Ногай тили
נוגאית
טורקית
נוגאית (בכינוי עצמי Ногай тили / Noğay tili) היא שפה טורקית קיפצ'קית הצאצאית מקונפדרציית הערבה של נחיל נוגאי, ששלטה בערבה הפונטית-כספית במאות ה-16-17 בטרם פוצלה על ידי ההתפשטות הרוסית. בני נוגאי המודרניים מפוזרים על פני אזורים רבים ברוסיה ומחולקים לשלוש תת-קבוצות אזוריות: קַרַנוגאי (דאגסטן), אַחנוגאי (קרצ'אי-צ'רקסיה) וקובאן-נוגאי (מחוז סטברופול), עם אוכלוסיות קטנות יותר באסטרחאן, בצ'צ'ניה ובדוברוג'ה הרומנית. מבחינה לשונית, הנוגאית שייכת לתת-ענף הקיפצ'קי-נוגאי לצד הקזחית (kk), הקרקלפקית (kaa) והניבים הקירגיזיים, עם שאילות ניכרות מן הרוסית, הטטרית והשפות הקווקזיות. לבני נוגאי מסורת אפית בעל-פה חזקה הסובבת סביב מחזור אֵדיגֵה, המהלל את הדמויות המייסדות של נחיל נוגאי.
היכן מדוברת
31 מילים בסיסיות בנוגאית
מים
сув
/suv/
אש
от
/ot/
שמש
күн
/kyn/
ירח
ай
/aj/
כוכב
юлдыз
/juldɯz/
אמא
ана
/ana/
אבא
атай
/ataj/
אני
мен
/men/
אתה
сен
/sen/
שם
ат
/at/
עין
коьз
/køz/
יד
къол
/qol/
לב
юрек
/jyrek/
אהבה
суьюв
/syjyv/
עץ
терек
/terek/
בית
уьй
/yj/
כלב
ит
/it/
חתול
мысык
/məsəq/
לאכול
аш
/aʃ/
לשתות
иш
/iʃ/
אחד
бир
/bir/
שתיים
эки
/eki/
שלום
ассаламу алейкум
/asːalamu alejkum/
תודה
сав бол
/sav bol/
טוב
яксы
/jaksə/
קוקייה
коькек
/køˈkek/
מחשב
компьютер
/kɐmˈpjuter/
סושי
суши
/suˈʃi/
מקורות
השוואת מילים
בהשוואה לשפות Turkic קשורות
| משמעות | נוגאית | קומיקית | קרצ'אי-בלקרית | קראחנידית | קרקלפקית | אלטאית | טטארית קרים |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| מים | сув /suv/ | сув /suv/ | суу /suw/ | suw /suw/ | suw /suw/ | суу /suː/ | suv /suv/ |
| אש | от /ot/ | от /ot/ | от /ot/ | ot /ot/ | ot /ot/ | от /ot/ | ateş /ateʃ/ |
| שמש | күн /kyn/ | гюн /ɡyn/ | кюн /kyn/ | kün /kyn/ | kún /kyn/ | кӱн /kyn/ | küneş /kyneʃ/ |
| ירח | ай /aj/ | ай /aj/ | ай /aj/ | ay /aj/ | ay /aj/ | ай /aj/ | ay /aj/ |
| כוכב | юлдыз /juldɯz/ | юлдуз /julduz/ | жулдуз /ʒulˈduz/ | yultuz /jultuz/ | juldız /ʒuldɯz/ | јылдыс /dʲɯlˈdɯs/ | yıldız /jɯɫˈdɯz/ |
| אמא | ана /ana/ | ана /ana/ | ана /ana/ | ana /ana/ | ana /ana/ | эне /ene/ | ana /ana/ |
| אבא | атай /ataj/ | ата /ata/ | ата /ata/ | ata /ata/ | ata /ata/ | ада /ada/ | baba /baba/ |
| אני | мен /men/ | мен /men/ | мен /men/ | men /men/ | men /men/ | мен /men/ | men /men/ |
| אתה | сен /sen/ | сен /sen/ | сен /sen/ | sen /sen/ | sen /sen/ | сен /sen/ | sen /sen/ |
