Proto-Tungusic
פרוטו-טונגוסית
פרוטו-שפה (משוחזרת) · גרסה היסטורית / מוסתרת
פרוטו-טונגוסית היא האב הקדמון המשוחזר של המשפחה הטונגוסית — מנצ׳ו, אוונקי, אוון, נאנאי ואחרות, של מנצ׳וריה ואגן האמור התיכון. נהוג לתארך אותה לראשית עד אמצע האלף הראשון לספירה והיא משוחזרת היטב.
היכן מדוברת
31 מילים בסיסיות בפרוטו-טונגוסית
מים
*mū
/mū/
אש
*tawa
/tawa/
שמש
*sigūn
/sigūn/
ירח
*bēga
/bēga/
כוכב
—
/—/
אמא
*eńi
/eńi/
אבא
*ama
/ama/
אני
*bi
/bi/
אתה
*si
/si/
שם
*gerbū
/gerbū/
עין
*ńāsa
/ńāsa/
יד
*ŋāla
/ŋāla/
לב
*mēwan
/mēwan/
אהבה
—
/—/
עץ
*mō
/mō/
בית
—
/—/
כלב
*ŋinda
/ŋinda/
חתול
—
/—/
לאכול
*ǰep-
/ǰep-/
לשתות
—
/—/
אחד
*emun
/emun/
שתיים
*ǰör
/ǰör/
שלום
—
/—/
תודה
—
/—/
טוב
—
/—/
מקורות
- Benzing (1955) Die tungusischen Sprachen
- Tsintsius (1975–77) Comparative Dictionary of the Tungus-Manchu Languages
השוואת מילים
בהשוואה לשפות Proto-language (reconstructed) קשורות
| משמעות | פרוטו-טונגוסית | פרוטו-קרטבלית | פרוטו קוריאני | ג'ורצ'נית | אומברית | נאנאית | פריגית |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| מים | *mū /mū/ | *c̣q̇ar- /c̣q̇ar-/ | *mɨr /mɨr/ | muke /muke/ | utur /ˈu.tur/ | муэ /mue/ | — /—/ |
| אש | *tawa /tawa/ | *cecxl- /cecxl-/ | *pɨr /pɨr/ | tuwa /tuwa/ | pir /pir/ | това /tova/ | — /—/ |
| שמש | *sigūn /sigūn/ | *mze- /mze-/ | *hʌy /hʌy/ | šun /ʃun/ | — /—/ | сиун /siun/ | — /—/ |
| ירח | *bēga /bēga/ | — /—/ | *tʌr /tʌr/ | biya /bija/ | — /—/ | биа /bia/ | masê /maˈseː/ |
| כוכב | — /—/ | — /—/ | *pyər /pyər/ | usiha /usixa/ | — /—/ | хосякта /xoˈsʲakta/ | — /—/ |
| אמא | *eńi /eńi/ | *deda- /deda-/ | *emi /emi/ | eme /eme/ | matrer /ˈma.trer/ | энин /enin/ | mater /ˈmater/ |
| אבא | *ama /ama/ | *mama- /mama-/ | *api /api/ | ama /ama/ | patre /ˈpa.tre/ | ама /ama/ | atas /aˈtas/ |
| אני | *bi /bi/ | *me /me/ | *na /na/ | bi /bi/ | — /—/ | ми /mi/ | az /az/ |
| אתה | *si /si/ | *sen- /sen-/ | *ne /ne/ | si /ʃi/ | tu /tuː/ | си /si/ | — /—/ |
| שם | *gerbū /gerbū/ | *saqel- /saqel-/ | — /—/ | gebu /gəbu/ | nome /ˈnome/ | гэрбу /gərˈbu/ | — /—/ |
| עין | *ńāsa /ńāsa/ | *tʼwal- /tʼwal-/ | *nun /nun/ | yasa /jasa/ | — /—/ | насал /nasal/ | — /—/ |
| יד | *ŋāla /ŋāla/ | *qel- /qel-/ | *son /son/ | gala /ɡala/ | manuv-e /ma.ˈnu.we/ | нгала /ŋala/ | — /—/ |
| לב | *mēwan /mēwan/ | *gul- /gul-/ | *mʌzʌm /mʌzʌm/ | niyaman /nijaman/ | — /—/ | миаван /miavan/ | — /—/ |
| אהבה | — /—/ | — /—/ | — /—/ | gosi /ɡosi/ | — /—/ | эйини /ejini/ | — /—/ |
| עץ | *mō /mō/ | — /—/ | *namʌk /namʌk/ | mo /mo/ | — /—/ | мо /mo/ | — /—/ |
| בית | — /—/ | — /—/ | — /—/ | boo /boː/ | — /—/ | дё /dʒo/ | — /—/ |
| כלב | *ŋinda /ŋinda/ | *ʒaɣl- /ʒaɣl-/ | — /—/ | indahǔn /indahuːn/ | — /—/ | инда /inda/ | kan /kan/ |
| חתול | — /—/ | — /—/ | — /—/ | kesike /kesike/ | — /—/ | коси /kosi/ | — /—/ |
| לאכול | *ǰep- /ǰep-/ | *č̣am- /č̣am-/ | *mek- /mek-/ | jefu /dʒefu/ | — /—/ | депу /depu/ | — /—/ |
| לשתות | — /—/ | — /—/ | — /—/ | omi /omi/ | — /—/ | омичи /omitʃi/ | — /—/ |
| אחד | *emun /emun/ | *ert- /ert-/ | *hʌnah /hʌnah/ | emu /emu/ | unu /ˈu.nu/ | эмун /emun/ | — /—/ |
| שתיים | *ǰör /ǰör/ | *jor- /jor-/ | *tur /tur/ | juwe /dʑuwə/ | dur /dur/ | дюэр /dʒuˈər/ | — /—/ |
| שלום | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | банди-банди /bandi bandi/ | — /—/ |
| תודה | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | банихан /banihan/ | — /—/ |
| טוב | — /—/ | — /—/ | — /—/ | sain /sain/ | — /—/ | ая /aja/ | — /—/ |
עמוד 1/4
חלק מ-LangMap — פרויקט להמחשת שפות. זהו סיכום סטטי הניתן לסריקה; המפות האינטראקטיביות מציעות שמע הגייה, מסננים ותצוגת גלובוס.