Okanisi tongo
אאוקאן
English-based creole
Aukan (Ndyuka, Okanisi) is the principal Maroon Creole of the Eastern Suriname Maroon group, descended from West African Akan/Gbe-speaking enslaved populations who escaped Dutch plantations in the 18th century and established autonomous communities in the rainforest of the Tapanahony River. Eastern Maroon Creoles include Ndyuka, Aluku (alu), and Paramaccan (pmk), all derived from a 17th-18th century English-based plantation creole that the Maroons preserved in geographic isolation while Sranan Tongo (srn) urbanized in coastal Suriname. Distinct from Sranan in phonology (preservation of /ɲ/, longer vowels), morphology, and substantial Akan vocabulary. The Maroon kingdom maintained independence from Dutch colonial rule until 1760 (treaty), preserving cultural and linguistic distinctness.
היכן מדוברת
20 מילים בסיסיות באאוקאן
מים
watra
/watra/
אש
faya
/faja/
שמש
son
/soŋ/
ירח
mun
/mun/
אמא
mma
/mːa/
אבא
tata
/tata/
לאכול
nyan
/ɲaŋ/
לשתות
diingi
/diːŋi/
אהבה
lobi
/lobi/
לב
ati
/ati/
עץ
bon
/boŋ/
בית
osu
/osu/
כלב
dagu
/daɡu/
חתול
poesi
/pusi/
יד
ana
/ana/
עין
ai
/ai/
שלום
fa yu de
/fa ju de/
תודה
gaantangi
/ɡaːntaŋi/
אחד
wan
/wan/
טוב
boon
/boːŋ/
מקורות
השוואת מילים
בהשוואה לשפות English-based creole קשורות
| משמעות | אאוקאן | סראנאן טונגו | בישלמה | פידג'ין ניגרי | קריאו | פיג'ין | קריאולית מצרי טורס |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| מים | watra /watra/ | watra /watra/ | wota /wota/ | wọtá /wɔta/ | wata /ˈwata/ | wata /wata/ | woda /woda/ |
| אש | faya /faja/ | faya /faja/ | faea /faea/ | faya /faja/ | faya /ˈfaja/ | faea /faja/ | paya /paja/ |
| שמש | son /soŋ/ | son /son/ | san /san/ | sọn /sɔn/ | san /san/ | san /san/ | san /san/ |
| ירח | mun /mun/ | mun /mun/ | mun /mun/ | mun /mun/ | mun /mun/ | mun /mun/ | mun /mun/ |
| אמא | mma /mːa/ | mama /mama/ | mama /mama/ | mama /mama/ | mama /ˈmama/ | mami /mami/ | mama /mama/ |
| אבא | tata /tata/ | papa /papa/ | papa /papa/ | papa /papa/ | papa /ˈpapa/ | dadi /dadi/ | papa /papa/ |
| לאכול | nyan /ɲaŋ/ | nyan /ɲan/ | kakae /kakae/ | chọp /tʃɔp/ | it /it/ | kaikai /kajkaj/ | kaikai /kajkaj/ |
| לשתות | diingi /diːŋi/ | dringi /driŋi/ | dring /driŋ/ | drink /dɾiŋk/ | drink /drɪŋk/ | dring /driŋ/ | dringk /dʒɾiŋk/ |
| אהבה | lobi /lobi/ | lobi /lobi/ | laekem /laekem/ | lọv /lɔv/ | lɛk /lɛk/ | lavem /lavem/ | lavem /lavɛm/ |
| לב | ati /ati/ | ati /ati/ | bel /bel/ | hat /hat/ | at /at/ | hat /hat/ | hart /hart/ |
| עץ | bon /boŋ/ | bon /boŋ/ | tri /tri/ | tri /tɾi/ | tik /tik/ | tri /tri/ | tri /tʃɾi/ |
| בית | osu /osu/ | oso /oso/ | haos /haos/ | haus /haʊs/ | os /ɔs/ | haos /haos/ | haus /haʊs/ |
| כלב | dagu /daɡu/ | dagu /daɡu/ | dog /doɡ/ | dọg /dɔɡ/ | dɔg /dɔɡ/ | dogi /doɡi/ | dog /dɔɡ/ |
| חתול | poesi /pusi/ | poesi /pusi/ | pusi /pusi/ | pus /pus/ | pus /pus/ | puskat /puskat/ | pusiket /pusiket/ |
| יד | ana /ana/ | anu /anu/ | han /han/ | hand /hand/ | an /an/ | han /han/ | han /han/ |
| עין | ai /ai/ | ai /ai/ | ae /ae/ | ai /aɪ/ | ay /aj/ | ae /ae/ | ai /aj/ |
| שלום | fa yu de /fa ju de/ | odi /odi/ | halo /halo/ | how far /haʊ faː/ | kushɛ /kuˈʃɛ/ | halo /halo/ | wis wei /wis wej/ |
| תודה | gaantangi /ɡaːntaŋi/ | grantangi /ɡrantaŋi/ | tangkyu /taŋkju/ | tanx /taŋks/ | tɛnki /ˈtɛŋki/ | tagio /taɡio/ | eso /ɛso/ |
| אחד | wan /wan/ | wan /wan/ | wan /wan/ | wan /wan/ | wan /wan/ | wanfala /wanfala/ | wan /wan/ |
| טוב | boon /boːŋ/ | bun /bun/ | gud /ɡud/ | fain /faɪn/ | gud /ɡud/ | gud /ɡud/ | gud /ɡud/ |
חלק מ-LangMap — פרויקט להמחשת שפות. זהו סיכום סטטי הניתן לסריקה; המפות האינטראקטיביות מציעות שמע הגייה, מסננים ותצוגת גלובוס.