| שם | ат /at/ | ат /at/ | ат /at/ | at /at/ | at /ɑt/ | ат /at/ | isim /iˈsim/ |
| עין | коьз /køz/ | гёз /ɡøz/ | кёз /køz/ | köz /køz/ | kóz /køz/ | кӧс /køs/ | köz /køz/ |
| יד | къол /qol/ | къол /qol/ | къол /qol/ | qol /qol/ | qol /qol/ | кол /kol/ | el /el/ |
| לב | юрек /jyrek/ | юрек /jyrek/ | джюрек /dʒyrek/ | yürek /jyrek/ | júrek /ʒyɾek/ | јӱрек /dʒyrek/ | yürek /jyrek/ |
| אהבה | суьюв /syjyv/ | сюйюв /syjyv/ | сюймеклик /syjmeklik/ | sevgü /sevɡy/ | muhabbat /muhabbat/ | сӱӱш /syːʃ/ | sevgi /sevɡi/ |
| עץ | терек /terek/ | терек /terek/ | терек /terek/ | ığač /ɯɣatʃ/ | ag'ash /aʁaʃ/ | агаш /aɡaʃ/ | terek /terek/ |
| בית | уьй /yj/ | уьй /yj/ | юй /yj/ | ev /ev/ | úy /yj/ | айыл /ajɯl/ | ev /ev/ |
| כלב | ит /it/ | ит /it/ | ит /it/ | it /it/ | iyt /ijt/ | ийт /ijt/ | köpek /køpek/ |
| חתול | мысык /məsəq/ | мишик /miʃik/ | киштик /kiʃtik/ | piši /piʃi/ | pishik /piʃik/ | киске /kiske/ | mışıq /mɯʃɯq/ |
| לאכול | аш /aʃ/ | ашамакъ /aʃamaq/ | ашаргъа /aʃarʁa/ | yi- /ji/ | jew /ʒew/ | јиир /dʒiːr/ | aşamaq /aʃamaq/ |
| לשתות | иш /iʃ/ | ичмек /itʃmek/ | ичерге /itʃerɡe/ | ič- /itʃ/ | ishiw /iʃiw/ | ичер /itʃer/ | içmek /itʃmek/ |
| אחד | бир /bir/ | бир /bir/ | бир /bir/ | bir /bir/ | bir /biɾ/ | бир /bir/ | bir /bir/ |
| שתיים | эки /eki/ | эки /eki/ | эки /eˈki/ | iki /iki/ | eki /eki/ | эки /eˈki/ | eki /eˈci/ |
| שלום | ассаламу алейкум /asːalamu alejkum/ | ассаламу алейкум /asːalamu alejkum/ | салам /salam/ | salām /salaːm/ | salam /salam/ | эзен /ezen/ | selâm /selæm/ |
| תודה | сав бол /sav bol/ | савбол /savbol/ | сау бол /saw bol/ | tabug /tabuɡ/ | rahmet /ɾaχmet/ | быйан /bɯjan/ | sağ ol /saɣ ol/ |
| טוב | яксы /jaksə/ | яхшы /jaχʃə/ | ариу /ariw/ | yaqšı /jaqʃɯ/ | jaqsi /ʒaqsɯ/ | јакшы /dʒaqʃɯ/ | yahşı /jaχʃɯ/ |
| קוקייה | коькек /køˈkek/ | атъёкъ /atˈjoq/ | гугук /ɡuˈɡuk/ | — | átshók /ætˈʃøk/ | кӱӱк /kyːk/ | kukuquş /kukuˈquʃ/ |
| מחשב | компьютер /kɐmˈpjuter/ | компьютер /kɐmˈpjuter/ | компьютер /kɐmˈpjuter/ | — | kompyuter /kompjuˈter/ | компьютер /komˈpjuter/ | kompyuter /kompjuˈter/ |
| סושי | суши /suˈʃi/ | суши /suˈʃi/ | суши /suˈʃi/ | — | sushi /suˈʃi/ | суши /suˈʃi/ | suşi /suˈʃi/ |
חלק מ-LangMap — פרויקט להמחשת שפות. זהו סיכום סטטי הניתן לסריקה; המפות האינטראקטיביות מציעות שמע הגייה, מסננים ותצוגת גלובוס.