Krio
קריאו
קריאולית מבוססת אנגלית
קריאו היא שפת התקשורת של סיירה לאונה, שפה קריאולית על בסיס אנגלית. התפתחה בתחילת המאה ה־19 בקרב האפריקאים המשוחררים (עבדים לשעבר) שהתיישבו מחדש בפריטאון, וספגה אוצר מילים רב משפות מערב אפריקה, ובמיוחד מהיורובה.
היכן מדוברת
31 מילים בסיסיות בקריאו
מים
wata
/ˈwata/
אש
faya
/ˈfaja/
שמש
san
/san/
ירח
mun
/mun/
כוכב
star
/staː/
אמא
mama
/ˈmama/
אבא
papa
/ˈpapa/
אני
mi
/mi/
אתה
yu
/ju/
שם
nem
/nɛm/
עין
ay
/aj/
יד
an
/an/
לב
at
/at/
אהבה
lɛk
/lɛk/
עץ
tik
/tik/
בית
os
/ɔs/
כלב
dɔg
/dɔɡ/
חתול
pus
/pus/
לאכול
it
/it/
לשתות
drink
/drɪŋk/
אחד
wan
/wan/
שתיים
tu
/tu/
שלום
kushɛ
/kuˈʃɛ/
תודה
tɛnki
/ˈtɛŋki/
טוב
gud
/ɡud/
מקורות
- Ethnologue: kri
- Jones (1971) An English-Krio Dictionary
- Hancock (1986) The Domestic Hypothesis on the Origin of Atlantic Creoles
השוואת מילים
בהשוואה לשפות English-based creole קשורות
| משמעות | קריאו | קריאולית מצרי טורס | בישלמה | פידג'ין ניגרי | סראנאן טונגו | טוק פיסין | פיג'ין |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| מים | wata /ˈwata/ | woda /woda/ | wota /wota/ | wọtá /wɔta/ | watra /watra/ | wara /waɾa/ | wata /wata/ |
| אש | faya /ˈfaja/ | paya /paja/ | faea /faea/ | faya /faja/ | faya /faja/ | paia /paja/ | faea /faja/ |
| שמש | san /san/ | san /san/ | san /san/ | sọn /sɔn/ | son /son/ | san /san/ | san /san/ |
| ירח | mun /mun/ | mun /mun/ | mun /mun/ | mun /mun/ | mun /mun/ | mun /mun/ | mun /mun/ |
| כוכב | star /staː/ | sta /sta/ | sta /sta/ | star /staː/ | stari /ˈstari/ | sta /sta/ | sta /sta/ |
| אמא | mama /ˈmama/ | mama /mama/ | mama /mama/ | mama /mama/ | mama /mama/ | mama /mama/ | mami /mami/ |
| אבא | papa /ˈpapa/ | papa /papa/ | papa /papa/ | papa /papa/ | papa /papa/ | papa /papa/ | dadi /dadi/ |
| אני | mi /mi/ | ai /ai/ | mi /mi/ | A /a/ | mi /mi/ | mi /mi/ | mi /mi/ |
| אתה | yu /ju/ | yu /ju/ | yu /ju/ | you /ju/ | yu /ju/ | yu /ju/ | iu /iu/ |
| שם | nem /nɛm/ | nem /nem/ | nem /nem/ | nem /nɛm/ | nen /nɛn/ | nem /nem/ | nem /nem/ |
| עין | ay /aj/ | ai /aj/ | ae /ae/ | ai /aɪ/ | ai /ai/ | ai /aj/ | ae /ae/ |
| יד | an /an/ | han /han/ | han /han/ | hand /hand/ | anu /anu/ | han /han/ | han /han/ |
| לב | at /at/ | hart /hart/ | bel /bel/ | hat /hat/ | ati /ati/ | bel /bel/ | hat /hat/ |
| אהבה | lɛk /lɛk/ | lavem /lavɛm/ | laekem /laekem/ | lọv /lɔv/ | lobi /lobi/ | laikim /lajkim/ | lavem /lavem/ |
| עץ | tik /tik/ | tri /tri/ | tri /tri/ | tri /tɾi/ | bon /boŋ/ | diwai /diwaj/ | tri /tri/ |
| בית | os /ɔs/ | haus /haʊs/ | haos /haos/ | haus /haʊs/ | oso /oso/ | haus /haʊs/ | haos /haos/ |
| כלב | dɔg /dɔɡ/ | dog /dɔɡ/ | dog /doɡ/ | dọg /dɔɡ/ | dagu /daɡu/ | dok /dok/ | dogi /doɡi/ |
| חתול | pus /pus/ | pusiket /pusiket/ | pusi /pusi/ | pus /pus/ | poesi /pusi/ | pusi /pusi/ | puskat /puskat/ |
| לאכול | it /it/ | kaikai /kajkaj/ | kakae /kakae/ | chọp /tʃɔp/ | nyan /ɲan/ | kaikai /kajkaj/ | kaikai /kajkaj/ |
| לשתות | drink /drɪŋk/ | dringk /driŋk/ | dring /driŋ/ | drink /dɾiŋk/ | dringi /driŋi/ | dring /dɾiŋ/ | dring /driŋ/ |
| אחד | wan /wan/ | wan /wan/ | wan /wan/ | wan /wan/ | wan /wan/ | wanpela /wanpɛla/ | wanfala /wanfala/ |
| שתיים | tu /tu/ | tu /tu/ | tu /tu/ | tu /tu/ | tu /tu/ | tu /tu/ | tu /tu/ |
| שלום | kushɛ /kuˈʃɛ/ | wis wei /wis wej/ | halo /halo/ | how far /haʊ faː/ | odi /odi/ | halo /halo/ | halo /halo/ |
| תודה | tɛnki /ˈtɛŋki/ | eso /ɛso/ | tangkyu /taŋkju/ | tenki /tɛnki/ | grantangi /ɡrantaŋi/ | tenkyu /tɛŋkju/ | tagio /taɡio/ |
| טוב | gud /ɡud/ | gud /ɡud/ | gud /ɡud/ | fain /faɪn/ | bun /bun/ | gutpela /ɡutpɛla/ | gud /ɡud/ |
עמוד 1/4
חלק מ-LangMap — פרויקט להמחשת שפות. זהו סיכום סטטי הניתן לסריקה; המפות האינטראקטיביות מציעות שמע הגייה, מסננים ותצוגת גלובוס.