /kaħano/ |
| पेड़ | haqqe /haqːe/ | haqqa /haqːa/ | muka /muka/ | ʛoyra /ʛojra/ | mittaa /mitːaː/ | hecho /hetʃo/ | caar /ħaːr/ |
| घर | mine /mine/ | mine /mine/ | mana /mana/ | tika /tika/ | keettaa /keːtːaː/ | mar /maɾ/ | kalo /kalo/ |
| कुत्ता | minceeti /mintʃeːti/ | kaneessa /kaneːsːa/ | saree /saɾeː/ | kuta /kuta/ | kanaa /kanaː/ | kashe /kaʃe/ | kare /kaɾe/ |
| बिल्ली | adurree /adurːeː/ | adurre /aduɾːe/ | adurree /aduɾːeː/ | aturraata /aturːaːta/ | gaaduwaa /ɡaːduwaː/ | paka /paka/ | dummu /dummu/ |
| खाना | itaa /itaː/ | ittu /itːu/ | nyaachuu /ɲaːtʃuː/ | ɗamiyaa /ɗamijaː/ | miya /miːja/ | icho /itʃo/ | niitan /niːtan/ |
| पीना | aguraa /aɡuraː/ | agittu /aɡitːu/ | dhuguu /ɗuɡuː/ | ikiyaa /ikijaː/ | ushiya /uʃija/ | ʔurro /ʔuro/ | yaaqab /jaːʕab/ |
| एक | mitto /mitːo/ | mitto /mitːo/ | tokko /tokːo/ | takka /takːa/ | issino /isːino/ | takka /takːa/ | inki /inki/ |
| दो | lame /lame/ | lame /lame/ | lama /lama/ | lakki /lakːi/ | naaʼʼa /naːʔːa/ | nam /nam/ | lammá /lamˈma/ |
| नमस्ते | nagaa yi'ne /naɡaː jiʔne/ | mooye /moːje/ | akkam /akːam/ | nakaytaa /nakajtaː/ | saro /saro/ | nagaya /naɡaja/ | malaal /malaːl/ |
| धन्यवाद | gali'ne /ɡaliʔne/ | galaata /ɡalaːta/ | galatoomi /ɡalatoːmi/ | — /—/ | galatay /ɡalataj/ | galche /ɡaltʃe/ | galatto /ɡalatto/ |
| अच्छा | danchu /dantʃu/ | danee /daneː/ | gaarii /ɡaːriː/ | paʛaari /paʛaːri/ | lo'o /loʔo/ | ash /aʃ/ | meqe /meʕe/ |
LangMap का हिस्सा — एक भाषाई विज़ुअलाइज़ेशन परियोजना। यह एक स्थिर, क्रॉल-योग्य सारांश है; इंटरैक्टिव मानचित्र उच्चारण ऑडियो, फ़िल्टर और ग्लोब दृश्य प्रदान करते हैं।